Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Էջ 585, սյունակ 1
ՇԵՌ
«մեզ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *sk'er-
«արտաթորություն, կղկղանք, գոմաղբ»
(անմիջական նախաձեւ՝ *skher-)
որտեղից՝ հայ. ցեռ: Հին ձեւը կարող էր -ճ ունենալ, որից առաջ եղել է ռ-:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
շռատ,
շռծակ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ.
ցեռ
ավ.
sairya
«գոմաղբ»
հուն.
σκώρ
«կղկղանք, գոմաղբ»
լատ.
muscerda
«խոզի աղբ»
ռուս.
срать
«կղկղել»
ռուս.
мусор
«աղբ»
Էջ 592, սյունակ 1
ՇՈՂՈՔՈՐԹ
(շողոաթորթ, շողոքորդ)
«կեղծաւոր, քծնող»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *kel-
«գայթակղեցնել, խաբել, շողոքորթել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *skholo-)
*s-ով եւ կարճ ձայնաւորով ձեւից (*skholo->շողո-)
Առաջին մասը շողոմ-ի հետ միասին կարող է գալ հնդեւրոպական արմատից: Բայց ի՞նչ է -քորթ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
շողոքորթել,
շողոքորթանք,
շողոքորթութիւն
Տե՛ս նաեւ
Էջ 602, սյունակ 1
ՈՉ
(-ով, չ-)
«ոչ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *kue-
(անմիջական նախաձեւ՝ n- (<*kuo-))
դերանվանական հիմք
Կազմված է բնիկ հնդեւրոպական n- եւ չ տարրերից, որոնցից երկրորդը գալիս է վերջահար *-k’- մասնիկից (հմմտ. ո-ք, ին-չ, այլեւ հ. հնդկ. ca, ավ. ča հուն. τέ, լատ. -ex), իսկ առաջինի հարցը լիովին պարզ չէ։ Ճիշտ է, այն կարծես համընկնում է n- (<*kuo-) դերանվանական հիմքի հետ, բայց այդ դեպքում ո՞րն է ժխտական տարրը (*kuo-kue- պիտի նշանակեր «ով որ», «ով է », որի անցումը ոչ-ի դժվար է բացատրել)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ոչինչ,
չժողովուրդ,
ոչնչութիւն,
չիք,
ոչնչանալ,
չմեղ,
ոչէութիւն,
չբոտի,
չախորժութիւն,
չբոտիլ,
չագահութիւն,
չքատորիլ,
չահագին,
չքանալ,
չանձնաւոր,
չնաշխարհիկ,
չանսական,
չնչին,
չաստուած,
ոչնչին,
չեւ,
ոչնչական,
չէական,
չբմեղանք,
չբմեղութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
ca
ավ.
ča
հուն.
τέ
լատ.
-ex
Էջ 605, սյունակ 1
Ո(Վ)
(վ), սեռ. ոյր, տր. ում
«ով»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
Ո-ի տարբերակը՝ ձայնաւորից առաջ վ-ի յաւելմամբ (ո՞վ իցէ)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ոմն,
որ,
ով
Էջ 626, սյունակ 1
ՊԱՏԻՒ
(-ուոյ, -ուի, -ուէ)
«պատիւ, նուէր, պատուաւոր տեղ, պատուանդան, պատուաւոր»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական *pativ
հմմտ սողդ. ptβy, ptβyw
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
պատուել,
պատուական,
պատուաւոր,
պատուակալ,
անպատիւ,
զուգապատիւ,
մեծապատիւ,
յառաջապատուել,
հասարակապատիւ,
հանգիստապատիւ,
միապատիւ,
պատուագիր,
պատուանուն,
պատուանշան,
պատուարժան,
անպատուաբեր
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
սողդ.
ptβy
սողդ.
ptβyw
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 43
Էջ 628, սյունակ 1
ՊԱՏՐԱՍՏ
(ուշ՝ -ի, -ից)
«պատրաստ, զգոյշ, զգուշաւոր»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական *patrast
փոխատու լեզու՝ մ. պ. patrāstan
փոխատու լեզու՝ պ. payrāstān
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
պատրաստել,
պատրաստիլ,
պատրաստաբան,
պատրաստական,
անպատրաստ,
առձեռնպատրաստ,
ինքնապատրաստ,
առաջապատրաստ,
նախապատրաստել,
պատրաստակամ,
պատրաստակամութիւն
Մատենագիտություն
H. AG 227;
Աճ. ՀԱԲ 52
Էջ 630, սյունակ 1
ՊԱՐԱՍՏԵԼ
«թլպատել»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
Կազմված է պար- նախածանցով՝ (հ)ատել բայից։ Աճառյանը (ՀԱԲ 4, 57) նշում է այս ձեւը որպես հուն. περιτέμνω-ի պատճենում, բայց ուշադրություն չդարձնելով ԲՀ-ի ձեւին, վերականգնում է առաջին հերթին «մաքրել, սրբել» իմաստը։
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
περιτέμνω
«պատճենում»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 57
Էջ 634, սյունակ 1
ՊԱՐՏՔԱՇ
«պարսկական հին կրոն»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ մ. պ. pōriōtkēš
«առաջին կրոն»
Մատենագիտություն
H. AG 96;
Աճ. ՀԱԲ 70
Էջ 636, սյունակ 1
ՊԵՇՈՊԱ(Յ)
«առաջապահ զորաբանակ»
(ռազմական)
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրան.
փոխատու լեզու՝ մ. պ. pēšupāi
փոխատու լեզու՝ մանիք մ. պ. pēšūbāk
Փոխառություն իրանական աղբյուրից
Մատենագիտություն
H. AG 230;
Աճ. ՀԱԲ 78
Էջ 644, սյունակ 1
ՊՌՈԹԵՍ
«առաջադրանք, հարցադրում»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հուն. πρόθεσις
Մատենագիտություն
H. AG 374
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։