Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Էջ 93, սյունակ 1
ԱՐՄ
«հանդիպում է մեկոն (մրկոն) «խաշխաշ» բառի բացատրության մեջ՝ նեղ («խաշխաշ») կամ լայն («բույս») նշանակությամբ»
Ստուգաբանություն ()
Վերջին դեպքում, որ ավելի հավանական է, նույնանում է արմ «արմատ, ճյուղ, ընձյուղ» բառի հետ
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 327
Տե՛ս նաեւ
Էջ 94, սյունակ 1
ԱՐՇԱՒ
«արշավ, արշավանք»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրան. *adšāv
բխում է *ati-šava ձեւից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
արշավել,
արշավանք,
արշավահանդես,
արշավակի,
արշավասույր,
ձիարշավ,
քաջարշավ,
արշավախումբ,
սրարշավ,
քառարշավ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ավ.
š(y)avaite-
«քայլում է, շարժվում է»
հ. պ.
šiyavaig
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 331
Էջ 94, սյունակ 1
ԱՐՈՒԳ
(արուք)
«նվազ, չորացած, տկար, զուրկ, թափուր, չոր, անպտուղ, անուժ»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Ծագումը չի պարզուած: V դարից հանդիպող այս բառի նմանութիւնը թիւրքական բառերի հետ առայժմ անբացատրելի է:
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
թրք.
arug
«հոգնած, նիհար»
Մատենագիտություն
Древнетюркский словарь 58;
Սեվորտյան, ЭСТЯ 160-162
Էջ 97, սյունակ 1
ԱՐՔԻՄԱՆԴՐԻՏ
(արշիմանտրիտ, առշիմանդրիտ, արշամանդրիտ, շամանդրիտ)
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հուն. αρχιμανδρίτης
Մատենագիտություն
H. AG 342;
Աճ. ՀԱԲ 348
Էջ 98, սյունակ 1
ԱՒ
I
«խենթություն, գժություն, մոլեգնում, կիրք»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *au-
«սիրել, հաճել, կարիք ունենալ, պահանջել, ցանկանալ, տենչալ, նպաստել, օգնել»
արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
աւիլ,
աւիւն,
ատոդական,
ատոլ,
աւանդիլ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
avati-
«նպաստում է, ցանկանում է, սիրում է»
լատ.
aveo
«ցանկանալ, տանջվել, տենչալ, փափագել, կրքոտ կերպով ուզել»
լատ.
avidus
«ագահ, կրքոտ»
կիմր.
ewyllys
«կամք, ցանկություն, տենչ»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 77
Էջ 99, սյունակ 1
ԱՒԱՆԴ
I
(-ոյ, ուշ՝ -ից, -աւք)
«ավանդ, պահ դրված բան, ավանդություն, սովորություն, գաղտնիք»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *bhendh-
«կապել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *o-bhendh-)
o-ձայնդարձ
թերեւս բնիկ հնդեւրոպական՝ *o-bhendh- < *bhendh- «կապել» արմատից. հմմտ. հ. հնդկ. bandhá «կապ. ավանդ», սակայն հնարավոր է բառի իրանական ծագումը միեւնույն արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
աւանդել,
աւանդութիւն,
աւանդակիր,
աւանդապահ,
աւանդառու,
աւանդատուր,
աւանդատուն,
առաքելաւանդ,
աստուածաւանդ,
տիրաւանդ,
աւանդաբար,
աւանդավէպ,
հնաւանդ,
նորաւանդ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
bandhá
«կապ. ավանդ»
Էջ 99, սյունակ 1
ԱՒԱՆԴ
II
«գլխավոր քաղաք»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ պ. avand
Փոխառութիւն՝ պ. avand
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 354
Էջ 99, սյունակ 1
ԱՒԱՒՏ
«ժամանակ (°), լուսավոր ժամանակ, ցերեկ (°)»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *aus-
«լուսավորել»
Կազմված է -աւտ վերջածանցով՝ հնդեւրոպական *aus- «լուսավորել» արմատից, որ հստակորեն հանդես է գալիս առաւաւտ բառում (տե՛ս)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
առաւաւտ,
շաղաւաւտ,
կամաւաւտ
Տե՛ս նաեւ
Էջ 99, սյունակ 1
ԱՒԳԵՐ
«մի ծաղիկ՝ անդամալույծի ծաղիկ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ պ. awgār
Փոխառութիւն՝ պ. awgār
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 356
Էջ 101, սյունակ 1
ԱՒԵՐ
(-ի)
«աւերած, քանդված, աւերում, քանդում, աւերակ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ մ. պ. avērān
«աւերված, քանդված»
փոխատու լեզու՝ պ. vērān
«աւեր»
Փոխառություն իրանական աղբյուրից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
աւերած,
աւերակ,
աւերուած,
անաւեր,
քաղաքաւեր,
վաղաւեր,
երագաւեր,
տնաւեր
Մատենագիտություն
H. AG 112, 511;
Աճ. ՀԱԲ 359
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։