Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Էջ 473, սյունակ 1
ՁԱՅՆ
(-ի, -ից)
«ձայն, եղանակ, բառ, լեզու, խօսք»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *g'huen-
«հնչել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *g'hunii-)
արմատից
Աճ. ՀԱԲ 3, 144 (կասկածելի է համարում)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ձայնել,
ձայնակից,
բարձրաձայն,
ձայնաւոր,
ձայնատու,
ձայնատուր,
ձայնարկու,
ձայնալար,
ձայնագիր,
ձայնագրութիւն,
ձայնաւոր,
բառաձայն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ալբ.
ze
«ձայն»
հ. սլ.
zvaneti
«հնչել»
ռուս.
звенеть
«հնչել»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 490;
Ջահ. ՀԼՊ 129;
Աճ. ՀԱԲ 144
Էջ 490, սյունակ 1
ՃԱՐԱԿ
III
(-ի, -աց)
«երկիր, նահանգ, տարածք»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխառություն իրանական աղբյուրից՝ ճարակել «արածել» բառի իմաստային մի զարգացում
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ճարակել
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 191
Էջ 503, սյունակ 1
ՄԱՂՁ
(-ոյ, -ի, -ից)
«մաղձ, լեղի, դառնություն, բարկություն»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *melg'h-
«ուռչել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *mlg'h-)
որպես «ուռած բան»
Աճառյանը (ՀԱԲ 3, 240) կասկածելի է համարում։ Աւելի կասկածելի է միացնել (մաղաս-ի հետ միասին) գոյնանիշ (մփին, կեղտոտ գոյների համար) *mel արմատին
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մաղձատել,
մաղձայոյզ,
մաղձախառն,
մաղձութիւն,
բազմամաղձ,
մաղձոտ,
մելամաղձիկ,
մելամաղձոտ,
մելամաղձութիւն
Մատենագիտություն
Pok. IEW 723;
Աճ. ՀԱԲ 240
Տե՛ս նաեւ
Էջ 505, սյունակ 1
ՄԱՅԶԵԼ
«տեսնել, իմանալ, զգալ»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
հ.-ե. արմատ՝ *meigh-
«առկայծել, թարթել, մութ, մփին»
(անմիջական նախաձեւ՝ *g'h-ով տարբերակ)
Հազիվ թե որեւէ կապ ունենա հնդեւրոպական *meigh- «առկայծել, թարթել, մութ, մփին» արմատի՝ հնարավոր *g'h-ով տարբերակի հետ (հմմտ. մ. ն. գ. mickan «դիտել»)։
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
մ. ն. գ.
mickan
«դիտել»
Էջ 528, սյունակ 1
ՄԻՏՔ
(-ի, -աց)
«միտք»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *med-
«չափել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *mēd-)
«չափել» արմատից։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մտաբերել,
մտածին,
մտախաբ,
մտաւոր,
անմիտ,
երկմտիլ,
ծածկամիտ,
բարեմիտ,
զազանամիտ,
կարճամիտ,
թեթեւամիտ,
խղճամիտ,
միամիտ,
պարզամիտ,
մտագբաղ,
մտածելակերպ,
մտածողութիւն,
մտային,
մտածմունք,
մտայնութիւն,
մտապատկեր,
մտավախ,
մտավախութիւն,
մտացիր,
մտորում
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
μήδος
«միտք, մտադրություն, հոգու տագնապ»
լատ.
meditāri
«մտածել, խորհել»
հ. իռլ.
midiur
«դատողություն անել»
Մատենագիտություն
H. AG 474;
Աճ. ՀԱԲ 325
Էջ 529, սյունակ 1
ՄԽԻԹԱՐ
«մխիթարություն, սփոփանք, մխիթարող»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Չունի հավաստի ստուգաբանություն: Մառը եւ նրա հետեւողությամբ Աճառյանը (ՀԱԲ 3, 328-329) բխեցնում են մի խիթար «մի վախենա, հոգ մի տանիր» կապակցությունից, որ կասկածելի է:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մխիթարել,
մխիթարական,
անմխիթար
Մատենագիտություն
ՀԱԲ 328-329
Էջ 534, սյունակ 1
ՄՈՅՆ
III
«մեկնություն»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
հ.-ե. արմատ՝ *men-
«մտածել»
Հազիվ թե կապ ունենա հնդեւրոպական *men- «մտածել» արմատի հետ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
երազամոյն
Էջ 534, սյունակ 1
ՄՈՇՈՐԵԼ
««արածել, ճարակել» (եւ «հնարել» (°) (բբ))»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Անստույգ բառ: Ծագումն անհայտ է:
Էջ 535, սյունակ 1
ՄՈՐԹ
(-ոյ)
««մորթ, մաշկ» (բ. «զենում, սպանում»)»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
հ.-ե. արմատ՝ *mer-
«մեռնել»
Ծագումն անհայտ է: Թեեւ կա մորթել բայի «սպանել» իմաստը, բայց կասկածելի են հնդեւրոպական *mer- «մեռնել» արմատի հետ կապելու վարձերը (Պատրուբանի, Ղափանցեան)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մորթել,
մորթազերծ,
մորթաներկ,
մորթաղ,
մորթիկ,
մորթագործ,
մորթեգործ,
մորթի,
խեցեմորթ,
զրահամորթ,
թխամորթ,
մորթահան,
մորթոտել,
դեղնամորթ,
կարմրամորթ,
սեւամորթ,
սպիտակամորթ
Էջ 536, սյունակ 1
ՄՈՐՄՈՔ
«մորմոք»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *mer-
«տորորել, շփել»
կրկնաւոր կազմութիւն
Պոկոռնին (IEW 869) բխեցնում է *mer- «մտածել, յիշել, հոգալ» արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մորմոքել,
մորմոքանք,
մորմոքումն,
մորմոքալից,
մորմոքիչ,
սրտամորմոք
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ.
morbil
«հիւանդութիւն»
կիմր.
merw
«թոյլ»
հայ.
մրմուռ
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 139;
IEW 869
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։