Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«եղ» որոնման արդյունք՝ 1998 բառահոդված · Էջ 119 / 200
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 466, սյունակ 1 Էջ 466
ՀՈՏԻՆԱԿ «առասպելական մի կենդանի (՞)»
Ծագումն անհայտ է (՞)
Կազմուած է հեղինակ բառի նման (-նակ ածանցով)
Էջ 466, սյունակ 1 Էջ 466
ՀՈՏՈՏ (հոտոտ, յօզագ-) «գլխացաւի մի դեղ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ արաբ. huḍāḍ
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 119
Էջ 467, սյունակ 1 Էջ 467
ՀՈՐԿ «արջնեղդ» (բբ)
Ծագումն անհայտ է
Էջ 467, սյունակ 1 Էջ 467
ՀՈՒՆ I «գետի ծանծաղ անցատեղ, ելք, հնարք»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *pent- «ոտք դնել, գնալ» (անմիջական նախաձեւ՝ *pont-) արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հունաւոր, հունել, անհուն, լայնահուն, ներհուն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. pánthās «ճանապարհ»
հուն. πόντος «ծով»
հուն. πάτος «շավիղ»
ռուս. путь «ճանապարհ, ուղի»
Մատենագիտություն
H. AG 468; Աճ. ՀԱԲ 122
Էջ 468, սյունակ 1 Էջ 468
ՀՈՒՆՁ (-ի, -ից) «հնչում, ձայն»
Բնաձայն
Բնաձայն կազմութիւն
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հնչել, հնչական, հնչիւն, հնչումն, բազմահունչ, հոգեհնչող, բազմահնչումն, դիւրահնչելի, զուգահնչիւն, խրոխտահնչական, հողմնահնչեղ, հնչաբանութիւն, հնչիւնախօսութիւն
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 123
Էջ 468, սյունակ 1 Էջ 468
ՀՈՒՊ (-ոյ, ուշ` -ի, -ից) «մոտ, կից, սեղմ, անմիջապես»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *ub- «սեղմել»
Աճառյանը, (ՀԱԲ 3, 124) առանձնացնում է հնից եկող հուպ «մոտ» եւ հուպ «սեղմում, սեղմելը» արմատները եւ երկրորդն է համեմատում հ. հնդկ. ubjάti ձեւի հետ, իսկ առաջինը համեմատում է լատ. sub «տակ, մոտ» բառի հետ, որ ծագում է *sub- ձեւից: Հնարավոր է երկու ձեւերի բաղարկում:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հպիլ, հպաբար, հպատուր, հպելիք, դիւրահուպ, երկրահուպ, վաղահուպ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. ubjάti «ցած է սեղմում»
լիտվ. ūbyti «շտապեցնել»
Մատենագիտություն
Աճառյան (ՀԱԲ) 124
Էջ 468, սյունակ 1 Էջ 468
ՀՈՒՐԻ «դրախտային գեղեցկուհի (մահմեդական հավատալիքով)»
Ստուգաբանություն
Էջ 469, սյունակ 1 Էջ 469
ՀՏՊԻՏ (խտպիտ, հպիտ) (խտպիտ, հպիտ) «խեղկատակ, խենթեշ, մեղկ»
Փոխառություն (թերեւս)
Աղբյուր՝ պարսկերեն hrptet (թերեւս) «քրմական մի կոչում»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հտպտանի, հտպտիլ
Մատենագիտություն
Ջահ. ԼՀԳ 72
Էջ 470, սյունակ 1 Էջ 470
ՀՐԱՇ (-ի, -ից) «հրաշք, հրեշտակ, գործ, այլանդակություն»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ իրանական (՞)
Աղբյուր՝ ավ. fraša- «ուժեղ, հզոր»
Աղբյուր՝ հ. պ. fraša- «հրաշալի, հիանալի, նշանավոր»
Աղբյուր՝ մ. պ. fraš «հրաշալի»
մասամբ ամբողջովին փոխառյալ՝ ոչ հայկական կազմություններ
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հրաշագէտ, հրաշազուն, հրաշակերտ, հրաշանիստ, հրաշակուռ, հրաշանալ, գեղեցկահրաշ, գերահրաշ, եռահրաշ, երկնահրաշ
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 531
Էջ 471, սյունակ 1 Էջ 471
ՀՐԵԼ «հրել, մղել, մերժել»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *pēr- «խփել»
հմմտ. լատ. premo «սեղմել, հրել, ճնշել», ռուս. переть (пру) «մղել, հրել, ճնշել, սեղմել, խցկվել»), այլեւ հայ. հարկանեմ (կատ. հարի), հարումն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ. premo «սեղմել, հրել, ճնշել»
ռուս. переть (пру) «մղել, հրել, ճնշել, սեղմել, խցկվել»
հայ. հարկանեմ (կատ. հարի, հարումն)