Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
«լի» որոնման արդյունք՝ 1599 բառահոդված · Էջ 118 / 160
Էջ 554, սյունակ 1 Էջ 554
ՅՈՅՍ «հույս, ակնկալություն»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *peu- «հուսալ» (անմիջական նախաձեւ՝ *peu-k-)
որ հավանաբար կապված է *peu- «հետազոտել, հասկանալ» արմատի հետ: հայ. եւ սլավ. ձեւերի հիման վրա հ.-ե *peu- «հուսալ» արմատի վերականգնումը հեղինակինն է: Երկու արմատների իմաստային կապը երեւում է լատ. puto «խորհրդածել, հաշիվ անել, գնահատել, կարծել, հուսալ» բառից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
յուսամ, յուսալից, յուսակորոյս, յուսահատ, անյոյս, մեծայոյս, բարեյոյս, դիւրայոյս, չյուսալի, նորայուսատու, յուսահատված, յուսախաբ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. սլավ. upovati «հուսալ, հույս դնել, ապավինել»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 405-406
Էջ 555, սյունակ 1 Էջ 555
ՅՈՅՐ -ի, -ից (յովր, յօր) «հույր, գեր, հաստ, թանձր, թավ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *pei- «պարարտ լինել, լիքը լինել» (անմիջական նախաձեւ՝ *pei-ro-)
բնիկ հնդեւրոպական` *pei-ro- ` *pei- «պարարտ լինել, լիքը լինել» արմատից
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. pīvan- «պարարտ, ուռած, հաստ, լիքը»
Էջ 555, սյունակ 1 Էջ 555
ՅՈՐԵՒԻԹԻ (վրիպակով` յարկիթի) ««քթոց քի» (ԲՀ)»
Ստուգաբանություն
Ուղղելի է յորթ եւ իթի «կողովի եւ քի»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 408
Տե՛ս նաեւ
Էջ 556, սյունակ 1 Էջ 556
ՅՈՒԼԻՍ «հուլիս (ամիս)»
Փոխառություն
Փոխառության աղբյուր՝ հուն. ἰούλις
Փոխառության աղբյուր՝ լատ. julius
Մատենագիտություն
H. AG 367; Աճ. ՀԱԲ 409
Էջ 557, սյունակ 1 Էջ 557
ՅՕԴԱՏՐԵԼ (յօդադրել) «սպասել» (ԲՀ)
Ծագումն անհայտ է
Բաղկացած է յօդ եւ տրել կամ դրել բաղադրիչներից, բայց անբացատրելի է «սպասել» իմաստը:
Էջ 559, սյունակ 1 Էջ 559
Ն- (3-րդ դեմքի ցուցական արմատ) «3-րդ դեմքի ցուցական արմատ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *(e)no
*(e)no արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
նա, ան, նոյն, այն, աւանիկ, անաւանիկ, անդ, անդր, անդրեն, անտի, անդուստ, անդստին, անդանաւր
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. *ana
ավ. ana
հուն. ένη «երեկ չէ առաջին օրը, վաղանց»
գոթ. jains
լիտվ. anas
ռուս. он «նա»
Մատենագիտություն
H. AG 478; Աճ. ՀԱԲ 416
Էջ 559, սյունակ 1 Էջ 559
ՆԱԶ «հարգանք, պատիւ, պարծանք, նազանք»
Փոխառություն
Փոխառության աղբյուր՝ իրանական *nāz
Փոխառության աղբյուր՝ պ. nāz-
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
նազել, նազիլ, նազաբանել, նազանք, նազելի, գեղեցկանազ, հրաշանագեղի, նազամեմ, նազլամեմ, հեզանազ
Մատենագիտություն
H. AG 200; Աճ. ՀԱԲ 417-418
Էջ 561, սյունակ 1 Էջ 561
ՆԱՃԱԿ «սակր, տապար, կացին»
Անստույգ
Ուղղելի է ճկռովն, ճկոտ (տե՛ս)
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 424
Տե՛ս նաեւ
Էջ 561, սյունակ 1 Էջ 561
ՆԱՄԵԲԱՐ ««ատելի, անհաճո» (՞)»
Ծագումն անհայտ է (՞)
Էջ 561, սյունակ 1 Էջ 561
ՆԱՅԻԼ «նայել, նկատել, դիտել, ուշք դնել, զգուշանալ»
Անստույգ
Կազմուած է նի- նախամասնիկից եւ յիլ բայից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
նայելիք, նայեցած
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 427