Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«դեւ» որոնման արդյունք՝ 2100 բառահոդված · Էջ 118 / 210
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 412, սյունակ 1 Էջ 412
ԿՆՁՆԻ (կնձենի) «թեղի (ծառ)»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *wing- «կնձնի»
բայց «կնձնի» նշանակող հնդեւրոպական *wing- արմատը (ռուս. вяз, լիտվ. vinkšna եւ այլն) հայերենում պիտի տար *գնձ-նի, եթե հայերենն այս արմատից է, ապա ենթադրելի է ն- ռնգայինից հետո ձ-ի ձայնեղացում եւ առաջին բաղաձայնի խլացում, այլապես պիտի փնտրել այլ աղբիւր:
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ռուս. вяз
լիտվ. vinkšna
Էջ 412, սյունակ 1 Էջ 412
ԿՆՃ- (կի՞նճ, կու՞նճ, կնի՞ճ, կնո՞ճ) «հաստ բան, գունդ, ելունդ»
Բնիկ հնդեւրոպական (հավանաբար)
հ.-ե. արմատ՝ *gen- «սեղմել, գնդված բան, գունդ» (անմիջական նախաձեւ՝ *gendio-)
հ.-ե. արմատ՝ *geng- «գունդ, գնդվածք, գունձ, կոշտ կտոր» (անմիջական նախաձեւ՝ *gengi- / *gong-)
Աւելի քիչ հաւանական է` *gengi-` *geng- / *gong- «գունդ, գնդուածք, գունձ, կոշտ կտոր» արմատից.
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կնճակ, կնճափող, կնճիթ, կնճուտ, կնջութ, կնճքեղ, կնճթակերպ, կնճթանալ, կնճթադեմ, շնկնճիթ, շանակնճիթ, եղջերակնճիթ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
նորվ. kott «կարճ եւ հաստ բան» (<*gnet-)
հուն. γογγίλος «գնդաձեւ, կլոր»
լատ. gingiva «լինդ»
հ. իսլ. kokr «գունդ, գուրձ»
լիտվ. gùnga «գունդ, գնդվածք, գունձ»
լիտվ. gūzys «ազդրոսկրի գլուխ. կաղամբի գլուխ»
ռուս. гуз «հետույթ»
Էջ 412, սյունակ 1 Էջ 412
ԿՆՃԻՌ «կապանք, շղթա, հանգույց, դժվարություն, դավաճանություն, խարդավանք, կնճիռ, խորշոմ, խորհուրդ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *gen- «սեղմել, ճնշել, գնդված բան, գունդ» (անմիջական նախաձեւ՝ *gendio-)
Արմատից. հմմտ. հայ. կնճ- «հաստ բան, գունդ, ելունդ», հ. վ. գ. knetan «ճմռել», ն. վ. գ. knoten «կապ, հանգոյց»:
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ. կնճ- «հաստ բան, գունդ, ելունդ»
հ. վ. գ. knetan «ճմռել»
ն. վ. գ. knoten «կապ, հանգույց»
Էջ 413, սյունակ 1 Էջ 413
ԿՇԿՈՌ «հանգույց, կապ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *ger-(s)- «պտտել, ոլորել, հյուսել» (անմիջական նախաձեւ՝ *gōrs-gōrs-) կրկնավոր
կրկնավոր՝ *gōrs-gōrs- *ger-(s)- «պտտել, ոլորել, հյուսել» արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կշկուտ, կշկոռտուն, կոչկոռտուն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
նորվ. karra «կծկվել, ոլորվել, միահյուսվել»
Էջ 413, սյունակ 1 Էջ 413
ԿՈԳԻ (-գւոյ, -ւով, -եաց, -ւովք) «կարագ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *gʷou- (անմիջական նախաձեւ՝ *g"o"iio-)
արմատից, որից նաեւ՝ կով (տե՛ս)
Տե՛ս նաեւ
Էջ 414, սյունակ 1 Էջ 414
ԿՈԹ (կոթղ) «կոթ, մեդեխ, բռնելատեղ, ցողուն»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *gwet- «ուռուցք, կլորություն» (անմիջական նախաձեւ՝ *gwot-)
Քիչ հավանական է կապը նաեւ կանթ բառի հետ
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կոթատ, կոթուն, շերեփակոթ, սունակոթ, երկայնակոթ, խնդակոթ
Տե՛ս նաեւ
Էջ 414, սյունակ 1 Էջ 414
ԿՈԹՈՂ «կոթող, հուշարձան»
Ծագումն անհայտ է
Հազիվ թե կապ ունի կոթ բառի կամ հնդեւրոպական *gwet- «ուռուցք, կլորություն» բառի հետ
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կոթողել, քարկոթող, աշտարակաքարկոթող, կոթողական
Տե՛ս նաեւ
Էջ 414, սյունակ 1 Էջ 414
ԿՈԼՈԶՏՐ (բ. կլզտրուկ, կլստրիկ) ««աչքի կոպի գարեհատիկ, գարուկ» (այլեւ՝ բրբ. կլստրիկ «ծիլիկ»)»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *gel- «գնդ(վել), կլոր բան, գունդ»
պատկերավոր կազմություն՝ հնդեւրոպական *gel- «գնդ(վել), կլոր բան, գունդ» արմատից
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
մ. անգլ. colk(e) «խնձորի կորիզ»
ռուս. глаз «աչք»
Էջ 415, սյունակ 1 Էջ 415
ԿՈԿ «կոկ, ողորկ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *gag- «կլոր բան, գունդ» (անմիջական նախաձեւ՝ *gōg-) *-o ձայնավորումով
կապ ունի հնդեւրոպական *gag-, *gōg- «կլոր բան, գունդ» արմատի հետ՝ *-o ձայնավորումով:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կոկել, կոկութիւն, կոկան, կոկնուտ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
նորվ. kok «փոքր, կլոր հաց»
շվեդ. kok «փոքր, կլոր հաց»
լիտվ. gúogė «գլուխ, գագաթ»
Էջ 415, սյունակ 1 Էջ 415
ԿՈԿՈՆ (-ի, -ից, -աց, -ոյ) (կոկնոմ, կոճգոմ) «բողբոջ, ծաղկակոճճակ, ուռած (աչք)»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *gen- «սեղմել, սեղմած, գնդված բան» կրկնավոր կազմություն
Թերեւս կրկնավոր կազմություն՝ հնդեւրոպական *gen- «սեղմել, սեղմած, գնդված բան» արմատից:
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
շվեդ. knagg «հանգույց, ելունդ»