Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«դեւ» որոնման արդյունք՝ 2100 բառահոդված · Էջ 117 / 210
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 410, սյունակ 1 Էջ 410
ԿՂԵՄ(Ն) (ճղեմ) «կնյուն»
Անստույգ
հ.-ե. արմատ՝ *gel- «գնդ(վ)ել, գնդանման բան» աճականով ձեւերի հետ
արմատի աճականով ձեւերի հետ:
Էջ 410, սյունակ 1 Էջ 410
ԿՂԶԻ (-ւոյ, -եաց) «կղզի»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *gel- «գնդ(վ)ել» (անմիջական նախաձեւ՝ *gēlg̑hiio-) *-g̑- աճականով (*gel-, *gleg̑-, մասամբ *gelg̑h-°) ձեւից
Պետերսոնը եւ Պատրուբանին կապում են ըն-կղմել, ըն-կլնուլ բառերի հետ (որպես «ծովում ընկղմած»), իսկ Աճառյանը (ՀԱԲ 2, 603) համարում է ակկադական (ասուրական) փոխառություն` ենթադրելով այն արաբ. jazira եւ ասոր. gazartā «կղզի» ձեւերի հիման վրա, որոնք ձեւով հեռու են:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կղզային, կղզեակ, կղզիաբնակ, կղզիանալ, թերակղզի
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լեհ. głaz «ժայռ, գլաժայռ, գլաքար, գետաքար»
մ. վ. գ. klinge «խճոտ ձանձաղուտ գետի մեջ»
հ. իսլ. kleggi «խոտի դեզ»
Մատենագիտություն
Ջահ. ԼՀԳ 70; Աճ. ՀԱԲ 603
Տե՛ս նաեւ
Էջ 410, սյունակ 1 Էջ 410
ԿՂԹԵԼ «հանգուցել, կապել»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *gel- «սեղմ(վ)ել, գնդվել» (անմիջական նախաձեւ՝ *glit- (°))
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կղթել, կղթակապ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. անգլ. clīpan «ամուր կացնել, ամրացնել, կախել»
հ. անգլ. clida, cloda «սպեղանի, վերքին կպցվող բուժակտոր»
մ. վ. գերմ. klīster «սոսինձ»
նորվ. kēstra «սոսնձել, կացնել»
լիտվ. glitùs «կպչուն»
Էջ 410, սյունակ 1 Էջ 410
ԿՂՃԿԻԼ «տխրել, հալումաշ լինել»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *gʷel- «ծակել (ծակող) ցավ, տանջանք, մահ» (անմիջական նախաձեւ՝ *gʷēlg̑-)
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ. կեղել, կեղեբել
հ. վ. գ. quelan «տանջվել»
լիտվ. gėlà «ցավ, տանջանք»
չեխ. žal «վիշտ»
ռուս. жалеть «կարեկցել, խղճահարվել»
Էջ 411, սյունակ 1 Էջ 411
ԿՂՈՒՌ «մորթինանման մի բույս»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *gel- «գնդ(վել)» (անմիջական նախաձեւ՝ *gēlbh-) *-b(h) ածականով
Հազիվ թե կապ ունենա հնդեւրոպական *gel- «գնդ(վել)» արմատի հետ՝ *-b(h) ածականով (*gēlbh- կղպ-՞):
Էջ 411, սյունակ 1 Էջ 411
ԿՃՂԱԿ «կճղակ»
Բնիկ հնդեւրոպական (՞)
հ.-ե. արմատ՝ *geu- (անմիջական նախաձեւ՝ *geu-d-)
Կապ ունի՞ կոճ, կճուճ բառերի կոճ, կճուճ- արմատների հետ (հնդեւրոպական *geu-d-):
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կճղակաբաշխ, կճղակահերձ, կճղակաբաժին, կճղականալ, կճղակավոր, կճղակմեջ, երկակճղակ, զկճղանալ
Էջ 411, սյունակ 1 Էջ 411
ԿՃՈՒՃ (կճիճ, կճուկ) «պտուկ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *geu-d- «ծռել» (անմիջական նախաձեւ՝ *gudio-) կրկնությամբ կամ -ուկ ածանցով
արմատից՝ կրկնությամբ կամ -ուկ ածանցով: հմմտ. նաեւ հայ. կոճ:
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ստ. գ., մ. վ. գ. kūte «փոս»
նորվ. բրբ. koyta «ձկներ փոխադրելու աման»
Էջ 411, սյունակ 1 Էջ 411
ԿՄԻԼ «վնասվել, փչանալ» կամ «կոտրվել»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *gem- «բռնել, սեղմել, ճնշել, ճնշված լինել (հոգեպես), ընկճված լինել»
բնիկ հնդեւրոպական՝ *gem- «բռնել, սեղմել, ճնշել, ճնշված լինել (հոգեպես), ընկճված լինել» արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ինքնակմեալ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ. ճմլել, ճմռել
նորվ. kumla «ճմլել, ճմռել»
հ. իսլ. kumla «ճզմել, ճմլել»
լիտվ. gumuluoti «ճմռել, ճզմել»
ռուս. жать (жму ) «սեղմել»
Էջ 412, սյունակ 1 Էջ 412
ԿՆԻ «շնաճանճ, ձիաճանճ»
Բնիկ հնդեւրոպական (՞)
հ.-ե. արմատ՝ *gen- «սեղմել, կծմթել» (անմիջական նախաձեւ՝ *g(ē)nēbh-)
արմատից` *g(ē)nēbh- (?)
Էջ 412, սյունակ 1 Էջ 412
ԿՆԻԻՆ «մի խոտաբույս` ձղեմ»
Բնիկ հնդեւրոպական (՞)
հ.-ե. արմատ՝ *gen- «սեղմել» (անմիջական նախաձեւ՝ *g(ē)nibh-)
արմատից` *g(ē)nibh- (?)