Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«արմ» որոնման արդյունք՝ 2355 բառահոդված
· Էջ 117 / 236
Էջ 379, սյունակ 1
ԿԱՄԼԵԼ
«մեջքին կապել»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *gem-
«(երկու ձեռքով) բռնել (կապանք, շղթա), իրար սեղմել (գունդ), խճողել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *gm-l-)
արմատից. հմմտ. հայ. ճիմ, ճմլել
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
մ. իռլ.
gemel «կապանք, շղթա»
նորվ.
kumla «գունդ. սեղմել»
հ. իսլ.
kamla «ճզմել. ճմլել»
լիտվ.
gumulas «գունդ»
ռուս.
гомола «գունդ»
Էջ 379, սյունակ 1
ԿԱՄՆ
(-ին, -ունք, -անց)
«կամ, կալսելու գործիք»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *gem-
«բռնել (կապանք, շղթա), իրար սեղմել, խճողել»
արմատից. հմմտ. հայ. ճմլել
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կամնասայլ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
γαγγαμον «ցանց, ուռկան»
մ. իռլ.
gemel
կիմր.
gefyh «կապանք, շղթա»
հ. իսլ.
kamla «ճզմել, ճմլել»
հ. անգլ.
cimb(e) «կապ»
ռուս.
-жать (жму) «սեղմել. ճզմել»
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 125
Էջ 379, սյունակ 1
ԿԱՄՇ
«խստացում, կարծրացում»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *gem-
«(երկու ձեռքով) բռնել (շղթա), սեղմել (գունդ)»
բուն ձեւն է *կամիշ կամ *կամուշ-, որ հազիվ թե ծագի հնդեւրոպական *gem- արմատից, որտեղից հայ. ճմլել, թերեւս նաեւ կամն. հայտնի չէ -(ի/ու)շ-ի աղբյուրը (*-iskh կամ -ik’u-՞)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կամշանալ,
կամշոտ,
կամշոտիլ
Էջ 379, սյունակ 1
ԿԱՄՈՒՐՋ
(-ի, -աց)
(կամուրճ, կարմունճ, կարմուջ)
«կամուրջ»
Բնիկ հնդեւրոպական (՞)
հ.-ե. արմատ՝ *gʷem-
«գնալ, գալ»
(անմիջական նախաձեւ՝ *gʷmbhuriā- (՞))
հայ-հունական զուգաբանություն
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կամրջախելք,
կամրջել,
Կամրջաձոր,
նաւակամուրջ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
γέφυρα
լիտվ.
gomorys «քիմք»
Մատենագիտություն
Ritter, Introducción al armenio antiguo, Madrid, 1996 17;
Աճ. ՀԱԲ 503;
Ջահ. ՀԼՊ 128;
Olsen, NBA 66
Էջ 380, սյունակ 1
ԿԱՅԱՆ
«տուն, կայարանապետ, անկայուն, կիսակայարան եւ այլն»
Բնիկ հնդեւրոպական (հավանաբար)
հ.-ե. արմատ՝ *gʷā-
«գնալ, գալ»
նաեւ` *gʷem-
իմաստի յուրահատուկ զարգացմամբ
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
տուն,
կայարանապետ,
անկայուն,
կիսակայարան
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
βάσις «քայլ, ընթացք. հիմք, կայունություն» (<*gʷmtis-)
հ. հնդկ.
gatí «քայլ, շարժում, պատճառ, հիմք, վիճակ»
Էջ 380, սյունակ 1
ԿԱՅԹ
I
(-ի, -ից)
«ցատկոտում, ուրախության պար»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *gēi-
«երգել, կանչել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *gəi-ti-)
Քիչ հավանական է ծագումը հնդեւրոպական *gəi-ti-ից` *gēi- «երգել, կանչել» արմատից։ Ավելի հավանական է կապը` կ/խ հերթագայությամբ, խայտալ բայի հետ
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կայթել,
կայթին,
կայթումն,
կայթոտ,
կայթանել
Տե՛ս նաեւ
Էջ 380, սյունակ 1
ԿԱՅԾ
(-ի, -ից)
«կայծ, խարույկ, կարկեհան, նռնաքար»
Ծագումն անհայտ է
հ.-ե. արմատ՝ *gʷhēi-
(անմիջական նախաձեւ՝ *gʷēidi-)
*-d ածականով
Աճառյանը (ՀԱԲ 2, 506) հնարավոր է համարում բխեցնել հնդեւրոպական *gʷhēi- արմատի *gʷēi- հնարավոր տարբերակից` *-d ածականով (gʷēidi- > կայծ)։ Կասկածելի է նաեւ համեմատությունը *skāi-(d)- «լուսավոր» արմատից ծագող խայտ արմատի հետ` կ/խ հերթագայությամբ
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կայծակն,
կայծակել,
կայծքար,
կայծի,
կայծոռիկ,
կայծակ,
առկայծել,
եռանդնակայծակ,
կիծուկ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լիտվ.
gaidrùs
հուն.
φαιδρός «պայծառ, լուսավոր, զվարթ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 506
Տե՛ս նաեւ
Էջ 380, սյունակ 1
ԿԱՅՍՐ
(-եր, -երաց)
(կեսար, -ու, կեսառ, կեսառոս, կիսառոս)
«հռոմեական ինքնակալ, կայսր»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ հուն. καῖσαρ < լատ. Caesar
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կայսերագիր,
կայսերական,
կայսերակերպ,
կայսերալուր,
կայսերազարմ,
կայսրուհի,
կայսրանալ,
կեսառութիւն
Մատենագիտություն
H. AG 354;
Աճ. ՀԱԲ 509
Էջ 381, սյունակ 1
Էջ 381, սյունակ 1
ԿԱՆ
I
«պտոյտ, շրջան»
Ծագումն անհայտ է
Հնարաւոր է կապը գերմ. եւ սլավ. gengh- «պտտել, ոլորել, հիւսել» արմատի հետ, եթե ենթադրենք *gen-gh` *-gh աճականով կազմութիւն։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կանել
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
գերմ.
gengh- «պտտել, ոլորել, հիւսել»
սլավ.
gengh- «պտտել, ոլորել, հիւսել»
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։