Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«ահ» որոնման արդյունք՝ 1859 բառահոդված
· Էջ 117 / 186
Էջ 473, սյունակ 1
ՁԱՂԿ
(-ի, -աց, ուշ՝ -ից, -ոյ)
«փայտ, ճիպոտ, ճիւղ, ծեծ, ձաղկ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *g'halg(h)-
«ճյուղ, ձող»
արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ձաղկել,
ձաղկահեր,
ձաղկամազ,
ձաղկանք,
ձաղկուն,
բարձրաձաղկ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
գոթ.
galga «ցից, խաչ»
լիտվ.
žalgas «ձող»
Մատենագիտություն
H. AG 469;
Աճ. ՀԱԲ 143
Էջ 473, սյունակ 1
ՁԱՅՆ
(-ի, -ից)
«ձայն, եղանակ, բառ, լեզու, խօսք»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *g'huen-
«հնչել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *g'hunii-)
արմատից
Աճ. ՀԱԲ 3, 144 (կասկածելի է համարում)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ձայնել,
ձայնակից,
բարձրաձայն,
ձայնաւոր,
ձայնատու,
ձայնատուր,
ձայնարկու,
ձայնալար,
ձայնագիր,
ձայնագրութիւն,
ձայնաւոր,
բառաձայն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ալբ.
ze «ձայն»
հ. սլ.
zvaneti «հնչել»
ռուս.
звенеть «հնչել»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 490;
Ջահ. ՀԼՊ 129;
Աճ. ՀԱԲ 144
Էջ 474, սյունակ 1
ՁԱՆՁԱԽԱՐԻԹ
(ձանձրախարիթ)
«կարմիր, մուգ կարմիր, սեւ, մրագույն»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ ասոր. zəxorīθā
Մատենագիտություն
H. IF 478;
Աճ. ՀԱԲ 145-156;
Ջահ. ՀԼՊ 458, 479
Էջ 474, սյունակ 1
ՁԱՐ
I
«(կոշտ) մազ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *g’her(s)-
«հառել, սեւեռել»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ձարաձեւ,
ձարի,
ձարմաղ,
ձարխոտ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ.
ձառ
լատ.
horreo «սառչել, փշաքաղվել, սարսափել»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 445;
Ջահ. ՀԼՊ 128
Էջ 474, սյունակ 1
ՁԱՒԱՐ
«կորկոտ, աղացած հացահատիկ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *ieu-
«հացահատիկ»
(անմիջական նախաձեւ՝ *iuo-, *ieuo-)
հիմքից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
զարեձաւար
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
yava- «հացահատիկ, գարի, կորեկ»
լիտվ.
javai «հացահատիկ» (*i > *j > ձ անցման համար հմմտ. ձեզ, ձու)
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 147
Էջ 474, սյունակ 1
ՁԵՂՈՒՆ
-ուան
«ձեղուն, առաստաղ, քիմք»
Բնիկ հնդեւրոպական
Աճառյանը (ՀԱԲ 3, 148) սրան միացնում է ձողունք «առաստաղ, կտուր» բառը (որպէս ձայնդարձային ձեւ), որ ՆԿԲ-ն դիտում է ձող բառի հոգնակի (հաւաքական) ձեւ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ձեղունանալ,
դուն,
ձեղունահանբ,
բարձրաձեղուն,
հաստաձեղուն,
եռաձեղուն,
հրաձեղուն,
երեքձեղեայ,
չորեքձեղունեայ,
երկնաձեղուն,
սրահաձեղուն,
կարծրաձեղուն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
χείλος «շրթունք»
հ. յուլ.
giolnar «ծնոտ»
Մատենագիտություն
Pok IEW 436;
Աճ. ՀԱԲ 148
Էջ 475, սյունակ 1
ՁԵՌՆ
(-ին, -անէ (ձեռք, -աց))
«ձեռք»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *g'hes-
«ձեռք»
(անմիջական նախաձեւ՝ *g'hes(o)r-)
նախաձեւից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ձեռն,
ձեռնհաս,
ձեռնարկել,
սակաւաձեռն,
դատարկաձեռն,
երկայնաձեռն,
ձեռնասուն,
ձեռնադրութիւն,
ձեռնամուխ,
ձեռագիր,
ձեռագործ,
ձեռակապ,
ընձեռել,
անձեռոցիկ,
անձեռայք,
ընձեռայք,
միձեռան,
ձերբակալել,
ձերբացի,
ձերբազատիլ,
ձեռնահմայ,
ձեռնափայտ,
ձեռնոց,
անձեռնմխելի,
ձեռագրատուն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
χείρ «ձեռք»
Մատենագիտություն
H. AG 470;
Աճ. ՀԱԲ 149
Էջ 475, սյունակ 1
ՁԷԹ
(-ոյ)
«ձեթ, ձիթապտղի յուղ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ ասոր. zeθ (zaitā)
սեմական աղբիւրից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ձիթենի,
ձիթապտուղ,
ձիթագործ,
ձիթել,
մոլաձիթենի,
նշաձեթ,
կպրաձեթ,
կպրաձիւթ,
ձիթուն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
արամ.
—
ասոր.
zeθ (zaitā)
Մատենագիտություն
H. AG 309;
Աճ. ՀԱԲ 151;
Ջահ. ՀԼՊ 458
Էջ 475, սյունակ 1
ՁԻ
(-ոյ)
«ձի»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *g'hei-
«արագ, շարժել, քշել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *g'heio-)
արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ձիական,
ձիահալած,
ձիամարտիկ,
ձիակերպ,
ձիարձակ,
ձիացաւ,
այրուձի,
միաձի,
վազերաձի,
երագաձի,
կիսաձի,
ձիաբուծութիւն,
ձիավարժութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
háya «նժոյգ» ((հայ-հնդկական զուգաբանութիւն))
Մատենագիտություն
H. AG 470;
Աճ. ՀԱԲ 424
Էջ 476, սյունակ 1
ՁԻՒՆ
(-եան, -եանէ)
«ձյուն»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *g'hei-
«ձմեռ, ձյուն»
(անմիջական նախաձեւ՝ *g'hiiom-)
արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ձիւնանալ,
ձիւնաջուր,
ձիւնաբեր,
ձիւնաբող,
ձիւնախաղ,
ձիւնասառն,
ձիւնախառն,
ձիւնածաղիկ,
ձիւնել,
ձիւնասպիտակ,
ձիւնագունդ,
ձիւնագնդիկ,
ձիւնահալք
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ավ.
zyā «ձմեռ»
հուն.
chiōn «ձյուն»
լատ.
hiems «ձմեռ»
Մատենագիտություն
H. AG 470;
Աճ. ՀԱԲ 155
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։