Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«ական» որոնման արդյունք՝ 4658 բառահոդված · Էջ 117 / 466
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 202, սյունակ 1 Էջ 202
ԴՈՒ քո, քեզ, ի քէն, քեւ, դուք, ձեր, ձեզ, ի ձէնջ, ձեւք (ձեաւք) (դուն) «դու»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *to- *t-ի ձայնեղացմամբ
Բնիկ հնդեւրոպական *to- արմատից (*t-ի ձայնեղացմամբ)։
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ավ. tu
լատ. tu
գոթ. θu
լիտվ. tu
հ. սլավ. ty
թոխ. B tu
Մատենագիտություն
H. AG 440; Աճ. ՀԱԲ 681
Էջ 203, սյունակ 1 Էջ 203
ԴՈՒԴԱՆ (դուդաս, դուպան, դուդական, դութական) «(ս)պառական (պատառական)» կամ «թակարդ (ապատ, ապետ)» (ԲՀ)
Ծագումն անհայտ է
Անստույգ բառ: Ծագումն անհայտ է:
Էջ 203, սյունակ 1 Էջ 203
ԴՈՒԺ (-ի, -ից) «վայրենի, բարբարոս»
Անստույգ (՞)
Հավանաբար խուժ (խուժաստանցի) ցեղի անունից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խուժադուժ, խժդուժ, դժակ, դժական, դժականութիւն, դժաբան, դժուարաբան
Էջ 203, սյունակ 1 Էջ 203
ԴՈՒԼ «դադար, հանգիստ, պատվեր»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *dheu- «պտտվել» (անմիջական նախաձեւ՝ *dhūl-)
Թերեւս բնիկ հնդեւրոպական՝ *dhūl-՝ *dheu- «պտտվել» արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ղլալ, դղալ, անդուլ, անդուլութիւն
Նոր՝
գործադուլ, գործադուլաւոր, դասադուլ, հացադուլ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. իսլ. dvelja «պահել, մնալ»
հ. վ. գ. twallen «պահել, ուշացնել»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 682
Էջ 203, սյունակ 1 Էջ 203
ԴՈՒԽՏ ««դուստր, աղջիկ» (հատուկ անուններում)»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ մ. պ. duxt
Աղբյուր՝ պ. duxt
Փոխառություն իրանական աղբյուրից՝ իրանական բաղադրություններում:
Մատենագիտություն
H. AG 144; Աճ. ՀԱԲ 682
Էջ 203, սյունակ 1 Էջ 203
ԴՈՒԿԱՆ (դոկան, դակոն) «գերան» (բբ)
Ծագումն անհայտ է
Անստույգ բառ: Ծագումն անհայտ է. անհավանական է Ամալյանի կարծիքը, որ ըստ դագօն ձեւի եբր. «ցորեան» մեկնության, «ցորեան»-ը համարում է «գերան» մեկնության աղբյուրը:
Էջ 203, սյունակ 1 Էջ 203
ԴՈՒՂԱՅ I «մի տեսակ թանկագին կերպաս»
Փոխառություն (թերեւս)
(ըստ Աճ. (ՀԱԲ 1, 683) ուղղելի է դուռայ). թերեւս փոխառություն թյուրք-թաթարական աղբյուրից:
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 683
Էջ 203, սյունակ 1 Էջ 203
ԴՈՒՄ (դմոտ) «հարբուխ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ չաղաթ. dumagu
Աղբյուր՝ թաթար. tumav
Աղբյուր՝ թրք. tumagi
Փոխառություն թյուրք-թաթարական աղբյուրից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դմոտ
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 683
Էջ 204, սյունակ 1 Էջ 204
ԴՈՒՆ I «քիչ, հազվագյուտ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *dheu- «փոշի»
Հազիվ թե կապված լինի հնդեւրոպական *dheu- «փոշի» արմատի հետ՝ «մանր» > «քիչ» անցմամբ (հմմտ. դոյզն բառի մասին ասվածը)։
Տե՛ս նաեւ
Էջ 204, սյունակ 1 Էջ 204
ԴՈՒՆ II «կարճ սուսեր, դաշույն»
Ծագումն անհայտ է
հ.-ե. արմատ՝ *dhō- «սրել»
Հազիվ թե կապ ունի հնդեւրոպական *dhō- «սրել» արմատի հետ։ Աճառյանը (ՀԱԲ 1, 683) հնարավոր է համարում կարդալ դան եւ նույնացնել դան «դանակ» բառի հետ (տե՛ս)։
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 683
Տե՛ս նաեւ