Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«լի» որոնման արդյունք՝ 1599 բառահոդված
· Էջ 116 / 160
Էջ 549, սյունակ 1
ՅԱՐԴ
(-ի, -ից)
(մ. հայ. յերդ)
«հարդ, դարման»
Ծագումն անհայտ է
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
յարդիլ,
յարդ(ա)գող,
յարդի,
յարդատեսակ,
յարդալից,
յարդախառն,
յարդանոց
Էջ 549, սյունակ 1
ՅԱՒ
«վերջ, ծայր»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *paus-
«թողնել, բաց թողնել»
արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
յաւակն,
յաւակնիլ,
անյաւ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ.
հաւ «սկիզբ»
հուն.
παύω «պահել, դադարեցնել, վերջացնել»
լատ.
pausa «դադար» (< հուն.)
հ. սլ.
pustiti «թողնել, բաց թողնել»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 390
Էջ 549, սյունակ 1
ՅԱՒԱԿՆ
II
«հանդուգն, լիրբ»
(ԲՀ)
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
նույն յաւակն «վերջ, ավարտ» բառն է
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
յաւակնիլ,
յաւակնոտ,
յաւակնազեղդ,
յաւակնութիւն
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 390
Էջ 549, սյունակ 1
ՅԱՒԴ
(-ի, -ից)
(յօդ, օդ)
«հոդ, կապ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *au-
«հիւսել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *audh-)
Կազմուած է յ- նախածանցով՝ հնդեւրոպական *audh- նախաձեւից՝ *au- «հիւսել» արմատից։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
յաւդել,
յաւդուած,
յաւդակապ,
յաւդապատ,
բարեյաւդ,
գեղեցկայաւդութիւն,
կապարայաւդ,
բազմայաւդ,
զաւդել,
զաւդուած,
զաւդած,
զաւդամանել,
յօդացաւ,
յօդուածագիր
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լիտվ.
aũtas «ոտքի փաթաթան»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 75;
Աճ. ՀԱԲ 412
Էջ 550, սյունակ 1
ՅԱՒԷՏ
«աւելի, շատ, միշտ, հաւիտեան»
Փոխառություն
Փոխառության աղբյուր՝ մ. պ. yāvēt
Փոխառության աղբյուր՝ պ. jāvēd
Իրանական փոխառութիւն։
Մատենագիտություն
H. AG 198;
Աճ. ՀԱԲ 392
Էջ 550, սյունակ 1
ՅԱՒԺԱՐ
(յօժար, յուժար)
«հոժար»
Փոխառություն
հ.-ե. արմատ՝ *au-
«բարյացակամ լինել, նպաստել, ցանկանալ»
(անմիջական նախաձեւ՝ *au-gh-)
-gh- ածանցով
Փոխառության աղբյուր՝ իրանական (՞)
(Աւելի հնարաւոր է)
Հազիվ թե ծագի հնդեւրոպական *au- «բարյացակամ լինել, նպաստել, ցանկանալ» արմատից՝ *-gh- ածանցով (*au-gh-)։ Աւելի հնարաւոր է փոխառութիւն լինել (իրանական աղբիւրից)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
յաւժարիլ,
յաւժարութիւն,
չարայաւժար,
մտայաւժարութիւն,
меծայաւժար,
յաւժարակամ,
սիրայաւժար
Էջ 550, սյունակ 1
ՅԱՒՐԱՆԱԼ
(յուրանալ, յովրանալ)
«հղիանալ, լցվել, տարածվել, պարծենալ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *pei-
«պարարտ լինել, լիքը լինել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *pou-ro-)
Հաւանաբար հնդեւրոպական, ծագում է *pou-ro- ` *pei- «պարարտ լինել, լիքը լինել» արմատից, որի *pei-ro- ձեւից ծագում է յոյր-ը։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
յաւրացում
Տե՛ս նաեւ
Էջ 551, սյունակ 1
ՅԵՂՈՒԼ
(յաղ-)
(յեղել «ծռել, թեքել»)
«փոխել, դարձնել, վերածել, թարգմանել»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *el-
«շարժել»
հ.-ե. արմատ՝ *kuel-
«շրջ(վ)ել»
բուն աղբյուրը չի հավաստվում, դժվարություններ է հարուցում: Ամենից հավանական է համարվում հատկացումը կամ *el- «շարժել» արմատին, որից եղանիլ եւ եղանել, կամ *kuel- «շրջ(վ)ել» արմատին, որից հուն. πέλω, πέλομαι «շարժ(վ)ել»:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
յեղումն,
յեղափոխ,
յեղափոխել,
յեղաշրջել,
յեղադարձել,
յեղական,
յեղակացուն,
(յ)եղանակ,
յեղանակել,
յեղանակաւոր,
(յ)եղակարծ,
աղեկարծ,
յաղակարծ,
դիւրայեղ,
խելայեղ,
ծայրայեղ,
յեղյեղումն,
անյեղյեղ
Նոր՝
յեղաշրջութիւն, յեղաշրջումն, յեղափոխութիւն
յեղաշրջութիւն, յեղաշրջումն, յեղափոխութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
πέλω, πέλομαι «շարժ(վ)ել»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 394
Էջ 551, սյունակ 1
ՅԵՂՋ
«լի, լեցուն»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *pel-
«թափել, լցնել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *pel-sk-)
որից հեղուլ (զեղուլ < *զհեղուլ):
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
յեղցեալ,
շաղայեղջ,
բազմայեղջ,
արիւնայեղջութիւն,
յոգնայեղջ,
երդմնայեղջ,
թշուառայեղջ,
իմաստայեղջ,
լուսայեղջ,
խորհրդայեղջ,
խորշակայեղջ,
զեղջ
Տե՛ս նաեւ
Էջ 552, սյունակ 1
ՅԻՄԱՐ
(-ի, -աց)
(իմար)
«հիմար»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *mer-
«խանգարել, բարկացնել, արհամարհել, մոռանալ»
(անմիջական նախաձեւ՝ *i(n)-mr-)
Կարող է ծագած լինել հնդեւրոպական արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
յիմարիլ,
-անալ,
յիմարութիւն,
յիմարակորոյս
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։