Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«եղ» որոնման արդյունք՝ 1998 բառահոդված
· Էջ 116 / 200
Էջ 458, սյունակ 1
ՀԵՐ
(-ոյ, -ի, -աց)
«գլխի մազ»
Ծագումն անհայտ է
Նմանութիւն ունի գերմանական բառերի հետ։ կապ ունենա հնդեւրոպական *ser- «իրար կողքի շարել, կցել» արմատի հետ, որտեղից հայ․ յեռուլ։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հերաւոր,
հերարձակ,
հերատել,
հերատուկ,
հերակործ,
հերաքարշ,
հերահարութիւն,
գանգրահեր,
դեղձանահեր,
երկնահեր,
ձաղկահեր,
բազմահեր
Տե՛ս նաեւ
Էջ 458, սյունակ 1
ՀԵՐԻՒՆ
(-եան, -եամբ, ուշ՝ -ոյ, -ի, -աց)
«ծակելու գործիք, բիզ, մախաթ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *per-
«անցկացնել, ծակել»
-իւն վերջածանցով
արմատից՝ -իւն վերջածանցով․
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
περόνη «գնդասեղ»
Մատենագիտություն
H. AG 467;
Աճ. ՀԱԲ 86
Էջ 458, սյունակ 1
Էջ 458, սյունակ 1
ՀԵՐՁ
«ճեղք, ծերպ, ճեղքուածք, պատռուածք»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *per-g’-
արմատից, բայց այս ձեւը, բացի
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հերձնուլ,
հերձանել,
հեղձատել,
հերձումն,
հերձուած,
հերձուածող,
հերձակ,
հերձի,
գաւազանահերձ,
ծովահերձ,
բազմահերձ
Նոր՝
հերձատամ, հերձարան
հերձատամ, հերձարան
Էջ 459, սյունակ 1
ՀԵՐՔԵԼ
«դուրս անել, վանել, հերքել, մերժել»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *perk-
«ցնցել, ոտքով դեն հրել, թպրտալ»
(անմիջական նախաձեւ՝ *(s)p(h)er-)
*-k- աճականով
*-k- աճականով: հայերենից, այլ զուգահեռներ չունի. *perk'- «պատռել, ճեղքել, փորփրել» արմատը պիտի տար *հերս-, *pers արմատից ծագող փորձ բառի նախաձեւը պարզ չէ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հերքիչ,
հերքութիւն,
հերքումն,
դիւրահերքելի
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. իսլ.
spark «ոտքով հրել»
Էջ 459, սյունակ 1
Էջ 459, սյունակ 1
ՀԵՓՏԱՍՍԱԳՐՈՆ
«Մեծ արջի համաստեղություն»
(աստղաբաշխական)
Փոխառություն
Աղբյուր՝ հուն. ἑπτάστερος
աղավաղված տառադարձություն փխնկ. *հեփտաստերոն
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 90
Էջ 459, սյունակ 1
ՀԶԱՒՐ
(հզօր), -ի, -աց
«հզոր, հուժկու»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ իրան. *hu-zavar
hu- «լավ» եւ zavar -> զաւր (hu-ն կարող է գալ իրանական աղբյուրից, բայց կարող է հայկական լինել, ինչպես հլու, հմուտ բառերում):
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հզօրանալ,
հզօրիչ,
հզօրեղ,
հզօրապէս
Մատենագիտություն
H. AG 180;
Աճ. ՀԱԲ 90
Տե՛ս նաեւ
Էջ 459, սյունակ 1
ՀԷԳ
(հեթ, հիք), -ի ուշ՝ -ոյ
«հեգ, խեղճ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *pe(i)-
«ցավեցնել, վնասել, նախատել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *peiu-)
արմատից
արմատից, հմմտ. հայ. հիվանդ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հիգութիւն,
հիգացեալ,
հիգամորթ,
հիգական
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ.
հիվանդ
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 142
Տե՛ս նաեւ
Էջ 460, սյունակ 1
ՀԻ
I
«հիացմունք, սքանչանք, զմայլանք»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *pe(i)-
«բարգավաճել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *(s)p(h)e(i)-/spi-)
արմատից. Կապ ունի՞ արդյոք հոյ- արմատի հետ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հիանալ,
հիանալի,
հիացումն,
հիացութիւն,
բազմահիացիկ,
գեղեցկահիաց,
կանխահիաց
Նոր՝
հիացք, հիասքանչ, հիասթափութիւն
հիացք, հիասքանչ, հիասթափութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
spahata «մեծ, ուժեղ»
հ. հնդկ.
sphoti- «բարգավաճում»
հ. անգլ.
spowan «բարգավաճել, հաջողվել»
լիտվ.
speti «հաջողացնել»
Տե՛ս նաեւ
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։