Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«արմ» որոնման արդյունք՝ 2355 բառահոդված · Էջ 116 / 236
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 375, սյունակ 1 Էջ 375
ԿԱՂ II «կոճղէզ, գնդարմատ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *gel- «գնդ(վ)ել, գունդ, կլոր բան» (անմիջական նախաձեւ՝ *gol-)
Բնիկ հնդեւրոպական` *gol-` *gel- «գնդ(վ)ել, գունդ, կլոր բան» արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կաղաբոյս
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. gula «գունդ, գնդակ»
լատ. galla «գխտոր»
հոլ. kal «կորիզ (խնձորի, տանձի)»
Էջ 376, սյունակ 1 Էջ 376
ԿԱՂԱՂ (ներգ. ի կաղաղի) «որջ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *gol- «ապաստարան, անասունների ապաստարան» արմատից
Հնարավոր է խաղաղ բառի համեմատությունը սրա հետ՝ կ/խ հերթագայությամբ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կաղաղանք, կաղաղանալ, կաղաղոց
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն. γωλεός «փոս, բույն, որջ»
լիտվ. gu-lis «անկողին. որջ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 492
Էջ 376, սյունակ 1 Էջ 376
ԿԱՂԱՔԵԼ (կաղուիլ, կրուիլ) «կուչ գալ, կծկվել, սառչել»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *gel- «սառչել» (անմիջական նախաձեւ՝ *geldu-, *gel(ō)-) արմատից
թերեւս բաղադրված *gel- «գնդ(վ)ել» արմատի հետ:
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն. γελανδρον «սառը, պաղ»
լատ. gelū «սառնամանիք»
խուլ. kala «ցուրտ լինել, սառչել»
հ. հնդկ. gula «գնդակ»
ռուս. желвак «ուռուցք, ելունդ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 495; Ջահ. ՀԼՊ 124
Էջ 377, սյունակ 1 Էջ 377
ԿԱՂԻՆ «կաղին»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *gʷel- «կաղին» (անմիջական նախաձեւ՝ *gʷeleno-)
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն. βάλ-ανος
լատ. glans
հ. պրուս. gile
Մատենագիտություն
H. AG 457; Աճ. ՀԱԲ 495
Էջ 377, սյունակ 1 Էջ 377
ԿԱՂԿԱՆՁԵԼ «կաղկանձել, վնգստալ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *gal- «կանչել, ճչալ» ունի նաեւ *glag- ձեւը
Կրկնավոր կազմություն՝ կազմված արմատի վերջի բաղաձայնական տարնմանությամբ եւ ուշ՝ կաղ- եւ կանձ (տե՛ս) արմատների բարդությամբ։ Առաջինը հազիվ թե գա հնդեւրոպական *gal- «կանչել, ճչալ» արմատից, որն ունի նաեւ *glag- ձեւը։ Աճառյանը (ՀԱԲ 2, 496) բուն արմատական ձեւն է համարում կանձ-ը, որ, ըստ նրա, հանդես է գալիս կնճաձայն բառի մեջ։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կաղկանձողական
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 496
Տե՛ս նաեւ
Էջ 377, սյունակ 1 Էջ 377
ԿԱՂՃ «որոմ, մոլախոտ»
Ծագումն անհայտ է
հ.-ե. արմատ՝ *gel- «գնդ(վ)ել» (անմիջական նախաձեւ՝ *gldi-o-)
Հազիվ թե կապ ունենա հնդեւրոպական *gel- «գնդ(վ)ել» արմատի հետ (*gldi-o- > կաղճ՞)։
Էջ 377, սյունակ 1 Էջ 377
ԿԱՂՆՈՒՏ «եզնարգել (թիթեռնածաղկավոր մի բույս)» (բբ)
Ծագումն անհայտ է (թերեւս)
տըրված ըստ նմանության («կաղնու պես ամուր»)։ այս դեպքում պետք է հանել արմատական բառերի շարքից։
Էջ 377, սյունակ 1 Էջ 377
ԿԱՂՁԻՆ (կաղճին, կաղչին, գաղջին) «ծեփելու ցեխ, շաղախ»
Ծագումն անհայտ է
հ.-ե. արմատ՝ *glei- «սոսնձել, կպցնել, քսել»
Հնում չի ավանդված, եւ այս պատճառով դժվար է կապել հնդեւրոպական *glei- «սոսնձել, կպցնել, քսել» արմատի հետ։
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ. glūs «սոսինձ»
հ. իռլ. glennim «կառչում եմ»
մ. ն. գ. klei «կավ»
դան. kleog «կպչուն կավագետ»
Էջ 377, սյունակ 1 Էջ 377
ԿԱՃ I (կայճ), -ի, -ից «քաղիք»
Ծագումն անհայտ է
հ.-ե. արմատ՝ *gag- «կլոր բան, գունդ» (անմիջական նախաձեւ՝ *gagio-)
Աղբյուր՝ իրանական (՞) (հազիվ թե)
Աղբյուր՝ հ. հնդկ. kača (հազիվ թե) «գլխի մազ»
Հազիվ թե կապ ունենա հնդեւրոպական *gag- «կլոր բան, գունդ» արմատի հետ (*gagio- > կաճ՞) կամ փոխառություն լինի իրանական աղբյուրից (հմմտ. հ. հնդկ. kača «գլխի մազ»)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կաճակուռ, կճակուռ, կաճեայ, կաճեղիպակ, այծենակաճ
Էջ 378, սյունակ 1 Էջ 378
ԿԱՃՈՒԿ ««խանձարուր, բարուր» («առնապան»?)»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
կաճ «քաղիք» արմատից