Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
«դա» որոնման արդյունք՝ 1597 բառահոդված
· Էջ 115 / 160
Էջ 551, սյունակ 1
ՅԵՂՈՒԼ
(յաղ-)
(յեղել «ծռել, թեքել»)
«փոխել, դարձնել, վերածել, թարգմանել»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *el-
«շարժել»
հ.-ե. արմատ՝ *kuel-
«շրջ(վ)ել»
բուն աղբյուրը չի հավաստվում, դժվարություններ է հարուցում: Ամենից հավանական է համարվում հատկացումը կամ *el- «շարժել» արմատին, որից եղանիլ եւ եղանել, կամ *kuel- «շրջ(վ)ել» արմատին, որից հուն. πέλω, πέλομαι «շարժ(վ)ել»:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
յեղումն,
յեղափոխ,
յեղափոխել,
յեղաշրջել,
յեղադարձել,
յեղական,
յեղակացուն,
(յ)եղանակ,
յեղանակել,
յեղանակաւոր,
(յ)եղակարծ,
աղեկարծ,
յաղակարծ,
դիւրայեղ,
խելայեղ,
ծայրայեղ,
յեղյեղումն,
անյեղյեղ
Նոր՝
յեղաշրջութիւն, յեղաշրջումն, յեղափոխութիւն
յեղաշրջութիւն, յեղաշրջումն, յեղափոխութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
πέλω, πέλομαι «շարժ(վ)ել»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 394
Էջ 551, սյունակ 1
Էջ 551, սյունակ 1
ՅԵՂՋ
«լի, լեցուն»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *pel-
«թափել, լցնել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *pel-sk-)
որից հեղուլ (զեղուլ < *զհեղուլ):
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
յեղցեալ,
շաղայեղջ,
բազմայեղջ,
արիւնայեղջութիւն,
յոգնայեղջ,
երդմնայեղջ,
թշուառայեղջ,
իմաստայեղջ,
լուսայեղջ,
խորհրդայեղջ,
խորշակայեղջ,
զեղջ
Տե՛ս նաեւ
Էջ 552, սյունակ 1
Էջ 553, սյունակ 1
ՅՈԲԵԼ
(յովբել, յոբեդ), -ի
(յովբել, յոբեդ)
«հրեաների թողության տարին, որ նշվում էր հիսուն տարին մեկ, այդ տարիների միջեւ ընկած հիսնամյակ, (ուշ) տարեդարձ, հոբելյան»
Փոխառություն
Փոխառության աղբյուր՝ հուն. ἰώβηλος
Փոխառության աղբյուր՝ եբր. yōbēl-
«խոյ»
նկատի է առնվում geren hayōbēl «խոյի եղջյուր, որով ազդարարվում էր հոբելյանական տարին»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
յոբելի,
յոբելեան,
յոբեղեան
Մատենագիտություն
H. AG 366;
Աճ. ՀԱԲ 401
Էջ 554, սյունակ 1
ՅՈՅԼ
(յուլ, յող), ուշ՝ -ի, -ից
«ծույլ, դանդաղաշարժ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *sel-
«սողալ, սողոսկել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *solio-)
արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
յուլանալ,
յուղանալ,
յուլութիւն,
յուղութիւն,
յուղալ,
յողալ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
sarati
հ. հոլ.
selid «սողում է, սողոսկում է»
լիտվ.
seleti «սողոսկել, դանդաղ շարժվել»
Էջ 554, սյունակ 1
ՅՈՅՍ
«հույս, ակնկալություն»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *peu-
«հուսալ»
(անմիջական նախաձեւ՝ *peu-k-)
որ հավանաբար կապված է *peu- «հետազոտել, հասկանալ» արմատի հետ: հայ. եւ սլավ. ձեւերի հիման վրա հ.-ե *peu- «հուսալ» արմատի վերականգնումը հեղինակինն է: Երկու արմատների իմաստային կապը երեւում է լատ. puto «խորհրդածել, հաշիվ անել, գնահատել, կարծել, հուսալ» բառից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
յուսամ,
յուսալից,
յուսակորոյս,
յուսահատ,
անյոյս,
մեծայոյս,
բարեյոյս,
դիւրայոյս,
չյուսալի,
նորայուսատու,
յուսահատված,
յուսախաբ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. սլավ.
upovati «հուսալ, հույս դնել, ապավինել»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 405-406
Էջ 555, սյունակ 1
ՅՈՐԴ
«առատ, առատահոս»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *er-, *or-
«շարժել, հուզել, բարձրացնել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *ordh-)
j- նախածանցով, *-dh- աճականով
j- նախածանցով` *ordh- ` *er-, *or- «շարժել, հուզել, բարձրացնել» արմատից` *-dh- աճականով
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
յորդել,
յորդաբուխ,
յորդագոյն,
յորդագութ,
յորդալոյս,
յորդախաւս,
յորդութիւն,
յորդահոս,
յորդիչ,
բազմայորդ,
մախսայորդ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
órothūno «գրգռել, հուզել»
Տե՛ս նաեւ
Էջ 555, սյունակ 1
ՅՈՐՁ-
«ջրի առատ հոսանք, հորձություն»
Ստուգաբանություն
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
յորձախորշ,
յորձահոս,
յորձանք,
որձանք,
յորձանաձիգ,
յորձանուտ,
յորձուտ,
դառնայորձան,
խորայորձան,
յորձեռանդն
Էջ 556, սյունակ 1
ՅՈՒՂԻԴԱՅ
«խեցեբար»
Փոխառություն (հավանաբար)
Փոխառության աղբյուր՝ ֆրանս. oolithe
(հավանաբար)
Փոխառության աղբյուր՝ հուն. ὠόν
(հավանաբար)
«ձու»
Փոխառության աղբյուր՝ հուն. λίθος
(հավանաբար)
«քար»
արհեստական նորակազմություն՝ ֆրանս. oolithe բառի օրինակով, որ իր հերթին կազմված է հուն. ὠόν «ձու» եւ λίθος «քար» բառերից:
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 409
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։