Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«բաղ» որոնման արդյունք՝ 3993 բառահոդված · Էջ 115 / 400
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 253, սյունակ 1 Էջ 253
ԹԱԳ (-ի, -աց) «թագ, մեղվամայր (թագուհի)»
Փոխառություն (թերեւս)
Աղբյուր՝ մ. պ. tāg (թերեւս)
Աղբյուր՝ արամ. tāγ (թերեւս)
իրանական աղբյուրից (թերեւս արամեական միջնորդությամբ)։ թագավոր-ը ամբողջական փոխառություն է՝ -ատուր-ի բաղարկմամբ
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
թագավոր, թագազանգուր, թագագործ, թագազարդ, թագակալ, թագակապ, թագիչ
Մատենագիտություն
H. AG 153; Աճ. ՀԱԲ 135
Տե՛ս նաեւ
Թ
Էջ 253, սյունակ 1 Էջ 253
ԹԱԳԱՒՈՐ (-ի, -աց) «թագավոր»
Փոխառություն (թերեւս)
Աղբյուր՝ իրանական -vār (թերեւս, հազիվ թե) «ածանց»
իրանական աղբյուրից՝ -vār ածանցի եւ հայ. -(ա)տուր-ի բաղարկմամբ. հազիվ թե հայկական կազմություն լինի
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
թագատրագիր, թագատրազգի, թագատրազրգիռ
Էջ 253, սյունակ 1 Էջ 253
ԹԱԳՈՒ(Ր)ՀԻ (-ույ, -յաց) (թագու(ր)հի) «թագուհի»
Փոխառություն (թերեւս)
թերեւս փոխառություն իրանական աղբյուրից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
թագուհություն
Էջ 253, սյունակ 1 Էջ 253
ԹԱԹ (-ի, -ից) (բռբ. նաեւ բանթ, բանթ-) «ձեռքի կամ ոտքի առաջնամաս, կշեռքի նժար, պարսատիկի մեջք»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *tang- «շոշափել, ձեռք տալ, բռնել» (անմիջական նախաձեւ՝ *ta(n)g- (°), *te(n)g- (°)) արմատից (*tang-t > թաթ, *teng-t > թանթ)
Սակայն հնարավոր է որ լինի մանկական բառ, որի զուգահեռներն առկա են հնդեւրոպական եւ ոչ հնդեւրոպական լեզուներում։ հմմտ. հ.-ե. *tata-, *teta-
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
թաթահատ, թաթահերձ, թաթավան, թաթուլ, թաթոտ, բանթուլ, բանթախ, բանթուխ, բանթոփիկ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն. τεταγων «բռնող»
լատ. tangō (tactum) «շոշափել, դիպչել, բռնել»
հ. անգլ. daccian «թեթեւ շոշափել»
իտլ. tais «փափուկ, խոնավ, մեղմ»
Էջ 253, սյունակ 1 Էջ 253
ԹԱԹԱԽ «թաթախված»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *tā- «հալչել, լուծվել» *-kh ածականով
Կրկնավոր կազմություն
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
թաթախել, ջրաթաթախ, արյունաթաթախ, մայրաթաթախ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն. τηκω (դոր. τακω) «հալեցնել, լուծել, քայքայել, հյուծել»
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 152
Էջ 253, սյունակ 1 Էջ 253
ԹԱԹԱՒԵԼ (թավթավել, թավթափել, թոբովել) «թաթախել, կեղտոտել, շաղախել»
Ստուգաբանություն
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
թավթավումն, թավթավուն, թավթավուչ, արյունաթավթավ, տղմաթավթավ
Էջ 254, սյունակ 1 Էջ 254
ԹԱԼ (-թաղ-) «նվաղում»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *tel- «բարձրացնել, կրել, տանել, համբերել» (անմիջական նախաձեւ՝ *tol-) o-ձայնդարձ
կապ ունի թոյլ բառի հետ (տե՛ս), որ ծագում է *tel- «բարձրացնել, կրել, տանել, համբերել» արմատից (*tolio > թոյլ) եւ այդ դեպքում ծագում է *tol- ձեւից (> հայ. թալ)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
թալալ, թալթալ, թալուկ, թալկալ, թալկանալ, թալկացումն, թալկտիլ, թաղկումն
Տե՛ս նաեւ
Էջ 254, սյունակ 1 Էջ 254
ԹԱԼԱՆ «ավար, կողոպուտ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ պ. talan
Աղբյուր՝ թրք. talan
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
թալանել, թալնել, թաղթնել
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 140
Էջ 254, սյունակ 1 Էջ 254
ԹԱԽԱՆՁ (թախանձ, թաղանձ) «աղաչանք, պաղատանք»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *te(n)k- «(ձեռքը) մեկնել, խնդրել» (անմիջական նախաձեւ՝ *təkh- կամ *tə(n)kh-)
հայ-գերմանական իմաստային զուգաբանություն
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
թախանձել, թախանձելի, թախանձութիւն, թախանձալից, ոգեթախանձ, բազմաթախանձ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. անգլ. thiggiam «թախանձել, աղաչել, պաղատել»
հ. վ. գ. dicken «աղերսել, մի բան խնդրել»
Էջ 255, սյունակ 1 Էջ 255
ԹԱԽԻԾ (-ի, -ից) «թախիծ, տրտմութիւն, վիշտ»
Ծագումն անհայտ է
հ.-ե. արմատ՝ *tā- «հալչել» (անմիջական նախաձեւ՝ *tā-k) (*tā-kh > թախ)
կապ ունենայ հնդեւրոպական *tā-k ձեւի հետ՝ *tā- «հալչել» արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
թախծիլ, բաղձիլ, բաղճիլ, թախծութիւն, թախծալից, ծանրապախիծ, յոգնաթախիծ, նորթախիծ