Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Արդյունք՝ 11298 բառահոդված (շտեմարանում ընդհանուր՝ 11298) · Էջ 114 / 1130
Արտահանման համար ընտրեք որեւէ զտիչ (լեզու, ծագում, կասկածելիություն կամ բառ)
Էջ 104, սյունակ 1 Էջ 104
ԱՒՐ I (-ոյ) «այլոք, մեղմ քամի»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ հուն. αὔρα
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 362
Էջ 104, սյունակ 1 Էջ 104
ԱՒՐ II (-ոյ) «մաղձ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *au- «թացացնել, խոնավացնել, հոսել» (անմիջական նախաձեւ՝ *au-ro-)
Արմատից. հմմտ. h. հնդկ. vár(i) «ջուր», հայ. գայռ, լատ. urina «մեզ», կիմր. gwer «ճրագու»:
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. vár(i) «ջուր»
հայ. գայռ
լատ. urina «մեզ»
կիմր. gwer «ճրագու»
Մատենագիտություն
Ջահ. None
Էջ 104, սյունակ 1 Էջ 104
ԱՒՐ III (աւուր, յօրէ, աւուրք, աւուրբ, աւուրց, աւուրբք) «օր, գիշեր եւ ցերեկ միասին, ցերեկ, ցերեկվա տեւողութիւնը, ժամանակ, կեանք, տարի»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *āmōr- «օր»
Արմատից։ հայ-հունական զուգաբանութիւն:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
աւրհաս, հանապազաւր, առաջաւրեայ, այսաւր, երկաւրեայ, երկաւուրդ
Նոր՝
օրագիր, օրավարձ, օրացույց
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն. ἡμέρα «օր»
հուն. ἄμαρα «օր»
Մատենագիտություն
H. AG 426; Աճ. ՀԱԲ 616
Էջ 104, սյունակ 1 Էջ 104
ԱՒՐԱՆ
Ստուգաբանություն
Տե՛ս նաեւ
Էջ 104, սյունակ 1 Էջ 104
ԱՒՐԱՍ (օրաս) «լուսատուի լուսողակ, բակ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ հուն. ὅρασις
Աճառյանը չի ընդունում հունական ծագումը:
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 617
Էջ 104, սյունակ 1 Էջ 104
ԱՒՐԱՒՐ (օրոր) «օրոր, օրորոցային երգ»
Բնաձայն (թերեւս)
Կրկնավոր (բնաձայնական) կազմութիւն՝ թերեւս հնդեւրոպական *au-ro-ից (հմմտ. աւրեր) եւ երեր արմատի ձայնդարձային ձեւի (որոր-) բաղարկութեամբ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
աւրաւրել, որորալ, աւրաւրոց, աւրորան
Տե՛ս նաեւ
Էջ 104, սյունակ 1 Էջ 104
ԱՒՐԵՐ (-ի, -աց) (օրեր) «անեծք, նզովք, նախատինք»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *au- «խոսել» (անմիջական նախաձեւ՝ *au-ro-) բաղարկված *rəu- ձեւի հետ (*ōr- «խոսել, կանչել»)
Թերեւս կրկնավոր կազմութիւն՝ հնդեւրոպական *au-ro- ձեւից (*au- «խոսել»)՝ բաղարկված *rəu- ձեւի հետ (*ōr- «խոսել, կանչել»)։
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն. αὐώ «գոռալ, ճչալ»
հուն. ἀρᾱ́ «աղոթք, անիծել» ((*αρφα))
լատ. ōrō «խոսել, խնդրել»
խեթ. aruuāi «ժխտել, դիմել»
խեթ. arliia- «պատգամախոսել»
Էջ 104, սյունակ 1 Էջ 104
ԱՒՐԷՆ (-ի, -աց) «օրէնք, կարգ, հին աւանդութիւն, իրաւունք, օրինագիր, սովորութիւն, հաղորդութիւն»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ մ. պ. *awδēn
Աղբյուր՝ պ. ādīn
Աղբյուր՝ պ. āyīn
Իրանական փոխառութիւն:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
անաւրէն, աւրէնսդիր, աւրէնուսոյց, աւրինական, ապաւրինի, յաւրինել
Մատենագիտություն
H. AG 510-511; Աճ. ՀԱԲ 618
Էջ 104, սյունակ 1 Էջ 104
ԱՒՐԹԻ (օրթի, օրթիւ, աւոթի, որթիւ, ռոթիւ, ուռթի, ուռթիւ) «ուղղիղ կանգնեցէք (ուշադրութեամբ լսելու համար)»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ հուն. ὀρθοί
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 618
Էջ 104, սյունակ 1 Էջ 104
ԱՒՐԻՆԱԿ
Ստուգաբանություն
Տե՛ս նաեւ