Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
«դա» որոնման արդյունք՝ 1597 բառահոդված
· Էջ 114 / 160
Էջ 545, սյունակ 1
ՅԱԹ
«տարր, նախանյութ»
Փոխառություն
Փոխառության աղբյուր՝ ասոր. yāthā
(տառադարձութիւն)
Մատենագիտություն
H. AG 312;
Աճ. ՀԱԲ 377
Էջ 546, սյունակ 1
ՅԱՀ
«աստված»
Փոխառություն
Փոխառության աղբյուր՝ եբր. yāh
«Եհովա, աստված»
(տառադարձություն)
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 379
Էջ 546, սյունակ 1
ՅԱՂԹ
«շատ, հսկա, քաջ, հաղթություն»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *sel-
«ոստնել; վերցնել, բռնել»
Հնդեւրոպական ծագման վարկածները հավաստի չեն, եւ Աճառյանը (ՀԱԲ 4, 633-634) համեմատում է լատ. saltus «ոստյուն» բառի հետ եւ բխեցնում հնդեւրոպական *sel- «ոստնել» արմատից, որ անհավանական է։ Քիչ հավանական է բխեցումը նաեւ *sel- «վերցնել, բռնել» արմատից, որ իմաստով կարծես ավելի մոտ է։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
յաղթել,
յաղթական,
յաղթանակ,
յաղթահասակ,
յաղթահարել,
յաղթանդամ,
յաղթազօր,
յաղթկու,
յաղթուկ,
մեծայաղթ,
դժուարայաղթ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ.
saltus «ոստյուն»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 633-634
Էջ 546, սյունակ 1
ՅԱՄ
«ուշ, դանդաղ»
Փոխառություն (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *iem-
«պահել, զսպել»
Փոխառության աղբյուր՝ իրան. yam-
(Թերեւս)
«պահել, զսպել»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
յամել,
յամենալ,
յամումն,
յամուրդ,
յամր,
յամրանալ,
յամրագնաց,
յամրաքայլ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ավ.
yam- «պահել»
Էջ 548, սյունակ 1
ՅԱՌԳՆԵԼ
«արգելել, սանձել»
Ստուգաբանություն
Կազմված է յ+առ+գդել կամ, ըստ Ն. Բյուզանդացու, գ+առ+գդել բաղադրիչներից:
Էջ 549, սյունակ 1
ՅԱՐԴ
(-ի, -ից)
(մ. հայ. յերդ)
«հարդ, դարման»
Ծագումն անհայտ է
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
յարդիլ,
յարդ(ա)գող,
յարդի,
յարդատեսակ,
յարդալից,
յարդախառն,
յարդանոց
Էջ 549, սյունակ 1
ՅԱՒ
«վերջ, ծայր»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *paus-
«թողնել, բաց թողնել»
արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
յաւակն,
յաւակնիլ,
անյաւ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ.
հաւ «սկիզբ»
հուն.
παύω «պահել, դադարեցնել, վերջացնել»
լատ.
pausa «դադար» (< հուն.)
հ. սլ.
pustiti «թողնել, բաց թողնել»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 390
Էջ 549, սյունակ 1
ՅԱՒԴ
(-ի, -ից)
(յօդ, օդ)
«հոդ, կապ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *au-
«հիւսել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *audh-)
Կազմուած է յ- նախածանցով՝ հնդեւրոպական *audh- նախաձեւից՝ *au- «հիւսել» արմատից։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
յաւդել,
յաւդուած,
յաւդակապ,
յաւդապատ,
բարեյաւդ,
գեղեցկայաւդութիւն,
կապարայաւդ,
բազմայաւդ,
զաւդել,
զաւդուած,
զաւդած,
զաւդամանել,
յօդացաւ,
յօդուածագիր
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լիտվ.
aũtas «ոտքի փաթաթան»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 75;
Աճ. ՀԱԲ 412
Էջ 550, սյունակ 1
ՅԱՔՈՒՄ
(յագումն, այլեւ յամաք)
«ուղղութիւն»
(ԲՀ)
Փոխառություն
Փոխառության աղբյուր՝ եբր. yakum
(տառադարձութիւն)՝ եբր. yakum։
Մատենագիտություն
Ամալյան, ԲՀ 411;
Աճ. ՀԱԲ 393
Տե՛ս նաեւ
Էջ 551, սյունակ 1
ՅԵԼՄՈՓ
(ելմոմ, յելմոնի, այլեւ՝ մոմդան, մոմտան)
«լապտեր»
(ԲՀ)
Ծագումն անհայտ է
ելմոմ տարբերակը ունի մոմ բաղադրիչը, որ կա նաեւ մոմդան, մոմտան ձեռագրական տարբերակներում:
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։