Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«արմ» որոնման արդյունք՝ 2355 բառահոդված
· Էջ 114 / 236
Էջ 368, սյունակ 1
ԾՈՓՈՐ
I
(փռույգ, ֆրիզ (ճարտարապետական տերմին))
(ճարտարապետական տերմին)
Բնիկ հնդեւրոպական (հավանաբար)
կազմված է ծոփ (ծոպ) արմատից՝ -որ վերջածանցով (ըստ Նորայր Բյուզանդացու)
Էջ 368, սյունակ 1
ԾՊԵՂ
(բրբ. ծիպղ «ցանկապատ», ծիպլի «ճիպոտ»)
«տանիքի գերանահենք»
Փոխառություն (՞)
Աղբյուր՝ վրաց. ckep-la
«ճիպոտ»
Աղբյուր՝ վրաց. cipeli
«հաճարի»
Կապ չունի հնդեւրոպական *g'ebh- «ճյուղ, փայտի կտոր» արմատի, այլ՝ ծ/թ հերթագայությամբ, *steb(h)- «սյուն, բուն, ծառի բուն» կամ *steib(h)- «ձող, կարծր» արմատներից մեկի հետ։
Էջ 368, սյունակ 1
Էջ 369, սյունակ 1
ԾՐՈՐԻԼ
«նեխել, հոտել, ապականվել»
Ծագումն անհայտ է
հ.-ե. արմատ՝ *g'er-
«հասունանալ, ծերանալ»
Հազիվ թե ծագի *g'er- «հասունանալ, ծերանալ» արմատից
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
jirur «ծերություն, մաշվածություն»
ավ.
zairina- «թուլացնող, մաշող»
ավ.
zaurura «զառամյալ»
Էջ 371, սյունակ 1
ԿԱԳ
-ոյ
«կռիվ, վեճ»
Բնաձայն
հ.-ե. արմատ՝ *gōu-
«կանչել, ճչալ, գոռալ»
ծագումը հնդեւրոպական *gōu- «կանչել, ճչալ, գոռալ» բնաձայնական արմատից՝ (*gōu- > *կագ՞)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կագիլ,
կագասէր,
կագազարթոյց
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
γοος «հեկեկանք, ողբ»
հ. իսլ.
kýta «նախատել»
Էջ 371, սյունակ 1
ԿԱԹ
I
-ի, ուշ՝ -ոյ
«կաթիլ, շիթ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *gʷet-
«կաթել»
կապ ունի՞ արդյոք *gʷet- «խեժ» արմատի հետ
բնիկ հնդեւրոպական՝ *gʷǝt- > *gʷet- «կաթել» արմատից (կապ ունի՞ արդյոք *gʷet- «խեժ» արմատի հետ)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կաթել,
կաթոգի(ն),
կաթոգնիլ,
կաթուած,
կաթոտ,
կաթիլ,
կայլ-ակ,
խանդակաթ,
շողակաթ,
սրտակաթ,
սերմնակաթ,
մեղրակաթ,
մշտակաթ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ.
gutta «կաթիլ» (*e- ձայնավորի թուլացմամբ)
հ. իսլ.
bannae «կաթիլ, կաթ» (*gʷǝtsnia-՝ ըստ Ռասմուսենի)
Մատենագիտություն
Olsen, NBA 137
Էջ 372, սյունակ 1
ԿԱԹՆ
(-ին, -անց)
(բրբ. կատց)
«կաթ»
Բնիկ հնդեւրոպական (՞)
հ.-ե. արմատ՝ *glak-
«կաթ»
(անմիջական նախաձեւ՝ *glakt-)
ուղղ. *glakt- ձեւից` հավանաբար ենթարկված նաեւ կաթ-ի ազդեցությանը
հ.-ե. արմատ՝ *galkt-
«կաթ»
թերեւս
հավանաբար ենթարկված նաեւ կաթ-ի ազդեցությանը:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կաթնաբեր,
կաթն(ա)կեր,
կաթնաղբյուր,
կաթնատուն,
կաթնաբույծ,
կաթնածուծ,
իշկաթնուկ,
կաթնաման,
կաթնավաճառ,
կաթնատամ,
կաթնատու
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
γαλα (սեռ. γαλακτος)
լատ.
lac, lactis
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 481;
Ջահ. ՀԼՊ 126
Էջ 372, սյունակ 1
ԿԱԾ
I
(բրբ.)
«թել, թելի կծիկ, նուրբ բուրդ, մետաքս»
(բարբառային)
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *gengh-
«պտտել, հյուսել, գործել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *gogho- կամ *gōgho-)
ռնգայինի կորստով
ռնգայինի կորստով:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կածել
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լժ
ēg^hi- (*ang^hi- ձկի կողքին)
ֆինն.
kangas «հյուսվածք, գործվածք» (գ. > ֆինն.)
սլովեն.
gôž «փոկ»
Էջ 372, սյունակ 1
ԿԱԼ
I
(կամ, կացի)
«կանգնել, կենալ, լինել, երեւան գալ, ապրել, դատարկել, վերջանալ, սպառվել»
Բնիկ հնդեւրոպական (հավանաբար)
հ.-ե. արմատ՝ *gʷā-
«գնալ, գալ, ծնվել, երեւան գալ»
իմաստի յուրահատուկ զարգացմամբ
հ.-ե. արմատ՝ *gʷei-
«ապրել»
հնարավոր է բաղարկությունը
իմաստի յուրահատուկ զարգացմամբ (հմմտ. նաեւ կայ եւ կանգ)։ հնարավոր է բաղարկությունը *gʷei- «ապրել» արմատի հետ: Աճառյանը (ՀԱԲ 2, 504-505) հավաստի չի համարում` նկատի ունենալով իմաստի տարբերությունը:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դիմակալ,
ներկայ,
կացուրդ,
կացրդական,
կացարդական,
կացրդի,
կացարան,
կացոց,
կացան,
կամակացույց,
ընդդիմակաց,
վերակացու,
մշտնջենակաց,
մատակաց,
թագավորակաց,
ինքնակացություն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
á-gam «գնացի»
հուն.
ἔβην «ճանապարհ ընկա, գնացի»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 463;
Աճ. ՀԱԲ 504-505
Տե՛ս նաեւ
Էջ 373, սյունակ 1
ԿԱԼ
II
(-ոյ, ուշ՝ նաեւ -ի)
«կալ, կալսելու տեղ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *geu-
«ծռել, թեքել, կորանալ, կամար կազմել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *gᵘ̯i-lo-)
նման է հ. հնդկ. khala «կալ» բառին, բայց դժվարութիւն է հարուցում հնչիւնական անհամապատասխանութիւնը, եթե մենք գործ չունենք կաղ-խեղ տիպի համապատասխանութեան հետ՝ *(s)kel- «ծռել» արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կալորայ,
կալոտի,
կալատեղ,
կալապետ,
կալսել,
կալածեւ,
կալամէջ,
կալատէր
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հնդկ.
khala «կալ»
Մատենագիտություն
Mayrhofer, KEWA 305
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։