Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«ետ» որոնման արդյունք՝ 1892 բառահոդված · Էջ 113 / 190
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 468, սյունակ 1 Էջ 468
ՀՈՒՊ (-ոյ, ուշ` -ի, -ից) «մոտ, կից, սեղմ, անմիջապես»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *ub- «սեղմել»
Աճառյանը, (ՀԱԲ 3, 124) առանձնացնում է հնից եկող հուպ «մոտ» եւ հուպ «սեղմում, սեղմելը» արմատները եւ երկրորդն է համեմատում հ. հնդկ. ubjάti ձեւի հետ, իսկ առաջինը համեմատում է լատ. sub «տակ, մոտ» բառի հետ, որ ծագում է *sub- ձեւից: Հնարավոր է երկու ձեւերի բաղարկում:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հպիլ, հպաբար, հպատուր, հպելիք, դիւրահուպ, երկրահուպ, վաղահուպ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. ubjάti «ցած է սեղմում»
լիտվ. ūbyti «շտապեցնել»
Մատենագիտություն
Աճառյան (ՀԱԲ) 124
Էջ 468, սյունակ 1 Էջ 468
ՀՈՒՌՆ ««քղանցք» (°)»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *ser «իրար մոտ շարել, կցել»
Եթե հուռն-ը նշանակում է «հյուս», ապա հնարավոր է կապը յեռուլ «ըղդելուզել» արմատի հետ, որ ծագում է հնդեւրոպական *ser «իրար մոտ շարել, կցել» արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ոսկեհուռն, ոսկեհուռազարդ, ոսկեհուռակապ, մարգարտահուռն
Տե՛ս նաեւ
Էջ 468, սյունակ 1 Էջ 468
ՀՈՒՍԱՄ II «մի թռչուն»
Անստույգ (թերեւս)
թերեւս շփոթված հուսամ բուսանվան հետ
Էջ 468, սյունակ 1 Էջ 468
ՀՈՒՍԿ «ամենավերջին, ամենահետին, ամենից, ամենա-»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *pos- «անմիջապես, մոտ, հետեւում, հետո» (անմիջական նախաձեւ՝ *post-uo- կամ *post-ko-)
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ. post «հետո»
հ. հնդկ. paščāt «հետո, արեւմտյան, ուշ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 125; Ջահ. ՀԼՊ 144
Էջ 469, սյունակ 1 Էջ 469
ՀՌԱՄՕԹ «մետաքս»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ եբր. rāmōth (ոչ հավաստի մեկնաբանություն)
գրական փոխառություն։
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 127
Էջ 469, սյունակ 1 Էջ 469
ՀՌԵՏՈՐ (-ի, -աց) «ճարտասան»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ հուն. ῥήτωρ
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հռետորաբան, հռետորություն, հռետորական
Մատենագիտություն
H. AG 362; Աճ. ՀԱԲ 127
Էջ 469, սյունակ 1 Էջ 469
ՀՌԻՏՈՐԱՅ (հռետորայ, հրետորայ) «ճարտասան»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ ասոր. rhītōrā
ասորական միջնորդությամբ հունարենից։
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 128
Էջ 470, սյունակ 1 Էջ 470
ՀՐԱՄԱՆԱՏԱՐ (-ի, -աց) (հրամատար) «իշխանավոր, հրամայող, հրամանատար»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ իրանական framātār
Աղբյուր՝ պ. framādār
իրանական աղբյուրից՝ հետագայում ձեւափոխված հրաման բառի բաղադրությամբ
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հրամանատարութիւն
Նոր՝
հրամանատարական
Էջ 470, սյունակ 1 Էջ 470
ՀՐԱՍԱԽ ««փարսախ, հրասախ» (երկարության չափ՝ 5250 մետր)»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ իրանական *hrasax
իրանական աղբյուրից
Էջ 471, սյունակ 1 Էջ 471
ՀՐԱՍԱՐԱԿ «մունետիկ, ազդարար»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ իրանական *fratarak-
հմմտ. պրթ., մ. պ. fra- «առաջ» եւ ավ. tar- «անցնել»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հրատարակել, հրատարակիչ, հրատարակումն, հրատարակարէն, հրատարակութիւն, հրատարակչական, հրատարակչութիւն
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 133