Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«ել» որոնման արդյունք՝ 4109 բառահոդված
· Էջ 112 / 411
Էջ 247, սյունակ 1
ԸՄԲՈՍՏ
«ըմբոստ, ապստամբ, անհնազանդ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ իրանական (՞)
(կարող է լինել)
Հազիվ թե կազմուած լինի ամբ- (հմմտ. ամբ-ողջ) եւ ոստ- (ոստնուլ) բաղադրիչներով։ Կարող է լինել ամբողջական փոխառութիւն (իրանական աղբիւրի՞ց)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ըմբոստանալ,
ըմբոստացում,
ըմբոստութիւն
Էջ 247, սյունակ 1
ԸՄԲՈՆԱՂ
(բոճամաղ)
«հոտը ձմեռելու ուղարկելու ժամանակը (նոյեմբերի 24)»
Փոխառություն (թերեւս)
Աղբյուր՝ լատ. hibernalis
(թերեւս)
«ձմեռային»
(հուն. միջնորդութեամբ)՝ ըմբռնել ձեւի հետ բաղարկուած:
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 121
Տե՛ս նաեւ
Էջ 247, սյունակ 1
ԸՄՊԵԼ
((ըմբել, ըմպել), ումպ-)
«խմել»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *pi-be-
«խմել, ըմպել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *pōi-pī-)
կրկնաւոր
ումպ ձեւը ը-ի երկրորդական համաբանական վերականգնման արդիւնք է. հմմտ. լատ. bi-bō (<*pi-bō), -ere, հ. իտլ. ibid (<*piberti) «խմում է». ոչ կրկնաւոր ձեւերից՝ հ. հնդկ. pāti, հուն. πινω, հ. սլաւ piti: - Ջահ. ՀԼՊ 144: Հիւբշմանը (AG 108) ընդունում է կասկածով. Աճառեանը (ՀԱԲ 3, 599-600) բերում է ումպ ձեւի տակ՝ առանց հաւաստի հնդեւրոպական վերականգնման:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ըմպելի,
ըմպան,
ըմբան,
ըմպանակ,
ըմպիկ,
գինըմպելիք,
գինըմպութիւն,
ըմբոց,
ըմպաման,
ըմպարան,
նախըմպել
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ.
bi-bō (<*pi-bō)
հ. իտլ.
ibid «խմում է» (<*piberti)
հ. հնդկ.
pāti
հուն.
πινω
հ. սլաւ
piti
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 144;
AG 108;
ՀԱԲ 599-600
Էջ 247, սյունակ 1
ԸՄՆԵԼ
«յաղթել, յաղթահարել, նուաճել»
(բբ.)
Անստույգ
Ծագումն անհայտ է:
Էջ 248, սյունակ 1
ԸՄԲՈՌԻԼ
«այրվել, վառվել»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *bhre-
(անմիջական նախաձեւ՝ *bhre-n-u)
հիմքային ձեւ
Կազմված է ընդ- > ըմ- նախածանցով՝ այլուստ անհայտ պոռիլ ձեւից, որ կարող է կապված լինել արդի հայերենի բռնկ-վ-ել «բոցավառ(վե)լ» բայի հետ: Սա էլ թերեւս գալիս է հնդեւրոպական *bhre-n-u հիմքային ձեւից, որ առկա է գերմանական խմբում (գոթ., հ. վ. գ., հ. սաքս. brinnan «այրել, վառել» եւ այլն)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դիւրըմբոռելի
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
գոթ.
brinnan «այրել, վառել»
հ. վ. գ.
brinnan «այրել, վառել»
հ. սաքս.
brinnan «այրել, վառել»
Էջ 248, սյունակ 1
ԸՄՓՈՐՏԵԼ
(ըմփորտել, ընդփորկել, ընդփոխարկել)
««ուսուցնել» (ԲՀ՝ ըմփորտել, ընդփորկել «փոխարկել, ընդփոխարկել»)»
Անստույգ
Ծագումն անհայտ է։
Էջ 248, սյունակ 1
ԸՆԴԱՅԵԼ
««որոշել» կամ «վատնել» (ԲՀ) (ըստ Աճառյանի՝ «վարել»)»
Անստույգ
Ըստ Աճառյանի (ՀԱԲ 2, 124), զնդալ-ի սխալագրությունը։
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 124
Էջ 248, սյունակ 1
Էջ 248, սյունակ 1
ԸՆԴԵԼՈՒԼ
«բաժին հանել, հայթայթել, մատակարարել»
Անստույգ (թերեւս)
ունի ընդ-ել-ուլ կազմությունը։
Էջ 248, սյունակ 1
ԸՆԴ ԻՐՍ
(ընդիրանգիրս)
««անմարմինս» (ԲՀ)»
Անստույգ
Աճառյանը (ՀԱԲ 2, 125) ունեցել է ընդիրանգիրս տարբերակը։ Երեմիայի բառարանի քննական հրատարակության մեջ Ամալյանը բերում է ընդ իրս ձեւը։
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 125
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։