Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«արմ» որոնման արդյունք՝ 2355 բառահոդված · Էջ 112 / 236
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 364, սյունակ 1 Էջ 364
ԾԻՒՐ (ցիւր-) (ցիւրանալ) «ծյուրում, հյուծում, նիհարում»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *g'er- «հասունանալ, ծերանալ, զառամել» -i-ի հայերենի համար սովորական ներդրմամբ
Կապ ունի՞ արդյոք հնդեւրոպական *g'er- «հասունանալ, ծերանալ, զառամել» արմատի հետ՝ -i-ի՝ հայերենի համար սովորական ներդրմամբ (հմմտ. յատանել - յաւտ, արածել - արաւտ, մատչիլ - մաւտ): ... հնարավոր ընդհանուր աղբյուր համարելով ուրարտերենը, որովհետեւ հայերենը կարող է առաջանալ հիշյալ վրացական ձեւերից եւ ոչ վրացերենը՝ հայերենից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ծյուրել, ծյուրական, ծյուրութիւն, ծյուրակար, ծյուրանալ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. jarā «մաշվածություն, զառամություն, ծերություն»
պ. zār «թույլ, նիհար, խեղճ, թշվառ, ծեր»
վրաց. cvrili, cvlili «մանր, բարակ, նուրբ»
վրաց. gamjvruli «ճմլած, տրորած»
Մատենագիտություն
ՀԱԲ 461
Էջ 364, սյունակ 1 Էջ 364
ԾԼԵՐ «վաղամեռուկ (բույս)» (բույս)
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *g'ēi- «ծլել, ծաղկել»
Թերեւս կապ ունի հնդեւրոպական *g'ēi- «ծլել, ծաղկել» արմատի հետ, որտեղից՝ հայ. ծիլ, ծիղ:
Տե՛ս նաեւ
Էջ 364, սյունակ 1 Էջ 364
ԾԾՈՒՄԲ -ոյ (ծծում, ծրծում) «ծծումբ»
Անստույգ
Կազմված է կրկնությամբ՝ այլուստ անծանոթ *ծում արմատից՝ -բ- հավելմամբ։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ծծմ(բ)աբեր, ծծմ(բ)ախառն, ծծմբահամ, ծծմբաքար, ծծմբեայ, ծծմբաթթու, ծծմբական, ծծմբային, ծծմբափոշի
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
վրաց. — «փոխառ.»
Էջ 365, սյունակ 1 Էջ 365
ԾԿԾԿԵԼ «ձայն հանել (ձայնձայնել)» կամ «խռովել»
Բնաձայն
Առաջին իմաստի դեպքում, անշուշտ, կրկնված է բրբ. ծիկ «ճիչ, ձայն» (ծիկայ տալ, ծիկ-ծիկ) արմատից:
Էջ 365, սյունակ 1 Էջ 365
ԾՂԻ (-տոյ, -եաց) ((ծղիկ, ծղուկ, ծղին, ծղիկք), -եաց) «թեւ, թեւի վերնամաս (ուսագլխից մինչեւ արմունկ)»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *g'ēi- (անմիջական նախաձեւ՝ *g'ī-liio-)
Թերեւս կապ ունի ծիլ, ծեղ (ծիղ) բառերի հետ (տե՛ս) եւ ծագում է *g'ī-liio- նախաձեւից:
Տե՛ս նաեւ
Էջ 365, սյունակ 1 Էջ 365
ԾՂՆԻ «ալկիոն (թռչուն)»
Ծագումն անհայտ է
Ծագումն անհայտ է: Հազիվ թե կապ ունենա հնդեւրոպական *g'el- «պայծառ, զվարթ շողալ» արմատի հետ, որտեղից են ծաղիկ, ծիծաղ բառերը:
Տե՛ս նաեւ
Էջ 365, սյունակ 1 Էջ 365
ԾՄԱԿ (-ի, -աց) «ծմակ, ստվերոտ տեղ»
Ծագումն անհայտ է
հ.-ե. արմատ՝ *tem- «մութ»
Առայժմ հնչյունաբանորեն անբացատրելի է նմանությունը հնդեւրոպական *t-ով սկսվող *tem- «մութ» արմատից ծագող բառերի հետ, որ նկատվում է նաեւ ծմրիլ բառի դեպքում. սա զուգահեռ է թմրիլ բառին, որ ծագում է հնդեւրոպական *tem- «շփոթված, թմրած» արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ծմակային, ծմականիստ, ծմականալ, ծմակին, ծմակեցուցանել, ծմակեցուցիչ, անծմակ
Տե՛ս նաեւ
Էջ 365, սյունակ 1 Էջ 365
ԾՄԻՆ «ծակ, շնչելու փոքր անցք»
Ծագումն անհայտ է
հ.-ե. արմատ՝ *tem- «կտրել»
Հազիվ թե հնարավոր է թմրիլ-ծմրիլ հարաբերությամբ հանգեցնել հնդեւրոպական *tem- «կտրել» արմատին:
Տե՛ս նաեւ
Էջ 365, սյունակ 1 Էջ 365
ԾՄՐԻԼ «լքվել, վհատվել, տխրել»
Անստույգ (՞)
հ.-ե. արմատ՝ *tem- «շփոթված, թմրած»
Կապ ունի՞ թմրիլ բառի հետ, որ ծագում է հնդեւրոպական *tem- «շփոթված, թմրած» արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ծմրաբարձ, ծմրդել
Տե՛ս նաեւ
Էջ 366, սյունակ 1 Էջ 366
ԾՆԵԲԵԿ (ծնեբեկ, ծնեփուկ, ծնլբեկ) «ծնեփուկ, Asparagus L.»
Ստուգաբանություն
Կազմված է ծին եւ բեկ արմատներից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ծին, բեկ