Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«թեր» որոնման արդյունք՝ 1906 բառահոդված · Էջ 111 / 191
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 439, սյունակ 1 Էջ 439
ՀԱԿ «հակառակ, հակառակ կողմ, մի կողմ, կողմնակից, բեռան կապոց, պատասխան»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *peg- «կողմ, կողք, ուս, ազդր» (անմիջական նախաձեւ՝ *pog-)
արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հակիլ, հակերգ, հակառակ, հակառակագնաց, հակառակորդ, հակառակութիւն, ինքնահակառակ, ներհակ, արտահակիլ
Էջ 439, սյունակ 1 Էջ 439
ՀԱԿԱՇ «՞»
Ստուգաբանություն (թերեւս)
սխալ գրութիւն՝ փխնկ. յակաշութիւն
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հակաշութիւն
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 12-13
Էջ 439, սյունակ 1 Էջ 439
ՀԱԿԻՐՃ «համառոտ»
Փոխառություն (թերեւս)
Աղբյուր՝ իրանական hakirč (թերեւս) «մեկ անգամ»
իրանական աղբյուրից. հմմտ. հ. պ. hakirč «մեկ անգամ» (ավ. hakərət)
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 529
Էջ 439, սյունակ 1 Էջ 439
ՀԱԿՈՅԿ -ի, -աց «կոկոն» կամ «ծաղկաման»
Փոխառություն (թերեւս)
Եթե ուղղելի չէ բակոյկ, ապա, թերեւս, ինքնուրույն փոխառութիւն է իրանական աղբյուրից
Էջ 440, սյունակ 1 Էջ 440
ՀԱՃԱՐ I -ոյ (բ. աճար) «հաճար (հացաբույս)»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *ad- «հաճար» (անմիջական նախաձեւ՝ *ades/ados-) *-io- ածանցով՝ *adio -> ած- (+ -ար ածանց)
նախաձեւի *ad- արմատից՝ *-io- ածանցով՝ *adio -> ած- (+ -ար ածանց)։ Կովկասյան մերձիմաստ ձեւերը, որոնք Աճառյանը (ՀԱԲ 3, 15-16) կասկածով դիտում է որպես հայերենի աղբյուրը, պետք է համարել հայերենից փոխառված
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ. ador «հաճար»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 15-16
Էջ 440, սյունակ 1 Էջ 440
ՀԱՄ II -ի, -աց «սեռական օրգան»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *sap/b- «համ առնել, ընկալել»
ինչպես կարծում է Լիդենը (AS 67), հ. հնդկ. sάpa- եւ լատ. sōpiō «առնանդամ» բառերի հետ միասին կապված է հնդեւրոպական *sap/b- «համ առնել, ընկալել» արմատի հետ, որից ծագում է նաեւ համանուն համ «ճաշակ» բառը
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. sάpa- «առնանդամ»
լատ. sōpiō «առնանդամ»
Մատենագիտություն
AS 67
Տե՛ս նաեւ
Էջ 440, սյունակ 1 Էջ 440
ՀԱՄ- (հան-, հոմ-, հունաբան ձեւերում՝ ան-, ամ-) «միեւնոյն, համայն, ամբողջովին, շատ»
Փոխառություն (՞)
Աղբյուր՝ իրանական ham- (թերեւս)
Աղբյուր՝ իրանական han- (թերեւս)
թերեւս մասամբ խառնված բնիկ ձեւերի հետ, մասամբ՝ ձեւափոխված հուն. άμός-ի ազդեցությամբ: Իրան. եւ հուն. ձեւերը գալիս են հնդեւրոպ...
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
համալսել, համաչափ, համապայծառ, համարձակ, համբարձումն, համբերել, համբերութիւն, համայն, հանդէպ, հանդիպիլ, հանդիսակ, հանուր, հանրական, ընդհանուր, հոմերամ, հոմազգի, հոմասեռ, հոմատոհմ, հոմատեսակ, հոմացել, հոմահայր, հոմիլ, ամփոփ, համազգեստ, համակարծիք, համակիր, համապատասխան
Էջ 441, սյունակ 1 Էջ 441
ՀԱՄԱԴԱՄ «համեղ, համեղ ըմպելիք եւ ուտելիք»
Անստույգ (հավանաբար)
կազմված է համ եւ այլուստ անծանոթ դամ բաղադրիչներից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
համադատողնակ
Էջ 441, սյունակ 1 Էջ 441
ՀԱՄԱՇԵԱԿ ««համազգի, միազգի» (ԲՀ)»
Անստույգ (թերեւս)
սխալագրություն՝ փոխնկ. համազգեակ
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 21
Էջ 442, սյունակ 1 Էջ 442
ՀԱՄԲԱԿ (-ի, -աց) (ամբակ) «նորածին, մանուկ, տղա, որդի, զավակ, աշակերտ, թերուս»
Փոխառություն (թերեւս)
Աղբյուր՝ իրանական (՞) (թերեւս, բուն աղբյուրը չի հավաստված)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
համբակաբար, համբակական, համբականալ, համբակատի, համբակել, համբակարեն