Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«եղ» որոնման արդյունք՝ 1998 բառահոդված
· Էջ 111 / 200
Էջ 432, սյունակ 1
ԿՍԱՒ
(-ոյ)
«վուշ, վուշից պատրաստված կտոր, կտավից հագուստ, պարան, կտավեղեն»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
կուտ բառից (տե՛ս), որը տարածվել է ողջ Առաջավոր Ասիայում եւ Եւրոպայում՝ տալով զանազան ածանցյալներ։ Հայտնված է նաեւ հակառակ կարծիքը, ըստ որի բոլոր ձեւերի աղբյուրն է սումեր. gada, որից՝ ակկադ. kitū(m), սրանից էլ մյուս ձեւերը․ սակայն այս ձեւերից ոչ մեկը հայերենի ձեւը չի բացատրում՝ ասոր. gəttau «բամբակ» ձեւը ոչ թե ակկադերենից է (Von Soden, AHW 1, 495), այլ հայերենից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կտաւագործ,
կտաւավաճառ,
կտաւեայ,
կտաւի,
կտաւեղէն,
կտաւատ,
հատկտաւ,
կտաւագործութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
սումեր.
gada
ակկադ.
kitū(m)
ասոր.
gəttau «բամբակ»
Մատենագիտություն
H. AG 360;
Աճ. ՀԱԲ 675-676;
Von Soden, AHW 495
Տե՛ս նաեւ
Էջ 432, սյունակ 1
ԿՍՏԻ
«կեղեւ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *(s)kei-t-
«կտրել, անջատել»
քքիւ, քքուել ձեւերը նախնական են, եւ կարելի է բխեցնել հնդեւրոպական *(s)kei-t- «կտրել, անջատել» արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կստուել,
քքուել,
քքիւ անել
Էջ 433, սյունակ 1
ԿՏՂԻԼ
«սեռական խիստ ցանկություն զգալ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *geid-
«խայթել, կծել, խուտուտ ածել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *gid-il-)
Հայ-գերմանական զուգաբանություն:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կտղանք,
կտղուցք
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ․ իսլ․
kitla
հ․ անգլ․
citelian
հ․ սաքս․
kitilōn
հ․ վ․ գերմ․
kizzilōn «խուտուտ ածել»
Տե՛ս նաեւ
Էջ 434, սյունակ 1
ԿՐԷՏ
«իշամեղու, ԴԿ ձայնի մի եղանակ, մշկաբերդկ»
Բնաձայն (՞)
հ.-ե. արմատ՝ *ger-
«բնաձայնական արմատ»
Կապ ունի՞ արդյոք հնդեւրոպական *ger- բնաձայնական արմատի հետ:
Էջ 434, սյունակ 1
ԿՐ(Ի)ԱՅ
(կիրիայ, կիրայ)
«կրիայ»
Բնիկ հնդեւրոպական (՞)
հ.-ե. արմատ՝ *geu-
«ծռել, կամար կազմել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *gūrati-)
*-ro վերջածանցով
որտեղից նաեւ` հայ. կուռն, կուր «տաշտ, նավակ»: Աճառյանը բխեցնում է անմիջապես հայ. կուր «տաշտ, նավակ» բառից` -(ե)այ ածանցով որպես «տաշտեայ» (՞):
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կրայակիր-ք,
վահանակրիայ,
վանակրիայ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ.
կուռն
հայ.
կուր «տաշտ, նավակ»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 397;
Աճառյանը (ՀԱԲ) 679
Էջ 435, սյունակ 1
ԿՐԿՏԱԼ
«դողալ, սարսռալ»
Ծագումն անհայտ է
կրկնավոր, թե՞ *կրկ- (*կիրկ կամ *կուրկ-) արմատից՝ -տ-ով կազմություն։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կրկտումն
Էջ 438, սյունակ 1
ՀԱԶԵՂՈՒԹԻՒՆ
«համեղություն, ախորժելիություն»
Ծագումն անհայտ է
Ծագումն անհայտ է, եթե հաճելիութիւն բառի սխալագրությունը չէ:
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 7
Էջ 438, սյունակ 1
ՀԱԼ
(հալք, հալելոյ)
«հալք, հալելը»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *pl-
«լցնել, հոսել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *pol-, *pel-)
Բնիկ հնդեւրոպական՝ *pl- (*pol-, *pel-) «լցնել, հոսել» արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հալել,
հալոց,
հալածոց,
հալանք,
հալան,
հրահալելի,
հալած,
հրահալոց,
դիւրահալ,
դժուարահալ,
թերահալ,
երագահալ,
տհալ,
տհալութիւն
Տե՛ս նաեւ
Էջ 438, սյունակ 1
ՀԱԼԱԾԵԼ
««հալածել, քշել» (մ. հ. «չարչարել, նեղացնել, վաստակել»)»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *pel-
«քաշելով կամ հրելով շարժել, քշել»
Թերեւս բնիկ հնդեւրոպական՝ *pel- «քաշելով կամ հրելով շարժել, քշել» արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հալածական,
հալածանք,
հալածիչ,
հալածումն,
դիւահալած,
անհալածելաւ,
ինքնահալած,
խարազանահալած,
ձիահալած,
կենդանահալած,
սրտալածել,
տարալածել
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ.
pello «հրել, քշել»
հուն.
πάλλω «թափահարել»
Էջ 438, սյունակ 1
ՀԱԼՈՂԻ
(հալուղի)
««բաց կարմիր» (բ. հալաղի «մի տեսակ խաղող»)»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *el-
«կարմիր, դարչնագույն, շագանակագույն»
(անմիջական նախաձեւ՝ *ol-)
Հազիվ թե կապ ունենա հնդեւրոպական *el- (*ol-) «կարմիր, դարչնագույն, շագանակագույն» արմատի հետ, որից եղեւին բառը:
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։