Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«ահ» որոնման արդյունք՝ 1859 բառահոդված
· Էջ 111 / 186
Էջ 458, սյունակ 1
ՀԵՐ
(-ոյ, -ի, -աց)
«գլխի մազ»
Ծագումն անհայտ է
Նմանութիւն ունի գերմանական բառերի հետ։ կապ ունենա հնդեւրոպական *ser- «իրար կողքի շարել, կցել» արմատի հետ, որտեղից հայ․ յեռուլ։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հերաւոր,
հերարձակ,
հերատել,
հերատուկ,
հերակործ,
հերաքարշ,
հերահարութիւն,
գանգրահեր,
դեղձանահեր,
երկնահեր,
ձաղկահեր,
բազմահեր
Տե՛ս նաեւ
Էջ 458, սյունակ 1
ՀԵՐԻՔ
«բաւական, ձեռնհաս, կարող»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *per-
«անցկացնել, տանել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *periko-)
արմատից։ - Ջահ․ ՀԼՊ 143։ Օլսենը վերականգնում է *per-tuom տիպի նախաձեւ։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հերիքանալ
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 143
Էջ 458, սյունակ 1
ՀԵՐԿ
(-ի)
«հերկ, հերկում, վարելահող»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
բայց հաւաստի ստուգաբանութիւն չունի։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հերկահար,
հերկարար,
հերկել,
հերկումն,
հերկագործել
Նոր՝
անհերկ
անհերկ
Էջ 458, սյունակ 1
ՀԵՐՁ
«ճեղք, ծերպ, ճեղքուածք, պատռուածք»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *per-g’-
արմատից, բայց այս ձեւը, բացի
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հերձնուլ,
հերձանել,
հեղձատել,
հերձումն,
հերձուած,
հերձուածող,
հերձակ,
հերձի,
գաւազանահերձ,
ծովահերձ,
բազմահերձ
Նոր՝
հերձատամ, հերձարան
հերձատամ, հերձարան
Էջ 459, սյունակ 1
ՀԵՐՔԵԼ
«դուրս անել, վանել, հերքել, մերժել»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *perk-
«ցնցել, ոտքով դեն հրել, թպրտալ»
(անմիջական նախաձեւ՝ *(s)p(h)er-)
*-k- աճականով
*-k- աճականով: հայերենից, այլ զուգահեռներ չունի. *perk'- «պատռել, ճեղքել, փորփրել» արմատը պիտի տար *հերս-, *pers արմատից ծագող փորձ բառի նախաձեւը պարզ չէ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հերքիչ,
հերքութիւն,
հերքումն,
դիւրահերքելի
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. իսլ.
spark «ոտքով հրել»
Էջ 459, սյունակ 1
ՀԷԳ
(հեթ, հիք), -ի ուշ՝ -ոյ
«հեգ, խեղճ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *pe(i)-
«ցավեցնել, վնասել, նախատել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *peiu-)
արմատից
արմատից, հմմտ. հայ. հիվանդ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հիգութիւն,
հիգացեալ,
հիգամորթ,
հիգական
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ.
հիվանդ
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 142
Տե՛ս նաեւ
Էջ 460, սյունակ 1
ՀԷՃ
««ուխտագնացություն (մահմեդականների)» (հաճի «ուխտավոր, ուխտագնաց»)»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ արաբ. haǰǰ
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 91
Էջ 460, սյունակ 1
ՀԷՆ
I
(-ի, -ից)
«հեն, հրոսակախումբ, հրոսակ, ավազակ, ասպատակություն, աղաղակ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ իրանական hēn
Փոխառություն իրանական աղբյուրից.
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հինել,
հինախաղաց,
հինական,
հինահար,
հինավանդ,
հինավանդություն
Նոր՝
ծովահեն
ծովահեն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
մ. պ.
hēn
հ. պ.
hainā
ավ.
haena
Մատենագիտություն
H. AG 180;
Աճ. ՀԱԲ 91
Էջ 460, սյունակ 1
ՀԻ
I
«հիացմունք, սքանչանք, զմայլանք»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *pe(i)-
«բարգավաճել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *(s)p(h)e(i)-/spi-)
արմատից. Կապ ունի՞ արդյոք հոյ- արմատի հետ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հիանալ,
հիանալի,
հիացումն,
հիացութիւն,
բազմահիացիկ,
գեղեցկահիաց,
կանխահիաց
Նոր՝
հիացք, հիասքանչ, հիասթափութիւն
հիացք, հիասքանչ, հիասթափութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
spahata «մեծ, ուժեղ»
հ. հնդկ.
sphoti- «բարգավաճում»
հ. անգլ.
spowan «բարգավաճել, հաջողվել»
լիտվ.
speti «հաջողացնել»
Տե՛ս նաեւ
Էջ 460, սյունակ 1
ՀԻՄՆ
(-ման, -մունք, -մանց)
«հիմք»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *semen-
«հիմք»
(անմիջական նախաձեւ՝ *se-mu-)
արմատից.
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հիմանալ,
հիմնացուցանել,
հիմնեցուցանել,
հիմնել,
անհիմն,
խորահիմն,
շարժահիմն,
ինքնահիմն
Նոր՝
հիմնական, հիմնարկ, հիմնովին, հիմնավոր, հիմնադրամ
հիմնական, հիմնարկ, հիմնովին, հիմնավոր, հիմնադրամ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
խեթ.
šamana- «հիմնաքար» (հայ-խեթական զուգաբանություն)
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 146
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։