Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«ող» որոնման արդյունք՝ 1700 բառահոդված · Էջ 110 / 170
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 537, սյունակ 1 Էջ 537
ՄՈՒԽ II «մխում, սուզում»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *meukh- «սահել, սահուն, լպրծուն» (անմիջական նախաձեւ՝ *(s)meuk/g-)
արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մխել, մղխել, մխած, մխոց, մխուն, ձեռնամուխ, դաշտամուխ, միջամուխ, բնամուխ, հոգեմուխ, խառնամուխ, ջրմուխ, մխրճիլ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն. μυχός «ներքնամաս, խորք»
հ. իսլ. smjúga «ներս սողոսկել»
հ. անգլ. smūgan «ներս թափանցել»
լիտվ. smùkti «ցած սահել»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 353-354
Էջ 537, սյունակ 1 Էջ 537
ՄՈՒՃԱՆԵԼ (-մոյծ) «մուծել, մտցնել»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *(s)meug- «սահել, սողոսկել» (անմիջական նախաձեւ՝ *(s)mug-)
արմատից։ Աճառյանը (ՀԱԲ 3, 343) միացնում է մուտ- արմատի հետ՝ առանց նկատի ունենալու, որ այս դեպքում չի բացատրվում մուծ/մոյծ հերթագայությունը։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մուծումն, մուծիչ, մուծիկ, ստորամույծ, եկամույծ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. իսլ. smjúga
հայ. մուխ
հայ. մխել
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 139; ՀԱԲ 343
Էջ 537, սյունակ 1 Էջ 537
ՄՈՒԿՆ -ան, -ունք «մուկ, մկան»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *mūs- «մուկ, մկան» -կն վերջածանցով
արմատից՝ -կն վերջածանցով։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մկնաքիս, մկնորսակ, մկնաճարակ, մկնանիկ, մկնասոխ, մկնականջ, մկնակեր, մկնօրհնէք, խոլոմուկն, հողամուկն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. muš-
հուն. μῦς
լատ. mūs
հ. անգլ. mūs
ռուս. мышь
Մատենագիտություն
H. AG 355; Աճ. ՀԱԲ 355
Էջ 537, սյունակ 1 Էջ 537
ՄՈՒՂ I «մղում, քաշում, հրում»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *meu- «հեռացնել, տեղից շարժել» (անմիջական նախաձեւ՝ *mu-l-)
(մուղ «վարժ») ըստ Բուգգեի
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մղել, ընդդիմամղել, ճակատամղող, մեզմսող, ջրմսող, տրմսող, անմսող, քաջամսող
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. mivati- «հրում է մղում է»
լատ. moveō «շարժել»
Էջ 538, սյունակ 1 Էջ 538
ՄՈՒՂՁ I (մողձ, մղինձ) «շնչահեղձություն, խեղդվելը»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *mel- «մանրել, ջարդել» (անմիջական նախաձեւ՝ *mol-g/h- կամ *mul-k-)
որից մամուլ, «սեղմելու գործիք», մեղկ «թույլ»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մղձուկ, մղձկել, մղձկոտ, մղնձկտալ, հեղձամուղձ
Նոր՝
մղձաւանջ, մղձաժետ
Տե՛ս նաեւ
Էջ 538, սյունակ 1 Էջ 538
ՄՈՒՂՐԷ (մողրայ, մաղտէ, մուղտէ) «սուրբ, կարմրահող»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ արաբ. maγra
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 357
Էջ 539, սյունակ 1 Էջ 539
ՄՈՒՌ «հլու, լուռումունջ լսող»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *mu- «բնաձայնական արմատ» (անմիջական նախաձեւ՝ *mu-s-ro-)
բնաձայնական արմատից, որից նաեւ հայ. մունջ, մունջ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մռել (բ.), մռուկ, լուռումուռ
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 361
Էջ 540, սյունակ 1 Էջ 540
ՄՈՒՍԻՐ (մուսուր) «ատեան հրաւիրող սուրհանդակ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ արաբ. (՞) (բուն աղբյուրը չի հավաստված)
Էջ 540, սյունակ 1 Էջ 540
ՄՈՒՏՂԻԶ ««խազմուզ, խաղողի հիւթ» (ԲՀ)»
Անստույգ
Ծագումն անհայտ է։
Էջ 541, սյունակ 1 Էջ 541
ՄՈՒՐՃ III (բբ) «ձեռքի երակ»
Բնիկ հնդեւրոպական (՞)
հ.-ե. արմատ՝ *men- «հեռացնել, տեղից շարժել»
Եթե ճիշտ է, ապա թերեւս կարող է ծագել հնդեւրոպական *men- «հեռացնել, տեղից շարժել» (՞) արմատից։