Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«բաղ» որոնման արդյունք՝ 3993 բառահոդված · Էջ 110 / 400
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 240, սյունակ 1 Էջ 240
ԶՄԱՅԼԻԼ (զմայլանալ) «հագենալ, հիանալ, սքանչանալ»
Բնիկ հնդեւրոպական (հավանաբար)
հ.-ե. արմատ՝ *mel- «փափուկ, մեղմ, հրապուրիչ» (անմիջական նախաձեւ՝ *m-el-) *-l- աճականով ձեւից
կազմված է զ- ածանցով *մայլ արմատից, որ, ինչպես ցույց է տվել Աճառյանը, կապ չունի արաբական ծագման բարբառային մայլ (մայիլ) «զմայլված» արմատի հետ։ Հնարավո՞ր է արդյոք կապը հնդեւրոպական *m-el- «փափուկ, մեղմ, հրապուրիչ» արմատի հետ, որի *-l- աճականով ձեւից ծագում են պրուս. miels, լիտվ. mielas «սիրելի, հաճելի», ռուս. милый «սիրելի համակրելի», այլեւ (ոչ *-l- ով) հ. հնդկ. miēdhā, ավ. myarla «զոհախնջույք» բառերը:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
զմայլական, զմայլութիւն, զմայղութիւն
Նոր՝
զմայլելի, գեղազմայլ, հոգեզմայլ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
պրուս. miels «սիրելի, հաճելի»
լիտվ. mielas «սիրելի, հաճելի»
ռուս. милый «սիրելի համակրելի»
հ. հնդկ. miēdhā (ոչ *-l- ով)
ավ. myarla «զոհախնջույք»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 99
Էջ 240, սյունակ 1 Էջ 240
ԶՄԲԱՂ (զմբադ) «հոգս, մտատանջություն, վայելք (՞)»
Բնիկ հնդեւրոպական (՞)
հ.-ե. արմատ՝ *al- «թափառել, մոլորվել, հուզվել»
բաղկացած լինի զ- ածանցից եւ հնդեւրոպական ծագման (ը)մբ-ամբ- (ամբողջ բառում) եւ *ալ-*al- «թափառել, մոլորվել, հուզվել» բաղադրիչներից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
զմբաղիլ
Էջ 240, սյունակ 1 Էջ 240
ԶՄՈՒՌՍ -ի, -աց, -ոյ (զմուռն, զմուռ, մուռ) «կնդրուկի ծառ, մի խեժ՝ զմուռս»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ հուն. σμύρνα
Աղբյուր՝ հուն. σμύρρα
Աղբյուր՝ հուն. μύρρα
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
զմոռել, զմռսաբեր, զմռսալիր, զմռսալից, զմռնաբեր, զմռնախունկ, զմռնենի, զմռել, զմռանալ, զմռաբեր
Մատենագիտություն
H. AG 393; Աճ. ՀԱԲ 100
Էջ 240, սյունակ 1 Էջ 240
ԶՄՆԻՏ «կարծր մի քար, որի փոշին գործածվում է որպես հղկիչ նյութ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ հուն. σμύρις
զմնիտետան քար ծագում է հունական σμυρίτης λίθος ձեւից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
զմնիտետան
Մատենագիտություն
H. AG 349; Աճ. ՀԱԲ 101
Էջ 240, սյունակ 1 Էջ 240
ԶՄՐՈՒԽՏ -ի, -աց, -ոյ (ուշ՝ զմրութ) «զմրուխտ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ իրանական *zumurruft
Աղբյուր՝ թուրքերեն զմրութ
զմրութ ձեւը փոխառված է թուրքերենից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
զմրխտի, զմրխտեայ
Մատենագիտություն
H. AG 151; Աճ. ՀԱԲ 101-102
Էջ 240, սյունակ 1 Էջ 240
ԶՆԴԱԼ (զընդալ) «խնայել, զքալ, տագնապել»
Ծագումն անհայտ է
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
զնդացումն
Էջ 241, սյունակ 1 Էջ 241
ԶՆԴԱՆ (զնդան, զնտան) «բանտ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ մ. պ. zēndan
Աղբյուր՝ մ. պ. zindān
Աղբյուր՝ պ. zindān
Փոխառություն իրանական աղբյուրից.
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
զնդանարգել, զնդանել, զնդանավոր (զընդաւոր)
Մատենագիտություն
H. AG 151; Աճ. ՀԱԲ 102
Էջ 241, սյունակ 1 Էջ 241
ԶՆԻՆ (զնին, զննին) «դիտում, դիտելը, քննություն, որոնում»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ ավ. a-zinavant- «զգոն, զգաստ, աշխույժ»
Աղբյուր՝ մ. պ. zēnavand «աշխույժ»
Աղբյուր՝ սարրկ. zenin «զգաստ, սրամիտ»
Փոխառություն իրանական աղբյուրից.
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
զննել, զննելի, զննական, զննարան, զննումն, զննություն, անզնին, հրաշազնին
Նոր՝
անդամազնին, անդամազննություն, զննողական, խորազնին, մանրազնին
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 525
Էջ 241, սյունակ 1 Էջ 241
ԶՈԽ (-ի, -ից) «բանջարի դալար ցողուն, աշտանակի բուն» (բուսաբանական)
Ծագումն անհայտ է
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
զոխոյ (զոխօ)
Էջ 241, սյունակ 1 Էջ 241
ԶՈՀ (-ի, -ից) «զոհ, ողջակեզ, մատաղ» (կրոն.)
Փոխառություն
Աղբյուր՝ իրանական *zōhr
Փոխառություն իրանական աղբյուրից՝ *zōhr.
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
զոհել (զոհեալ «մատաղամիս»), զոհանոց, զոհարան, զոհաւոր, զոհասէր, պատարագազոհ, մարդազոհ, կենդանազոհութիւն, բրագոհ
Նոր՝
զոհաբերել, զոհաբերութիւն, զոհողութիւն, անձնազոհ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ավ. zaotar «քուրմ, զոհաբերող»
ավ. zaoϑra «զոհահեղուկ (եւ «զոհ»?)»
մ. պ. zōr «օրհնաջուր»
Մատենագիտություն
H. AG 151; Աճ. ՀԱԲ 103