Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«արմ» որոնման արդյունք՝ 2355 բառահոդված
· Էջ 110 / 236
Էջ 359, սյունակ 1
ԾԱՆԾԱՂ
(ճանճաղ, ծանծախ)
«ծանծաղ, ոչ խոր»
Անստույգ
Կրկնաւոր կազմութիւն՝ անծանօթ *ծան (կամ *ծաղ) արմատից (հմմտ. դանդաղ): Ենթաշերտային բա՞ռ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ծանծաղամիտ,
ծանծաղուտ,
ծանծաղապէս
Էջ 359, սյունակ 1
ԾԱՆԾԱՔԵԼ
«ծամծմել, անհագ ուտել»
Անստույգ (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *g'mbh-
«կծել, ատամներով ջարդել, ծամել»
Կրկնաւոր կազմութիւն: Կապ ունի՞ արդեօք հնդեւրոպական *g'mbh- «կծել, ատամներով ջարդել, ծամել» արմատի հետ, որտեղից՝ հայ. ծամել:
Տե՛ս նաեւ
Էջ 360, սյունակ 1
ԾԱՌԱՅ
(-ի, -ից)
«ստրուկ, ծառա, սպասաւոր»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *g'ers-
«պտտել, ծռել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *g'rsāti-)
*g'rsāti-` *g'ers- «պտտել, ծռել» արմատից, որտեղից նաեւ հայ. ծառ, ծուռ «պտտուող, շրջող» նախնական իմաստով։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ծառայել,
ծառայանալ,
ծառայական,
ծառայաբարոյ,
ծառայազն,
ծառայակից,
ծառայապատում
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. վ. գ.
kerren «դարձնել, շրջել»
Տե՛ս նաեւ
Էջ 360, սյունակ 1
ԾԱՒԱԼ
(-ի, -աց)
«ծաւալ, սփռուածք, տարածում»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *g'eu-
«շտապեցնել, շտապել»
Իմաստով հեռու է հնդեւրոպական *g'eu- «շտապեցնել, շտապել» արմատից։ Միւս կողմից՝ անհայտ է հարաբերութիւնը բաւալ, տապալ, ճապաղ բառերի հետ։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ծաւալիլ,
ծաւալանալ,
ծաւալումն,
բոցածաւալ,
լայնածաւալ,
խաղաղածաւալ,
լուսածաւալ,
ծաղկածաւալ,
գեղեցկածաւալ,
գերածաւալ,
ծովածաւալ
Նոր՝
ծաւալուն, ընդարձակածաւալ, меծածաւալ
ծաւալուն, ընդարձակածաւալ, меծածաւալ
Տե՛ս նաեւ
Էջ 361, սյունակ 1
ԾԱՒ
(ծաւիր, ծաւիկ)
«ծովաչյա, կապուտաչյա, կապույտ»
Անստույգ (թերեւս)
ծով բառի ձայնդարձային եւ -ի ածանցով ձեւ: Ավելի քիչ հավանական է արմատը փոխառություն համարել հյուսիսկովկասյան «երկինք» նշանակող բառերից (հմմտ. լեզզ., դարգ. ccaw):
Էջ 361, սյունակ 1
ԾԵԹԵՒԹԵԼ
«սվսվախոսել, սեթեւեթել»
Բնաձայն (թերեւս)
Կրկնավոր կազմութիւն՝ պատկերավոր-բնաձայնական ծեթ արմատից։
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 451
Էջ 361, սյունակ 1
ԾԵԾ
«ծեծ, գան, թեփահանում»
Անստույգ (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *g'eg-
Աճառյանի վերականգնումը
Աղբյուր՝ վրացերեն seca
(թերեւս կարելի է)
«ծեծում, թեփահանում»
Քիչ հավանական է համեմատութիւնը հ. հնդկ. jājā «կռվող, պայքարող», jājati «կռվում է, պայքարում է» ձեւերի հետ եւ հնդեւրոպական *g'eg- արմատի վերականգնումը, ինչպես անում է Աճ. (ՀԱԲ 2, 451)՝ ըստ Շեֆտելովիցի (չկա Pok. IEW եւ Mayrhofer KEWA)։ Բխեցնել քարթվելական (վրացերեն) աղբյուրից` seca «ծեծում, թեփահանում», եթե գոյութիւն չունի համատիպ արմատների հետ։ Ենթաշերտային բա՞ռ։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ծեծել,
բրաձեծ,
գանաձեծ,
բրաձեծ,
կարկտաձեծ,
ճիւնաձեծ,
ողորաձեծ,
ծեծած,
ծեծան,
ծեծիչ,
ծեծիկ,
ծեծկանք,
ծեծկել,
ծեծկռիչ,
ծեծվռտիչ,
ծեծքել,
ծեծփայտ,
ծեծքար
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 451;
Pok. IEW None;
Mayrhofer KEWA None
Էջ 361, սյունակ 1
ԾԵՐ
I
««ծերացում» (ծեր, -ոյ «ծեր, ծերունի»)»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *g'er-
«հասունանալ, ծերանալ»
(անմիջական նախաձեւ՝ *g'ero-)
«հասունանալ, ծերանալ» արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ծերանալ,
ծերունի,
ծերակոյտ,
ծերոյթ,
ծերութիւն,
դառնաձեր,
չարաձեր,
միջաձեր,
յետնաձեր,
ծերունազարդ,
ծերունական,
ծերակուտական
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
jārant «ծեր, թույլ, ծերունի»
հուն.
γέρων «ծեր. ծերունի»
ռուս.
зреть «հասունանալ»
Մատենագիտություն
H. AG 456;
Աճ. ՀԱԲ 452
Էջ 361, սյունակ 1
ԾԵՐՊ
-ի, -ից
«ծերպ, ճեղք»
Անստույգ
հ.-ե. արմատ՝ *g'ep(h)-
«ծնոտ, բերան»
(անմիջական նախաձեւ՝ *g'ebh-)
կապը հնդեւրոպական *g'ep(h)-, *g'ebh- «ծնոտ, բերան» արմատի հետ (հմմտ. ավ. zafar/n «բերան, երախ»), ինչպես կարծում է Հյուբշմանը, KZ 23, 389 (չի ընդունում Աճառյանը ՀԱԲ 2, 453):
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ծերպել,
քարածերպ,
որմածերպ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ավ.
zafar/n «բերան, երախ»
Մատենագիտություն
KZ 389;
Աճ. ՀԱԲ 453
Էջ 362, սյունակ 1
ԾԻԱԾԱՆ
(ծիածանդ «օդերեւույթ»)
«ծիածան»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *g'ēi-
«ծլել, ծաղկել»
Կապ ունի՞ արդյոք հնդեւրոպական արմատի հետ, որտեղից ծագում է լիտվերեն բառը:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ծիածանածավալ,
ծիանածավալ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լիտվ.
ziedas «ծաղիկ, օղակ, մատանի»
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։