Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 154 բառահոդված (էջ 11/16)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 503, սյունակ 1 Էջ 503
ՄԱՂԿԱՏ «ցավ, կսկիծ» (ԲՀ)
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *mel- «մանրել, փշրել» (անմիջական նախաձեւ՝ *ml-du) -ատ ածանցով
ԲՀ՝ մաղկատել «ծակել»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մաղկատել, մաղկտալ, մաղկատութիւն, մաղկատիչ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
mardati
«փչացնում է» <*mel-d-
հ. հնդկ.
mardayati
«ջարդում է, տանջում է»
Տե՛ս նաեւ
Էջ 506, սյունակ 1 Էջ 506
ՄԱՆ I «պտույտ, ոլորք, կոր»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *mōn- «պտտել(?)» որ Pok. IEW-ում չկա
որ Pok. IEW-ում չկա, բայց Pok. IEW 1, 747-748-ում կա *mono- «ծոծրակ, պարանոց» հիմքը. հայտնի է, որ «պարանոց» իմաստը սովորաբար կապված է «թեքել», «պտտել» իմաստների հետ։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մանել, մանելիք, մանոց, մանուած, մանուածապատ, մանուածոյ, ոսկեման, չուանաման, բազմաման, բարակաման, խառնամանել, կտաւամանութիւն, մագմանոց, շարամանել
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ.
պարանել
«շուռ տալ, շրջել»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 747-748
Էջ 510, սյունակ 1 Էջ 510
ՄԱՇՏԵԼ (-իլ «մազաթափվել, ճաղատանալ») «խլել, քայքայել, թափել»
Ստուգաբանություն (անստույգ)
Հնարավոր է կապ ունենա մաշ- արմատի հետ։
Տե՛ս նաեւ
Էջ 529, սյունակ 1 Էջ 529
ՄԽԻՐՃ (մխիճ, մխլուճ) «մխրճում, սուզում, ընկղմում»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
թերեւս բնիկ հնդեւրոպական ծագման մուխ «մխում» արմատից (տե՛ս): տարբեր աճականներով կազմված մխրճել-ին զուգահեռ կազմություն է մկրտել-ը (տե՛ս):
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մխրճել, մխրճտել, մխճիլ, մխլճիլ, մխլճիկ
Տե՛ս նաեւ
Էջ 533, սյունակ 1 Էջ 533
ՄՈՃԻՐ (մոճիր, մճիր, մծիր) «մոխիր, ածխափոշի»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *smei- «քսել, ջնջել» (անմիջական նախաձեւ՝ *smē- (*smei-))
հ.-ե. արմատ՝ *smēu- *-u-ով տարբերակ
Կապ ունի հնդեւրոպական *smē- (*smei-) «քսել, ջնջել» արմատի հետ, որ ունի նաեւ g'- ածականով տարբերակ. սրա *-u-ով տարբերակից է (*smēu-) նորվ. mugg- «աղոցութ» բառը։ Կա նաեւ ճան. m-tweri «փոշի, մոխիր» նմանակը։ Թերեւս պատկերաւոր- բնաձայնական կազմութիւն։ Կապ ունի՞ սրա հետ մոխիր-ը։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մծրել
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
նորվ.
mugg-
«աղոցութ»
ճան.
m-tweri
«փոշի, մոխիր»
Տե՛ս նաեւ
Էջ 536, սյունակ 1 Էջ 536
ՄՈՐՄՈՔ «մորմոք»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *mer- «տորորել, շփել» կրկնաւոր կազմութիւն
Պոկոռնին (IEW 869) բխեցնում է *mer- «մտածել, յիշել, հոգալ» արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մորմոքել, մորմոքանք, մորմոքումն, մորմոքալից, մորմոքիչ, սրտամորմոք
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ.
morbil
«հիւանդութիւն»
կիմր.
merw
«թոյլ»
հայ.
մրմուռ
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 139; IEW 869
Էջ 536, սյունակ 1 Էջ 536
ՄՈՒԶ II «մզվածք»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ ակկադ. mazā’u «մզել, քամել»
փոխատու լեզու՝ ակկադ. mazǔ «մզած, քամած»
Թերեւս փոխառութիւն սեմական աղբիւրից. հմմտ. ակկադ. mazā’u «մզել, քամել», mazǔ «մզած, քամած»:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մզել, մզումն, խազմուզ
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 458, 470
Էջ 537, սյունակ 1 Էջ 537
ՄՈՒՂ I «մղում, քաշում, հրում»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *meu- «հեռացնել, տեղից շարժել» (անմիջական նախաձեւ՝ *mu-l-)
(մուղ «վարժ») ըստ Բուգգեի
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մղել, ընդդիմամղել, ճակատամղող, մեզմսող, ջրմսող, տրմսող, անմսող, քաջամսող
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
mivati-
«հրում է մղում է»
լատ.
moveō
«շարժել»
Էջ 538, սյունակ 1 Էջ 538
ՄՈՒՂՁ I (մողձ, մղինձ) «շնչահեղձություն, խեղդվելը»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *mel- «մանրել, ջարդել» (անմիջական նախաձեւ՝ *mol-g/h- կամ *mul-k-)
որից մամուլ, «սեղմելու գործիք», մեղկ «թույլ»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մղձուկ, մղձկել, մղձկոտ, մղնձկտալ, հեղձամուղձ, մղձաւանջ, մղձաժետ
Տե՛ս նաեւ
Էջ 541, սյունակ 1 Էջ 541
ՄՈՒՐՃ II «մուր»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *meu- «խոնավ, կեղտոտ. հեղուկ, կեղտոտել»
արմատից, որտեղից մուր (տե՛ս)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մրճանալ, մրճ(ճ)ոտ, մրճոտել, մրճոտիլ
Տե՛ս նաեւ