Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 112 բառահոդված (էջ 11/12)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 769, սյունակ 1 Էջ 769
ՓՈՔՐ (սեռ. փոքրու, բցռ. փոքրուէ, հգն. փոքրունք, փոքրունց) «փոքր, քիչ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *phuku- «փոքր» (անմիջական նախաձեւ՝ *pōk-)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
փոքրիկ, փոքրել, փոքրոգի, փոքրազնի, փոքրամասնութիւն, փոքրատատ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ.
paucus
«քիչ»
հուն.
παῦρος
«սակավություն»
գոթ.
fawai
«քիչ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 530
Էջ 770, սյունակ 1 Էջ 770
ՓՍԻԱԹԻՆ «փոքր խսիր»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հուն. ψιάθιον
Նախորդի նուազականն է
Մատենագիտություն
H. AG 387; Աճ. ՀԱԲ 532
Էջ 774, սյունակ 1 Էջ 774
ՔԱՂՐԱՅ (քաղրան) «խեցեղեն, հախճապակյա ափսե»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոքրասիականա՞ն
Էջ 778, սյունակ 1 Էջ 778
ՔԱՐԱՄԱՆ (-ի) «իլիկ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
Ծագում է ման «մանել» եւ քար «փոքր քարե ծանրություն» բառերից՝ -ա հոդակապով:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ման, քար
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 560
Էջ 787, սյունակ 1 Էջ 787
ՔՈՒՇԿԷՆ (քօշկէն, քուշկէն) «սարկավագուհիների փոքրիկ ուրար»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Էջ 794, սյունակ 1 Էջ 794
-ԱԿ I «աղյուսակ, անտառակ, գավառակ, գետակ, լճակ, տնակ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրան. -ak
որ որոշ տարածքներում թերեւս ունեցել է փոքրացուցիչ արժեք (հմմտ. գնդակ-գունդ, նկանակ-նկան, սրահակ-սրահ իրանական փոխառությունները): հնարավոր է ենթադրել -ակ-ով կազմությունների բաղարկում հ.-ե. *kon > հայ. -կ(ն) ածանցով բնիկ հնդեւրոպական բառերի հետ, ինչպես -իկ եւ -ուկ ածանցների դեպքում:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
աղյուսակ, անտառակ, գավառակ, գետակ, լճակ, տնակ, գնդակ, նկանակ, սրահակ
Տե՛ս նաեւ
Էջ 802, սյունակ 1 Էջ 802
-ԱՔ (հմմտ. -ոք)
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *k(o)- ածանց
Ծագում է հ.-ե. *k(o)- ածանցից՝ նախորդող հիմքային -ա- ձայնավորով (հմմտ. բարիոք/բարւոք եւ փոքր ձեւերի համար բարի, -ւոյ, փոքր, -ոյ). հավանաբար նույն ծագումն ունեն -աք-ը արտաքին, արտաքս, եւ -ք-ն՝ ներքին, ներքոյ բառերում:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բանաք, սլաք
Էջ 806, սյունակ 1 Էջ 806
-ԷՃ «բուէճ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրան. -ēč «փոքրացուցիչ-փաղաքշական ածանց»
փոքրացուցիչ-փաղաքշական -ēč ածանցից, որ հանդես է գալիս նաեւ Մանէճ (Մանայճ) հատուկ անվան մեջ (-ēc < *aica-). սակայն բուէճ-ի բու հիմքը բնիկ հնդեւրոպական է, որին համապատասխանում է պրսկ. bum-ը. պետք է ենթադրել բաղարկություն:
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
պրսկ.
bum
Էջ 806, սյունակ 1 Էջ 806
-ԻԿ «աղջիկ, այրիկ, աչիկ, մասնիկ, փոքրիկ, այլեւ Աստղիկ, Ձուիկ, Յուսիկ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *-kon- (անմիջական նախաձեւ՝ *-i-) բաղադրյալ *-kon- ածանցից՝ *-i- հիմքակազմ տարրով
Ինչպես ցույց է տալիս իկ-ով բառերի թեք հոլովների -ն- ով հիմքը (աղջիկ, -ան, աչիկ, -ունք եւ այլն), ծագում է հնդեւրոպական բաղադրյալ *-kon- ածանցից՝ *-i- հիմքակազմ տարրով եւ *-kon- > -կն ածանցմամբ: *k-ն ն-ից առաջ չի շնչեղանում, ինչպես ակն, ձուկն, մուկն (հմմտ. նաեւ մատն < *-mat-) բառերում: Եզակի ուղղականի համար հնարավոր է ենթադրել սկզբնական *-n-ի անկում եւ թերեւս...
Էջ 811, սյունակ 1 Էջ 811
-ՈՒԼ
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *-lo- նախորդող -ու- ձայնաւորով
Թէեւ թաթ, կափ հիմքերի հ.-ե. ծագումը չի հաստատուած, բայց հաւանական է -ուլ ածանցի -լ-ի հ.-ե. ծագումը` *-lo- ածանցից (նախորդող -ու- ձայնաւորով), որ ունեցել է նաեւ փոքրացուցիչ - փաղաքշական արժէք:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
թաթուլ, կափուլ