Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Էջ 94, սյունակ 1
ԱՐՈՒԱՆ
««?» (արուանտակ բուսանուան մէջ)»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
չկայ Հ. Աճառեանի ՀԱԲ-ում, բերուած է Ղ. Ալիշանի «Հայբուսակում»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
արուանտակ
Էջ 94, սյունակ 1
ԱՐՈՒԵՍՏ
(-ի, -ից, նաեւ -աց)
(արհեստ)
«ճարտարություն, արհեստ, արվեստ, ճարտարաբանակերտ բան, խաբեական հնարք, հրաշք, հրեշ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հ. պ. aruvasta
փոխատու լեզու՝ պրթ. rwst
բաղարկուած -եստ ածանցով հայերէն բառերի հետ
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
արուեստագէտ,
արուեստագիտ,
արուեստագործել,
արուեստախառն,
արուեստական,
արուեստանոց,
արուեստակ,
արհեստ,
արհեստագէտ,
անարուեստ,
զբարուեստութիւն,
չարարուեստութիւն,
գեղարուեստ,
գեղարուեստագէտ,
ճարտարարուեստ,
արհեստական,
արհեստանոց,
արհեստատաւոր
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 517
Էջ 95, սյունակ 1
ԱՐՈՒՍԵԱԿ
(արաւսեակ, արօսեակ, արիւսակ)
«լուսաստղ, Վեներա (մոլորակ)»
(աստղաբաշխական)
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրան. *arōsī
«արշալույս»
մ. մեղ. (մար.) *arōsī «արշալոյս»:– Պերիխանեան, МЭСДЯ 26, ըստ Աճառեանի (ՀԱԲ 1, 333)՝ պհլ. arūs «սպիտակ», աւ. aroš «սպիտակ, լուսափայլ»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
արուսեկաձեւ,
արուսական
Մատենագիտություն
ՄԷՍԴЯ 26;
Աճ. ՀԱԲ 333
Էջ 95, սյունակ 1
ԱՐՋ
(-ոյ, -ու, ուշ՝ -ի, -ից)
(առջ)
«արջ (կենդանի), համաստեղութիւն (Մեծ եւ Փոքր արջ), հիւսիս, հիւսնի մի գործիք, մի եղանակ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *rkto-
(անմիջական նախաձեւ՝ *rktio-)
ջ-ն՝ արջն «սեւ» բառի ազդեցութեամբ
ջ-ն՝ արջն «սեւ» բառի ազդեցութեամբ
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
արջամուկն,
արջենի,
արջային,
արջ(ա)տակ,
մկնարջ,
արջախոտոր,
արջամագիլ,
արջընկոյզ,
արջմեղու
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
ṛkṣas
հուն.
ἄρκτος
լատ.
ursus
Մատենագիտություն
H. AG 425;
Աճ. ՀԱԲ 334
Էջ 96, սյունակ 1
ԱՐՏԱԿԷՏ
(-ի, -ից)
«?»
Ստուգաբանություն ()
Ակնհայտորեն կազմված է արտա- եւ կետ բաղադրիչներից եւ «կետ կարթիւ արտակիտիւ» տեքստաշարում հակադրվում է կետ բառին։
Էջ 98, սյունակ 1
ԱՐՔՏ
«հյուսիս»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հուն. արկտ (արկտ-իկոս)
«հյուսիսային»
բառի սկզբնամասը
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
արքտական
Էջ 98, սյունակ 1
ԱՒԱԶԱԿ
(-ի, -աց)
«գող, ելուզակ, հափշտակող»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական *āwāzāk (*ā-wāz-āka)
«տանող, փախցնող»
ըստ Գ. Ասատրյանի
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
աւազակել,
աւազակուտ,
աւազակաբարոյ,
աւազակապետ,
աւազակային,
աւազակախումբ
Էջ 99, սյունակ 1
ԱՒԱՐՏ
-ի
«վերջ, ծայր»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրան. avart
փոխատու լեզու՝ մանիք. anāvard
Փոխառութիւն իրանական աղբյուրից՝ avart. հմմտ. մանիք. anāvard
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
աւարտել,
աւարտեղ,
աւարտակէտ,
աւարտուն,
աւարտահասակ,
անաւարտ,
նրբաւարտ,
բացաւարտել,
աւարտաճառ,
դպրոցաւարտ,
համալսարանաւարտ,
նորաւարտ,
շրջանաւարտ,
ուսումնաւարտ
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 356
Էջ 99, սյունակ 1
ԱՒԱՒՏ
«ժամանակ (°), լուսավոր ժամանակ, ցերեկ (°)»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *aus-
«լուսավորել»
Կազմված է -աւտ վերջածանցով՝ հնդեւրոպական *aus- «լուսավորել» արմատից, որ հստակորեն հանդես է գալիս առաւաւտ բառում (տե՛ս)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
առաւաւտ,
շաղաւաւտ,
կամաւաւտ
Տե՛ս նաեւ
Էջ 100, սյունակ 1
ԱՒԳՈՒՏ
(-ի, -ից)
«շահ, վաստակ, պիտանութիւն, պիտանի, շատ, առատ, բավականաչափ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ պրթ. abigūt
իրանական աղբիւրից։ Ավելի քիչ հաւանական է բառի բնիկ հնդեւրոպական ծագումը *au-u-ից՝ *au- «լավ վերաբերվել, սիրել, տրամադրված լինել»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
աւգտել,
աւգտակար,
աւգտածարաւ,
աւգտակարիլ,
աւգտակարապէս,
անաւգուտ,
անաւգտակար,
կենցաղաւգուտ,
հասարակաւգուտ
Մատենագիտություն
Benveniste, REA 4;
Աճ. ՀԱԲ 607
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։