Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Էջ 145, սյունակ 1
ԳԱԿՆՈՒԼ
«հպատակվել»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *ueg-
«թեքված, կորացած լինել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *uag-)
արմատից՝ *uen- նույնիմաստ արմատի կողքին
իմաստային զարգացմամբ. հմմտ, լատ. vago «թափառել, տարածվել», հ. իռլ. fan (<*uāg-no-) «զառիվայր, շեղ»
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ.
vago
«թափառել, տարածվել»
հ. իռլ.
fan
«զառիվայր, շեղ»
<*uāg-no-
Մատենագիտություն
Ջահ. None
Էջ 145, սյունակ 1
Էջ 146, սյունակ 1
ԳԱՂԱՓ
«մարտոց, սուսեր, թուր»
(ԲՀ)
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Թերեւս առնված է աստվածաշնչային համապատասխան հատուկ անվան որեւէ մեկնությունից:
Էջ 146, սյունակ 1
ԳԱՂԱՓԱՐ
««կաղապար, նախատիպ, օրինակ, պատկեր» (նոր՝ «հասկացություն»)»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրան. *kal(a)pad
փոխատու լեզու՝ հուն. καλαποδιον
իրան. *kal(a)pad, հուն. καλαποδιον (կ > գ անցմամբ, որ տեղի չի ունեցել նույն ծագումն ունեցող կաղապար բառի մեջ):
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գաղափարել,
գաղափարութիւն,
նախագաղափար,
նախագաղափարել,
նախագաղափարութիւն,
գաղափարաբանութիւն,
գաղափարական,
գաղափարակից,
գաղափարանշան
Մատենագիտություն
H. AG 163, 354;
Աճ. ՀԱԲ 504
Տե՛ս նաեւ
Էջ 146, սյունակ 1
ԳԱՂԵԼ
«ծածկել, թաքցնել, պահել»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *uel-
«պահել, ծածկել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *ul- կամ *uol-)
Բնիկ հնդեւրոպական՝ *ul- կամ *uol- *uel- արմատից, որ կարելի է առանձնացնել *uer «պահել, ծածկել» արմատի կողքին որպես տարբերակ: Յ. Պոկոռնու բառարանում (Pok. IEW 1, 116, 1) հ. հնդկ. բառը բերվում է *uar- «պահել, ծածկել» արմատի տակ, բայց հայերենը եւ թերեւս հին հնդկերենը (որտեղ հ.-ե. *l-ի *r- արտացոլումը սովորական է, իսկ *r-ի l- արտացոլումը հազվադեպ) ցույց են տալիս *uer-ի կողքին *uel- ձեւի հնարավորություն: Աճառյանը (ՀԱԲ 1, 573) բխեցնում է
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գաղուստ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
vala
«ներփորվածք, փակ տարածություն, այր»
ավ.
vara-
«շրջափակված տեղ, ցանկապատված տեղ»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 116, 1;
Աճ. ՀԱԲ 573
Էջ 147, սյունակ 1
ԳԱՂՁՆ
«գայլխոտ, գայլուկ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *uel-
«պտտել, ոլորել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *ul-g'h- կամ *ulgio- (*°))
ածականով
գաղձն-ը ածականով ընդհանուր հնդեւրոպական զուգահեռներ չունի
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գաղձնաւոր
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ.
գել
հայ.
գելուլ
հայ.
գլել
հայ.
գալար
հայ.
գեղձ
««պատատուկ»»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 506;
Ջահ. ՀԼՊ 155
Էջ 148, սյունակ 1
ԳԱՄՓ
(թրք. գումփոռ)
«մեծ շուն»
Ստուգաբանություն (բնաձայն)
Պատկերավոր-բնաձայնական կազմություն։
Էջ 151, սյունակ 1
ԳԱՐԳԱՓ
«ցատկոտումն (ուղտի մասին), սրա ձայնը»
Ստուգաբանություն (բնաձայն)
հ.-ե. արմատ՝ *gher-
բնաձայնական արմատից
Պատկերաւոր կազմութիւն՝ խարխափ, կարկափ, սարսափ տիպի՝ թերեւս հնդեւրոպական *gher- բնաձայնական արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գարգափումն
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 521;
Ջահ. ԼՀԳ 73-74
Էջ 153, սյունակ 1
ԳԱՒԱՌ
«տարածամաս՝ նահանգ, նահանգամաս»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *ghēu-
«հորանջել, լայն բանալ, լայն բացվել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *ghāu-)
որ միացւում է *ghēu- «հորանջել, լայն բանալ, լայն բացւել» արմատի հետ (Pok. IEW 1, 449), բայց պէտք է առանձնացնել որպէս հայ-գերմանական զուգաբանութիւն (հմմտ. հ. վ. գ. gawi «երկիր, երկրամաս»)։ Անհաւանական է բխեցումը կովկասեան աղբիւրից՝ վրաց. gawari «տեսակ, ցեղ, ընտանիք»։ Անհաւանական է կապը նաեւ աւ. Gawe երկրանւան հետ, եթէ սա հնդեւրոպական յիշեալ արմատից չէ։ Որեւէ կապ ունի՞ արդեօք հայ. բառի հետ մ. պ. pargavār «շրջապատ, կողմ» բառը։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գաւառակ,
գաւառական,
գաւառակողմն,
գաւառակոյտ,
գաւառապետ,
գաւառապետութիւն,
բարձրագաւառ,
բնագաւառ,
չարագաւառեայ,
վերնագաւառ,
ծայրագաւառ,
գաւառաբարբառ,
գաւառաբանութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. վ. գ.
gawi
«երկիր, երկրամաս»
վրաց.
gawari
«տեսակ, ցեղ, ընտանիք»
անհավանական է
Մատենագիտություն
Pok. IEW 449;
Աճ. ՀԱԲ 527
Էջ 153, սյունակ 1
ԳԱՒՇԵԼ
(ուշ՝ գօշել, գոշել, գուշել)
«գիշատել, պատառոտել»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
Հաւանաբար փոխառութիւն իրանական աղբիւրից, բայց բուն աղբիւրը չի հաւաստւած
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։