Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«որ» որոնման արդյունք՝ 4475 բառահոդված
· Էջ 11 / 448
Էջ 37, սյունակ 1
ԱՂԻ
(-ք, -եաց)
«աղիք, լար, գութ, ինքը»
Ծագումն անհայտ է
հ.-ե. արմատ՝ *el-
«ծռել, թեքել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *oliā)
հ.-ե. արմատ՝ *li-t
Այստեղ է նաեւ աղիճ «նրբաղիք» բառը: Կապ ունի՞ հնդեւրոպական *el- «ծռել, թեքել» արմատի հետ՝ *oliā>աղի, -եաց. հմմտ. լիտվ. laja «հովիտ, գոգավորություն», այլեւ՝ *li-t > գոթ. lious «մարմնի անդամ, ծնվածք, ծոց»:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
աղեբախք,
աղեկէզ,
աղեխարշ,
աղեկոտոր,
աղեմատն,
աղեյարմար,
աղեպատ,
աղախարշանք,
աղապատանք,
աղիբար,
աղիկամի,
տասնաղի,
եաթնաղի,
քաղցրաղի,
նեղաղի,
փքաղի-ք
Նոր՝
աղեբախություն, աղեխորով, աղեկապ, աղեկիզիկ
աղեբախություն, աղեխորով, աղեկապ, աղեկիզիկ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լիտվ.
laja «հովիտ, գոգավորություն»
գոթ.
lious «մարմնի անդամ, ծնվածք, ծոց»
Էջ 37, սյունակ 1
ԱՂԻՁ
««աղջիկ» (աղիճ «պոռնիկ»)»
Բնիկ հնդեւրոպական (՞)
հ.-ե. արմատ՝ *pōu-
«փոքր»
(անմիջական նախաձեւ՝ *pəliīā (+ջ՞))
*-l- ածանցով
*-l- ածանցով:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
աղջիկ,
աղջկին,
աղջկորդի,
աղջկամարդ,
աղջկական
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
πόλος «մտրուկ, քուռակ. աղջիկ»
գոթ.
fula
հ. խլ.
foli «մտրուկ, քուռակ»
հայ.
ուլ
Տե՛ս նաեւ
Էջ 37, սյունակ 1
ԱՂԻՒՍ
(-ոյ)
«աղյուս»
Ծագումն անհայտ է
հ.-ե. արմատ՝ *lēu-
«քար»
(անմիջական նախաձեւ՝ *lēu-k-)
Անհավանական է Աճառյանի կարծիքը (ՀԱԲ 1, 130) բառի փոքրասիական ծագման մասին՝ ըստ Հեսիքիոսի ավանդած άλιφ «ժայռ» բառի, որի սկզբնաձեւն է αιγιลิφ (Chantraine DELG 1, 62): Քիչ հավանական է նաեւ ենթադրել բնիկ հնդեւրոպական ծագում՝ *lēu- «քար» արմատից (*lēu-k-՞):
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
աղիւսագործ,
աղիւսաթի,
աղիւսեայ,
աղիւսակ
Նոր՝
աղիւսակերտ, աղիւսապատ
աղիւսակերտ, աղիւսապատ
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 130;
Chantraine DELG 62
Էջ 37, սյունակ 1
ԱՂԻՓ
(աղի-)
«թույլ, տկար, խախուտ, խարխուլ»
Բնիկ հնդեւրոպական (՞)
հ.-ե. արմատ՝ *alp-
«փոքր, թույլ (՞)»
հետագա ձայնավորմամբ (-ի-ի վերականգնմամբ)
հետագա ձայնավորմամբ (-ի-ի վերականգնմամբ): Աճառյանը (ՀԱԲ 1, 131) նմանությունը համարում է պատահական՝ առանց նկատի առնելու ուշ ձայնավորման հնարավորությունը:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
զաղիփաղիփ,
աղիփուն,
ղաղիփումն,
աղիփուցանել
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
álpa, alpaka- «փոքր, քիչ, սակավ»
լիտվ.
alpùs «թույլ»
լիտվ.
alpti «ուշաթափվել»
Մատենագիտություն
Աճառյանը (ՀԱԲ 131
Էջ 38, սյունակ 1
Ա(Ղ)Խ
(-ի, -ից)
(ԱԽ)
«փականք, օղակ, կահկարասիք, ունեցվածք, վաճառքի բեռ, ճանապարհորդների բազմություն, ամբոխ, ցեղ, զարմ, ժողովուրդ, մարմնի հոդ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ արաբ. ‘ahl
(Անհավանական է)
«ընտանիք, ցեղ մարդիկ»
Աղբյուր՝ արաբ. yalaq
(Անհավանական է)
«փականք, կողպեք»
Փոխառություն սեմական աղբյուրից։ Անհավանական է բխեցնել խուրիերենից՝ *alla(e)lhi «տիրային» ենթադրական բառից (Դյակոնով)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ա(ղ)խել,
աղխամադխ,
աղխազուր,
ալխազուր,
ա(ղ)խստրոյզ,
աղխատրուզել,
բազմաղխադխ,
աղխաղխակոյտ,
ճարտարաղխ,
ախանտեալ,
ա(ղ)խաղան
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 486
Էջ 38, սյունակ 1
ԱՂՃ
I
«աղտ, կեղտ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *el-
«փտել, նեխել, հոտել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *ldi- կամ *ld-s-)
աղտ բառի տարբերակը՝ *ldi- կամ *ld-s-՝ *el- «փտել, նեխել, հոտել» արմատից։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
աղճոթիւն,
աղճայեղծ,
աղծապղծութիւն,
աղծել
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. վ. գ.
oltar «կեղտի կտոր»
հ. խլ.
ylda «նեխահոտ»
Տե՛ս նաեւ
Էջ 38, սյունակ 1
ԱՂԿԱՂԿ
(-ի, -աց)
(անկաղկ)
«թշվառ, խեղճ, աղքատ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *elg-
«թշվառ, խեղճ, աղքատ, կարիքավոր»
(անմիջական նախաձեւ՝ *lg-l-)
Կրկնավոր բառ
Կրկնավոր բառ՝ հնդեւրոպական *lg-l- նախաձեւից՝ *elg- «թշվառ, խեղճ, աղքատ, կարիքավոր» արմատից։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
աղկաղկիլ,
աղկաղկութիւն,
անկաղկութիւն,
աղկադկուկ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. վ. գ.
elki «քաղց»
լիտվ.
elgtis «մուրալ»
լիտվ.
elgeta «մուրացկան»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 310;
Աճ. ՀԱԲ 132
Տե՛ս նաեւ
Էջ 38, սյունակ 1
ԱՂՃԱՏ
«աղավաղված»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *el-
«ոչնչացնել, վնասել, փչացնել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *lgio-)
բնիկ հնդեւրոպական՝ *lgio-՝ *el- «ոչնչացնել, վնասել, փչացնել» արմատից։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
աղճատիլ,
աղճատաբանել,
աղճատանք,
աղճատել,
աղճատիչ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ.
եղծ
հայ.
եղեռն
հուն.
ὄλλυμι «ոչնչացնել, կործանել»
Մատենագիտություն
Աղայան, ԲՍՀ 17-18;
Ջահ. ՀԼՊ 121
Էջ 38, սյունակ 1
ԱՂՄՈՒԿ
(-ի, -աց)
«շփոթ, իրարանցում, (նոր) ժխոր, աղմուկ»
Ստուգաբանություն
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
աղմկել,
աղմկութիւն,
աղմկարար,
աղմկիչ
Նոր՝
աղմկալի(ց), աղմկայոյզ
աղմկալի(ց), աղմկայոյզ
Էջ 39, սյունակ 1
ԱՂՆ
(-ունք, -ունց)
«աղետ, եղեռն»
Բնիկ հնդեւրոպական (՞)
հ.-ե. արմատ՝ *el-
«ոչնչացնել, վնասել, փչացնել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *olen-)
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ.
եղծ
հայ.
եղեռն
հուն.
όλλυμι «ոչնչացնել, կործանել»
Մատենագիտություն
Աղայան, ԲՍՀ 17-18
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։