Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«որի» որոնման արդյունք՝ 422 բառահոդված
· Էջ 11 / 43
Էջ 255, սյունակ 1
ԹԱՀՐԻԼ
«սայթաքել (?)»
Ծագումն անհայտ է (՞)
Աճառեանը (ՀԱԲ 2, 143) կապում է թրք. դահրիլ «հոգնել» բառի հետ, որի ծագումը նոյնպէս անյայտ է եւ որի իմաստը համատեքստին չի համապատասխանում:
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 143
Էջ 261, սյունակ 1
ԹԱՒԱԼ
(թապալ)
(թապալ)
«թավալում, գլորում, տապալում, թավալված, մի կողմ ընկած, տապալված»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *tap-
«սեղմել»
արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
թաւալիլ,
թաւալ(ա)գլոր,
թաւալոց,
հողաթաւալ,
տղմաթաւալ,
գետնաթաւալ,
գլորաթաւալ,
դի(ա)թաւալ,
երկրաթաւալ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
ταπεινός «ցած, ընկած, ստորին»
հ. խլ.
pefga «սեղմել»
հ. խլ.
pofi «թաղիք»
Էջ 263, սյունակ 1
ԹԵՂԻ
«ծփի, կնձնի պտուղ, մոծակածառ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *pteliā-
«ծառանուն»
Կասկածելի են աւելի լայն համեմատութիւնները, որ բերում է Աճառեանը, ՀԱԲ 2, 171 (հ.-ե. *tel- ծառանիւթ արմատ, որ այժմ չի առանձնացւում)
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
πτελέα «համանունը» ((եթե հայերէնը հին փոխառութիւն չէ հունարէնից))
լատ.
tilia «լորի» (թերեւս)
Մատենագիտություն
Pok. IEW 847;
ՀԱԲ 171
Էջ 264, սյունակ 1
ԹԵՐ
II
«թերթ, տերեւ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *pet-
«տապալել, թռչել, ընկնել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *pter-)
որից նաեւ՝ թեր «կողմ» համանիշ արմատը. օրինակները տե՛ս այնտեղ:
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 175;
Աճ. ՀԱԲ 185
Տե՛ս նաեւ
Էջ 264, սյունակ 1
ԹԵՐԱՓ(ԻՄ)
««տնային կուռք» (կան տարբեր բացատրություններ)»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ հուն. *Θεραφίμ < Θεραφίν (ասոր. tarafīm) < եբր. tərāfīm (հգն. ձեւ, որից ենթադրված է թերափի եզ. ձեւը
հգն. ձեւ, որից ենթադրված է թերափի եզ. ձեւը:
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 175
Էջ 265, սյունակ 1
ԹԵՒԵԼԻԱ
«փոթորիկ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ հուն. θύελλα
Մատենագիտություն
H. AG 350;
Աճ. ՀԱԲ 178
Էջ 265, սյունակ 1
ԹԵՔԵԼ
«կոկել, կռել, կրթել, (ուշ) թեթել, ծռել»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *tek-
«հյուսել»
արմատից, որի համար վերականգնւում է «հիւսել» իմաստը, մինչդեռ մերձաւոր *tek՛-p արմատը, որի համար վերականգնւող իմաստը հայերենին աւելի մօտ է, ունի *-k՛-ով նախաձեւ, որ չէր կարող տալ թեկ-. հայերենի համար ենթադրելի է *tek- նախաձեւ` *tek՛-p-ին մօտ իմաստով
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
թեքմթեքել
Նոր՝
թեթակայ, թեքութիւն, թեքում, դիւրաթեք
թեթակայ, թեքութիւն, թեքում, դիւրաթեք
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 178-179;
Pok. IEW 1058
Էջ 272, սյունակ 1
ԹՈՐ
I
«հոսում, հոսք, հոսանք, կաթում, արցունք, աչքի ճպուռ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *(s)ter-
«անմաքուր հեղուկ»
«անմաքուր հեղուկ» արմատից, որտեղից նաեւ՝ թրիք, թուրմ, թարախ, թուրջ, թոռ «թաց, խոնավ»:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
թորել,
թորթորել,
թորթորումն,
արիւնաթոր,
արտասուաթոր,
մշտաթոր,
արտաթորիլ,
ցողաթորիլ
Նոր՝
թորակ
թորակ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
նորվ.
stor «քայքայում, նեխում»
բուլղ.
toro «գոմաղբ, թրիք»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 1031
Էջ 272, սյունակ 1
ԹՈՐԹՈՐ
(բբ)
«հորդոր, փափագ, անձուկ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *ter-
«բարձրաձայն խոսել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *tortor-)
o ձայնդարձով ձեւ
«բարձրաձայն խոսել» արմատից: վերականգնվում է միայն *o ձայնդարձով ձեւ՝ *tor-, *toro-s- «բարձրաձայն, պարզորոշ», մինչդեռ հայ. ընթեռնում բայը ցույց է տալիս նաեւ *e-ով ձեւ:
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ.
թրթրակ «ճարտարախոս, արագադարձ (լեզվի մասին), հորդորիչ»
հուն.
τορος «թափանցող, սրանցիկ, հասկանալի»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 1088-1089
Էջ 277, սյունակ 1
ԹՐԹՈՒՐ
(-ոյ)
«միջատաձվից ելած որդ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *ter-
«շփել, մաշեցնել, անցք բանալ, ծակել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *tōrtōro-)
կրկնավոր
կրկնավոր *tōrtōro-` *ter- «շփել, մաշեցնել, անցք բանալ, ծակել» արմատից, որից նաեւ՝ թուր.
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
թրթրոց,
թրթուրակեր
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
τερηδών «մի տեսակ թրթուր, աղեորդ»
լատ.
starenes «փայտակեր ճճի, շաղափուկ»
լիտվ.
trandis «փայտակեր ճճի»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 214
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։