Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Էջ 83, սյունակ 1
ԱՐԱԼԵԶ
-է
(արալէզ, յարալէզ, առլէզ)
«առասպելական էակ, որ լիզելով մեռել է կենդանացնում»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Սովորաբար համարվում է բաղադրված Արա կամ յար եւ լէզ բաղադրիչներով, բայց սա կարող է ժողովրդական ստուգաբանություն լինել
Էջ 84, սյունակ 1
ԱՐԱՆԳՆՈՅՆ
«մի կենդանի` մողես (՞)»
(կենդանաբանական)
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հուն. ἀράχνιον
Մառը իմաստը համարում է «մողես» եւ կապում է պ. rang «մողես» հազվադեպ բառի հետ, որ կասկածելի է համարում Աճառյանը
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
պ.
rang
«մողես»
հազվադեպ բառ
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 296
Էջ 85, սյունակ 1
ԱՐԱՏ
II
(-այ)
«արագիլ (՞)»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *arədā-
«(ծովային) մի թռչուն»
(անմիջական նախաձեւ՝ *arōd/*arəd-)
Կասկածելի է -այ հոլովիչի պատճառով, որ բուն հայերեն հասարակ անունների համար անսովոր է
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
ερωδιος
լատ.
ardea
«ձկնկուլ»
(<*arəd)
սերբ.
rōda
«արագիլ»
Էջ 85, սյունակ 1
ԱՐԱՑ
«հայկական տոմարի 6-րդ ամիս»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
կազմված է ինչ-որ ար- արմատից՝ հգն. սեռ. -աց վերջավորությամբ: Կասկածելի է կապը ուրարտական Araza դիցանվան հետ
Էջ 86, սյունակ 1
ԱՐԳ
I
«հարգ, արժանիք, արժեք»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական *arg
Փոխառություն իրանական աղբյուրից` *arg: հայ. (< իրան.) արժ-:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
արգատոր,
արգոյ,
արգաժողով,
արգագոյն,
անարգ,
անարգաբար,
անարգել,
անարգանք,
մեծարգի,
մեծարգոյ,
մարգարեանարգու,
(յ)արգունդ,
անարգական,
զարգանք,
զարգանալ,
զարգացումն,
զարգուն,
զարգալի,
յարգ,
յարգել,
յարգատոր,
յարգի,
յարգագոյն,
յարգոյ,
յարգոյք
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ավ.
arəg
«արժել»
սողդ.
arğ
«արժեք, գին»
օս.
arğ
«արժեք, գին»
պրթ.
argav
«արժանավոր»
Մատենագիտություն
H. IF Anz. 46;
Աճ. ՀԱԲ 301
Էջ 87, սյունակ 1
ԱՐԳԵԼ
«արգելք, խոչընդոտ, բանտ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *arkelo-
«փակել, խափանել, խոչընդոտել»
արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
արգելական,
արգելոց,
անարգել,
վիմարգել,
արգելել,
շնչարգել,
շանթարգել,
արգելակ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
ἀρκέω
«վանել, հեռացնել»
լատ.
arceo
«փակել, կողպել»
Մատենագիտություն
H. AG 423;
Աճ. ՀԱԲ 304
Էջ 88, սյունակ 1
ԱՐԴ
I
(-ու)
«ձեւ, կերպ, կարգ, կազմ, արված գործ, վաստակ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *ar-
«հարմարեցնել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *ar-t- (*rt-/*ar-))
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
արդակ,
արդակագոյն,
արդել,
արդակել,
արդուած,
արդիւն,
արդար,
արդարեւ,
անարդ,
անարդի,
անարդակ,
խորանարդ,
գմբեթարդ,
ծորձորարդ,
վիմարդ,
վիմարդեան,
զիարդ,
յարդ,
յարդար,
յարդարել,
յարդարիչ,
յարդարուն,
նուագայարդար,
երգայարդար,
սեղանայարդար,
զարդ,
զարդասէր,
զարդասիրիկ,
զարդակից,
զարդարել,
զարդարագիր,
զարդարանք,
զարդարուն,
զարդուն,
արդուկ,
արդուկել,
բեմայարդար,
զարդագիր,
պատկերազարդ,
նկարազարդ,
սիւնազարդ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
rtu-
«կարգ, կանոն, արդիւնք»
հուն.
άρτύς
«կարգ»
լատ.
artus
«հոդ»
Մատենագիտություն
H. AG 423- 424;
Աճ. ՀԱԲ 307-308
Էջ 88, սյունակ 1
ԱՐԴ
II
«այժմ, հիմա, այժմեան»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *ar-
«հարմարեցնել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *art- (*rt-/*ar-))
արդ «ձեւ, կարգ» եւ արդ «այժմ» բառերի կապի համար հմմտ. հ. հնդկ. rtu «կարգ, կանոն, որոշակի ժամանակ, ժամկետ»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
արդի,
արդէն,
արդածին,
արդատունկ,
արդային,
արդեայք,
զարդիս,
ցարդ,
արդիական
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
άρτι
«հիմա, հենց հիմա, հենց նոր»
Մատենագիտություն
H. AG 423;
Աճ. ՀԱԲ 309
Էջ 88, սյունակ 1
ԱՐԴՆ
«նիզակ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
Ավելի քիչ հավանական է համեմատությունը հուն. άρδις «նետի ծայր, տէգ» բառի հետ
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
արդնընկէց,
արդնակիր,
արդնատէգ,
արդնաւոր,
երկարդնեայ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լիտվ.
ardas
«ձող (խրձեր չորացնելու համար)»
(՞)
Մատենագիտություն
Pok. IEW 63;
Hübsch. Arm. Stud. 11
Էջ 88, սյունակ 1
ԱՐԵԳ
(-ի)
(արագ-, արեգն)
«արեւ, արեւելյան, հայոց տոմարի 8-րդ ամիս»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *reu-
«կարմիր > արեւ»
«արեւ», արեւ, -ու, յ-ոջ «արեւ, արեւի լոյս, կեանք» արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
արեգաւէտ,
արեգնապաշտ,
արեգունի,
արեգնափայլ,
արեգդէմ,
արեգնածաւալ,
արեգակն,
արեգնակէզ,
արեգնատենչիկ,
յարագէյ,
արեգնակէզ,
արեւելք,
արեգնակնակ,
արեւմուտք,
արեւագալ,
արեւածայրք,
արեւապաշտ,
արեւկայ,
յարեւացուցանել,
արեւորդի,
արեւանկ,
արեւոտ,
արեւահայեաց,
արեւահար,
արեւահարութիւն,
արեւելահարաւ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
raví
«արեւ»
Մատենագիտություն
H. AG 424;
Աճ. ՀԱԲ 311
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։