Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Էջ 519, սյունակ 1
ՄԱՔԱՌ
«կռիվ, պայքար, վեճ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *makh-?
Ակնհայտ զուգահեռ ունի հուն. μαχή «կռիվ, պայքար, վեճ», μάχεσθαι «մաքառել, պայքարել» բառերի հետ, եւ կարելի է, թերեւս, բխեցնել միեւնույն աղբյուրից (*makh-?):
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մաքառում,
մաքառիլ,
մաքառող
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
μαχή
«կռիվ, պայքար, վեճ»
հուն.
μάχεσθαι
«մաքառել, պայքարել»
Էջ 522, սյունակ 1
ՄԵՂՐ
(-դու)
«մեղր»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *melit-
«մեղր»
որն ուներ նաեւ *medhu- զուգահեռ ձեւը
արմատից, որն ուներ նաեւ *medhu- զուգահեռ ձեւը. հմմտ. հուն. μέλι, լատ. mel, հ. իռլ. mil «մեղր»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մեղրախորիսխ,
մեղրոդի,
իշամեղու,
մեղրամիս,
մեղրամոմ,
մեղրուցան
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
μέλι
լատ.
mel
հ. իռլ.
mil
«մեղր»
Մատենագիտություն
H. AG 473;
Աճ. ՀԱԲ 302;
Ջահ. ՀԼՊ 181
Էջ 529, սյունակ 1
ՄԽԻՐՃ
(մխիճ, մխլուճ)
«մխրճում, սուզում, ընկղմում»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
թերեւս բնիկ հնդեւրոպական ծագման մուխ «մխում» արմատից (տե՛ս): տարբեր աճականներով կազմված մխրճել-ին զուգահեռ կազմություն է մկրտել-ը (տե՛ս):
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մխրճել,
մխրճտել,
մխճիլ,
մխլճիլ,
մխլճիկ
Տե՛ս նաեւ
Էջ 529, սյունակ 1
ՄԿԹԱԼ
(մքթալ, մքքել)
«ծաղրել, ծիծաղել, քրթմնջալ, տրտնջալ, դժգոհել»
Ստուգաբանություն (բնաձայն)
հ.-ե. արմատ՝ *mu-
բնաձայնական արմատ
թերեւս բնաձայնական կազմություն, որ զուգահեռներ ունի հնդեւրոպական *mu- բնաձայնական արմատից կազմված բառերի հետ:
Տե՛ս նաեւ
Էջ 529, սյունակ 1
ՄԿՐՏԵԼ
«լվանալ, մկրտել»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *(s)meukh-
(անմիջական նախաձեւ՝ *(s)meug-)
o-ձայնդարձ, *(s)meug- տարբերակից (*smug- > *մուկ եւ -րտ- աճական)
Կազմությամբ զուգահեռ է մխրճել բային, որ հավանաբար գալիս է մուխ «մխում» արմատից։ Այս դեպքում մկրտել բայի *մուկ- արմատն էլ գալիս է հնդեւրոպական *(s)meukh- արմատի *(s)meug- տարբերակից (*smug- > *մուկ եւ -րտ- աճական)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մկրտիչ,
մկրտություն,
մկրտատուն,
մկրտարան,
մկրտչական
Տե՛ս նաեւ
Էջ 532, սյունակ 1
ՄՈԼԻԼ
(-ել)
«խենթանալ, կատաղել, գուշակել»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
Բնիկ հնդեւրոպական. ըստ Աճառյանի (ՀԱԲ 3, 339), զուգահեռներ ունի մի կողմից ալբ. mal «կիրք, մոլություն սաստիկ ցանկություն», մյուս կողմից՝ հ. հնդկ. malvá- «հիմար, խենթ» բառերի մեջ, բայց ըստ Պոկոռնու բառարանի (Pok. IEW), արմատը չի որոշվում:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մոլուցք,
մոլութիւն,
մոլարբոյս,
մոլի,
մոլեգին,
գինեմոլ,
դիւացամոլ,
դիւամալ,
դիցամոլ,
իգամոլիլ,
կնամոլ,
մանկամոլ,
մարմնամոլութիւն,
կռամոլ,
շրջմոլիկ,
կռամոլ,
խնդամոլ,
ծխամոլ,
սրճամոլ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ալբ.
mal
«կիրք, մոլություն սաստիկ ցանկություն»
հ. հնդկ.
malvá-
«հիմար, խենթ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 339;
Pok. IEW None
Էջ 533, սյունակ 1
ՄՈՃԱԿ
«մոծակ»
Ստուգաբանություն (բնաձայն)
հ.-ե. արմատ՝ *mak'-
(անմիջական նախաձեւ՝ *mak'-, *mok'-)
բնաձայնական
բնաձայնական կազմութիւն, որ զուգահեռներ ունի հնդեւրոպական, կովկասեան (լակ. miġak, ինգ. mučak), թիւրքական (չաղաթ. mučak) լեզուներում։ Աճառեանը բխեցնում է կովկասեան աղբիւրից։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մոծակենի
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լակ.
miġak
ինգ.
mučak
չաղաթ.
mučak
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 612;
Աճ. ՀԱԲ 341
Էջ 536, սյունակ 1
ՄՈՑԵԼ
«վերացնել, դադարեցնել»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
հ.-ե. արմատ՝ *meu-
«հեռացնել, տեղից շարժել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *mou(sk)-)
Հազիվ թե ծագի հնդեւրոպական *meu- «հեռացնել, տեղից շարժել» արմատից (*mou(sk) - > մոց-):
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
անմո(յ)ց
Էջ 537, սյունակ 1
ՄՈՒՂ
I
«մղում, քաշում, հրում»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *meu-
«հեռացնել, տեղից շարժել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *mu-l-)
(մուղ «վարժ») ըստ Բուգգեի
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մղել,
ընդդիմամղել,
ճակատամղող,
մեզմսող,
ջրմսող,
տրմսող,
անմսող,
քաջամսող
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
mivati-
«հրում է մղում է»
լատ.
moveō
«շարժել»
Էջ 541, սյունակ 1
ՄՈՒՐՃ
III
(բբ)
«ձեռքի երակ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *men-
«հեռացնել, տեղից շարժել»
Եթե ճիշտ է, ապա թերեւս կարող է ծագել հնդեւրոպական *men- «հեռացնել, տեղից շարժել» (՞) արմատից։
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։