Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Էջ 287, սյունակ 1
ԻՍԿ
(ուշ` -ոյ, -ի, -ից)
«իսկականութիւն, էութիւն, իսկական, իսկ, սակայն, բայց, ապա, ուրեմն, արդ, էլ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *istuo-
հայ-սլաւոնական զուգաբանութիւն
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
իսկական,
իսկակցութիւն,
իսկոյն,
իսկութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. սլ.
istŭ
«իսկական»
ռուս.
истый
«իսկական»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 249
Էջ 288, սյունակ 1
ԻՒՐ
(-ոյ)
«իր, յուր»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *seue-
«անդրադարձ դերանուն»
(անմիջական նախաձեւ՝ *seuoro-(°))
*seuoro-(°) (*seue- անդրադարձ դերանուն) արմատից։ *-ro ածանցի համար հմմտ. ալբ. vajr «աղջիկ» (< *uaria- ` *suo-ro-ից «մերձավոր ազգական»)՝ հայ-ալբանական զուգաբանութիւն։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
իւրեան,
իւրորոյն,
իւրեանցակուռ,
իւրեանցայինք,
իւրակայան,
իւրակից,
իւրային,
չիւր,
իւրաքանչիւր,
յուրայատուկ,
յուրատեսակ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
svá
ավ.
hva
հ. լատ.
sovos
լատ.
suus
ռուս.
свой
Մատենագիտություն
H. AG 451;
Աճ. ՀԱԲ 254
Տե՛ս նաեւ
Էջ 289, սյունակ 1
ԼԱԲԱՐՈՆ
««հռոմեական կայսերական դրոշ» (դաբրոն «նշանակ»)»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հուն. λάβαρον
փոխատու լեզու՝ լատ. labarum
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 256
Էջ 289, սյունակ 1
ԼԱԳ
««անառակ, բղջախոհ, թուլամորթ» (նաեւ «թույլ, մաշված»?)»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *leg-h-
«թեթեւ»
(անմիջական նախաձեւ՝ *lng'hio-)
ռնգային տարբերակից
Աճառյանը (ՀԱԲ 2, 257) փոխառություն է համարում հունարենից՝ տալով λαγνεία «անառակություն», λαγνύω «անառակություն անել, լրբանալ» եւ λάγνος «անառակ» ձեւերը, սակայն սրանցից անմիջապես հանել հայերեն ձեւերը (առանց -ն-ի) անհավանական է։ Մյուս կողմից՝ դժվար է գտնել անմիջական բնիկ հնդեւրոպական աղբյուր։ ձեւով ամենից ավելի մոտ թվացող *leg-h- «թեթեւ» արմատը իմաստով քիչ է համապատասխանում։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
լագութիւն,
լագուցանել,
լագորդել,
լազրտել
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ռուս.
легкий
«թեթեւ»
ռուս.
легкое
«թոք»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 257
Տե՛ս նաեւ
Էջ 289, սյունակ 1
ԼԱԼ
II
«լալ, լաց լինել, արտասվել»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *lā
«բնաձայնական»
Աճառյանը (ՀԱԲ 2, 257) բխեցնում է *plā-k/g- «խփել, ծեծել» արմատի անաձայնական *plā- ձեւից, որ այլ լեզուներում չի վկայված։
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ.
lamentum
«լաց, հեկեկանք»
իսլ.
lōmrir
«ճիչ, գանգատ»
ռուս.
плакать
«լալ»
Մատենագիտություն
Pok. 650;
Աճ. ՀԱԲ 257
Էջ 300, սյունակ 1
ԼՈՅԾ
(լոյծ «քանդում, քակում, արձակում»)
«լոյծ, հեղուկ, հեղուկային»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *leug-
«կոտրել, խախտել»
Աճառյանը (ՀԱԲ 2, 293-294) բխեցնում է *leu-/*lou- արմատից՝ *-ge/o մասնիկով
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
լուծանել,
լուծումն,
լուծութիւն,
լուծանք,
անլոյծ,
դժուարալոյծ,
զատելոյծ,
անդամալոյծ,
դիւրալոյծ,
անլուծակի,
լուծողական,
լուծարք,
անլուծելի
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
rujáti
«կոտրում է, ջարդում է»
հ. անգլ.
tolūcan
«քայքայել, կործանել»
լիտվ.
laučti
«կոտրել»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 686;
Ջահ. ՀԼՊ 136;
Աճ. ՀԱԲ 293-294
Էջ 302, սյունակ 1
ԼՈՒՍԻՆ
(-ոյ, -ի, -ից)
«լուսին»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *leuk-
«լուսավորել, լուսավոր»
(անմիջական նախաձեւ՝ *leuke-no-)
արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
լուսնակայ,
լուսնակ,
լուսնապաշտ,
լուսնոտ,
լուսնտփիլ,
լուսնեակ,
լուսնաւոր,
լուսնել,
ենթալուսնեայ,
միջնալուսին
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
rōcana
«լուսավորող»
լատ.
luna
«լուսին, լուսաստված»
ռուս.
луна
«լուսին»
Մատենագիտություն
H. AG 453;
Ջահ. ՀԼՊ 136
Տե՛ս նաեւ
Էջ 309, սյունակ 1
ԽԱԼԱՐԱԿԱՅՔ
«կամարի ներքեւի (խոյակի՞) զարդեր»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Էջ 310, սյունակ 1
ԽԱԾԵՒԱԹ
«արաբական արարողություն՝ նորընտիր իշխանի շղթայում եւ ծեծում առաջնորդին հնազանդ լինելը ցույց տալու համար»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ արաբերեն
աղավաղմամբ կամ ժողովրդական ստուգաբանությամբ փոխված. հմմտ. ժ հնչույթի առկայությունը
Էջ 311, սյունակ 1
ԽԱՂԱ
(մյուս ձեռագրերում՝ խալի, հալի «արաբական մի ծաղիկ»)
«մշկայուղ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ թրք. qalya
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 320
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։