Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Էջ 57, սյունակ 1
ԱՆԻԾ
-ոյ
«անիծ, ոջլի ձու»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *knid-
«անիծ»
(անմիջական նախաձեւ՝ *knid-s-)
Բաղադրություն՝ անիծխոտ (անծխոտ, անծախոտ, անճխոտ): Բնիկ հնդեւրոպական՝ *knid-s- արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
անիծխոտ,
անծխոտ,
անծախոտ,
անճխոտ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ալբ.
thëni
հուն.
κονίς, -ίδες
մ. իռլ.
sned
հ. անգլ.
hnitu
«անիծ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 195;
Pok. IEW 608
Էջ 58, սյունակ 1
ԱՆԻՒ
(-ոյ, հազվադեպ՝ -ի, -աց)
«անիվ, կառքի ակ, սռնի, առանցք, տանջելու մի գործիք, խաղալիք, երկնային մարմնի գունդ, ուղտափշի սերմ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *snēu-
«պտտել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *snēuo-)
այս արմատից է նաեւ հայ. նեարդ բառը (<*sneurt-)` իմաստային այլ զարգացմամբ. անիւ բառի ա- նախահավելվածի համար հմմտ. ամիս *mensos ձեւից։ Ավելի քիչ հավանական է համեմատությունը *enebh- «պորտ» արմատից ծագող ձեւերի հետ, որ նշում է Աճառյանը (ՀԱԲ 1, 196)` նմանությունը համարելով պատահական:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
անուաջալութիւն,
անուաձեւ,
անուաւոր,
միջնանիւ,
չորեքնանիւ,
երկանիւ,
հեծանիւ,
հեծանորդ,
քառանիւ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. իռլ.
snua
«ոլորել, հյուսել»
հ. իռլ.
snútigr
«պտտվող (ջրաղացաքարի մասին)»
նորվ.
snaa
«շտապել»
<*snāwēn
լատվ.
snaujis
«օղակ»
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 149;
ԲԷՀ 49;
Աճ. ՀԱԲ 196
Տե՛ս նաեւ
Էջ 59, սյունակ 1
ԱՆԿԼԻԿ
I
«սնդիկ»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Էջ 59, սյունակ 1
ԱՆԿԼԻԿ
II
«շղարշ, մարմաշ»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Էջ 59, սյունակ 1
ԱՆՁԱՒ
-ի, -աց
«(քար)այր»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *ang'h-
«նեղ, նեղացնել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *ang'hewā-)
որպես «նեղ տարածություն»
(որպես «նեղ տարածություն») *ang'h- «նեղ, նեղացնել» արմատից։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
քարանձաւ,
քարանձաւամուտ,
անձաւախիտ,
անձաւախոռ,
պաղանձաւ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ.
անձուկ
հ. վ. գ.
angi
«նեղ, անձուկ»
մ. կիմր.
einggaw
«զետեղված լինել, պարունակվել»
Էջ 60, սյունակ 1
ԱՆՁՈՒԿ
(անձուկ), -ոյ, -ի, -աց
«նեղ, դժվարին, նեղ անցք, կիրճ, կարոտ, փափագ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *anghu-
«նեղ»
+կ
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
անձկ(ան)ալ,
անձկաբեկ,
անձկայլեաց,
անձկալի,
անձկութիւն,
անանձուկ,
բազմանձուկ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
anhú
«նեղ»
գոթ.
aggwus
հ. սլ.
azŭkŭ
«նեղ»
Մատենագիտություն
H. AG 420;
Աճ. ՀԱԲ 204;
Pok. IEW 42
Էջ 60, սյունակ 1
ԱՆՁՐԵՒ
-ոյ, -ի, -աց
«անձրեւ»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Հազիվ թե կապ ունենա հ.-ե. *g’heu- «թափել, լցնել, գոհել» արմատի հետ` *-ro կամ *-tro ածանցներով. պատահական պետք է համարել նմանութիւնը սեմական (եբր.) եւ քուշական (սոմալի) համանիշ ձեւերի հետ (հմմտ. Ջահ. ՀԼՊ 466):
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
անձրեւաբախ,
անձրեւածին,
անձրեւել,
երկնանձրեւ,
անձրեւաբեր,
անձրեւային,
անձրեւանոց,
անձրեւաչափ,
անձրեւոտ
Էջ 61, սյունակ 1
ԱՆՈՅՇ
I
(-ի, -ից)
«համեղ, ախորժելի, հաճելի, հոտավետ, հաճելի բան, հաճելի կյանք, քաղցր»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական anōš
իրանական աղբյուրից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
անուշահամ,
անուշահոտ,
անուշանալ,
անուշարար,
անուշութիւն
Մատենագիտություն
H. AG 99;
Աճ. ՀԱԲ 206-207
Էջ 61, սյունակ 1
ԱՆՇՈՌ
(անշոր, անշու)
««չափի անորոշելի» (ԲՀ)»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Պետք է լինի անշոշափ «անորոշելի»
Մատենագիտություն
Ամալյան, ԲՀ 348
Տե՛ս նաեւ
Էջ 62, սյունակ 1
ԱՆՍԱԼ
«խոսքը լսել, խոսքին հնազանդվել, համբերել, սպասել»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
հ.-ե. արմատ՝ *enk'-
«հասնել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *onk'- կամ *nk'-)
հ.-ե. արմատ՝ *nek'-
«հասնել»
Որեւէ կապ կա՞ հնդեւրոպական *enk'-, *nek'- «հասնել» արմատի հետ (*onk'- կամ *nk'-> անս), որին սովորաբար հանգեցնում են հասանել բայը։ Բնականաբար, հանդես են գալիս երկու ձեւերը իրար հետ կապելու հնչյունական ու իմաստային դժվարություններ։ Սակայն նշենք, որ նախ՝ հասանել բայի բխումն այս արմատից ինքնին հնչյունապես հեշտ չէ, երկրորդ՝ հնդեւրոպական արմատին հանգեցվող ձեւերի իմաստները առանձին դեպքերում զգալիորեն հեռու են վերականգնվող հիմնական իմաստից։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
չանսական,
չանսացութիւն,
չանսատրութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. անգլ.
(ge)nægum
«մոտենալ, դիմել, ձեռնարկել»
խեթ.
henk, hink
«հանձնել, հանձնարարել, սահմանել, նշանակել, բաշխել»
Տե՛ս նաեւ
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։