Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 370 բառահոդված (էջ 11/37)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 220, սյունակ 1 Էջ 220
ԵՐԱՆ III (ուշ՝ երան) «թոյլ քամի»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *per- «շաղել, ցնցել, փնչալ»
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
πρημαινω
«ուժեղ փչել (քամու մասին)»
խեթ.
parāi
«փչել (քամու մասին)»
Մատենագիտություն
Ջահ. None
Էջ 220, սյունակ 1 Էջ 220
ԵՐԱՆԱԼ «հեռանալ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *per- «հանել, տանել»
Եթէ իմաստը ճիշտ է որոշուած, թերեւս բնիկ հնդեւրոպական՝ *per- «հանել, տանել» արմատից
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
para
«հեռաւոր»
հայ.
հեռի
գոթ.
fairra
«հեռու»
Էջ 222, սյունակ 1 Էջ 222
ԵՐԳ (-ոյ) «երգ, բանաստեղծություն, նվագարան»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *erkuo- «ճառագայթել, շողալ, հնչել, երգել, գովերգել» (անմիջական նախաձեւ՝ *erku-)
արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
երգել, երգեցիկ, երգահան, երգիչ, երգեցող, եղերգութիւն, քնարերգ, ողբերգակ, հագներգութիւն, կատակերգակ, նախերգանք, օրհներգու, երգահան, թատերերգակ, դիւցազներգութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
arká
«ճառագայթ, երգ, երգիչ»
խեթ.
arkuāc
«աղոթել»
Մատենագիտություն
H. AG 443; Աճ. ՀԱԲ 43
Էջ 223, սյունակ 1 Էջ 223
ԵՐԵՄՆ (երէմն) «առատ (?)»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հուն. ηρεμα «խաղաղ, հանգիստ»
Եթե բուն իմաստն է «խաղաղ» եւ ոչ թե «առատ» («Արար բազում խաղաղութիւն եւ յաջողումն մարդկային, երէմնութիւն եւ էժնութիւն, ամենեւին անգորութիւն»), ապա թերեւս ծագում է հուն. ηρεμα «խաղաղ, հանգիստ» բառից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
երեմնութիւն, երեմնութիւն
Էջ 223, սյունակ 1 Էջ 223
ԵՐԵՐ (երր) «երերում, տատանում»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *tres- «դողալ, երերալ» կրկնությամբ կազմված
հ.-ե. արմատ՝ *rei-r(ēi)- «դողալ, դողդողալ» վերականգնում
Բնիկ հնդեւրոպական` *tres- «դողալ, երերալ» արմատից` կրկնությամբ կազմված: Մոկռոնին (Pok. IEW 1, 1095) հանում է *tresri- ձեւից, բայց սա պիտի տար *երեռ: Եթե ճիշտ է հնդեւրոպական կրկնավոր *rei-r(ēi)- «դողալ, դողդողալ» ձեւի վերականգնումը (հմմտ. գոթ. reiran «դողալ», հ. հնդկ. lēlāyáti «օրորվում է, երերում է, դողում է»), ապա հնարավոր է երեր-ի պատկանելությունը սրան:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
երերիր, երերագին, երերում
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
trasati
«դողում է»
հուն.
τρεω
«դողալ, վախից փախչել»
լիտվ.
trĭšëti
«դողալ»
գոթ.
reiran
«դողալ»
հ. հնդկ.
lēlāyáti
«օրորվում է, երերում է, դողում է»
Մատենագիտություն
ՀԱԲ 48; Pok. IEW 1095
Էջ 224, սյունակ 1 Էջ 224
ԵՐԵՔ (-ից) «երեք (3)»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *treies- «երեք» (անմիջական նախաձեւ՝ *tri-) բաղադրություններում
Բնիկ հնդեւրոպական՝ *treies-, *tri- (բաղադրություններում)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
երեքամեայ, երեքիկին, երեքկնիկ, երեքտասան, երեք(հ)արիւր, երեքսաւրեայ, երեքակ, երեքլեզուեան, երեքբզեան, երեքպայծառ, երեքապայծառ, երեքսրբեան, երեքայարկ, երեքայարմար, երեքնուկ, երեքնուկի, երիցս, երիր, երրորդ, երրորդութիւն, երրակի, երրակ, երեքեան, եռայարկ, եռանկեան, եռավանկ, եռանկիւն, եռաժանի, եռափ, եռակայմ, եռահատոր, եռապատիկ, եռապատկել, եռապետ, եռապետութիւն, եռապետական, եռաստիճան, եռատամ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
trayā
հուն.
τρεῖς
լատ.
trēs
հ. խլ.
tri
գոթ.
þreis
պրուս.
tris
խեթ.
tri
««3»»
Մատենագիտություն
H. AG 444; Աճ. ՀԱԲ 50; Pok. IEW 1090-1091
Էջ 224, սյունակ 1 Էջ 224
ԵՐԷԹ (երեք) «հալումաշ, նիհար, ցամաքած» եւ «ճեղքված, ճաքճաքած (՞)»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *(s)ker- «կտրել» (անմիջական նախաձեւ՝ *krei-t-)
Եթե ընդունելի է երկրորդ իմաստը, ապա, թերեւս, ծագում է հնդեւրոպական *krei-t-ից` *(s)ker- «կտրել» արմատից։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
երթանալ
Էջ 229, սյունակ 1 Էջ 229
Ե I
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *epi «վրա, մոտ»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
եթե, եւս, չեւս, թերեւս, թեպետեւ, իբրեւ, չեւ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
ápi
«նաեւ»
հուն.
επί
«վրա. մոտ»
լիտվ.
apiẽ
«շուրջը»
Մատենագիտություն
H. AG 445; Աճ. ՀԱԲ 70
Էջ 229, սյունակ 1 Էջ 229
Ե IV «ունենալ (՞)»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *op- «աշխատել, գլուխ բերել, իրականացնել, աշխատանքի արդյունք, հարստություն» ձայնդարձային ձեւ
Արդյոք հնդեւրոպական *op- «աշխատել, գլուխ բերել, իրականացնել, աշխատանքի արդյունք, հարստություն» արմատի ձայնդարձային ձեւը չէ՞:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
եւութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
ápas
«գործ»
հ. հնդկ.
árnas
«եկամուտ, ունեցվածք»
խեթ.
happinahh
«հարստացնել»
Մատենագիտություն
Ջահ. None
Էջ 229, սյունակ 1 Էջ 229
ԵՒԵԹ «միայն»
Ստուգաբանություն ()
Բաղկացած է եւ եւ եթ բաղադրիչներից, որոնք տե՛ս առանձին:
Տե՛ս նաեւ