Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 1597 բառահոդված (էջ 11/160)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 69, սյունակ 1 Էջ 69
ԱՊԻՐԱՏ (-ի) «անօրեն, անարդար, անիրավ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական *apēdāt
փոխատու լեզու՝ մ. պ. apēdāt
փոխատու լեզու՝ պ. bēdād
Փոխառություն իրանական աղբյուրից՝ *apēdāt։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ապիրատութիւն, ապիրատիլ, ապիրատել, ապիրատանալ, ապիրատաբար
Մատենագիտություն
H. AG 105; Աճ. ՀԱԲ 235
Էջ 70, սյունակ 1 Էջ 70
ԱՊՈՌԻՒՄԱՅ «մի հեղուկաչափ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հուն. ἀπόρρυμα
(տառադարձություն)` հուն. ἀπόρρυμα:
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 236
Էջ 70, սյունակ 1 Էջ 70
ԱՊՈՒՌ I «ավար, կողոպուտ, առասպելական կենդանի»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրան.
փոխատու լեզու՝ մ. պ. āpurtan «կողոպտել»
իրանական աղբյուրից. հմմտ. մ. պ. āpurtan «կողոպտել»:
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 238
Էջ 70, սյունակ 1 Էջ 70
ԱՊՈՒՐ I «փրկություն, ազատում, կյանք, ապրելը, ուտելիք, սուպ, ապուր»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
Ստուգաբանորեն կապված է պուրծ արմատի հետ, որ կա եւ փուրձ եւ փուրթ- (փրթանիլ) ձեւերով (տե՛ս):
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
անձնապուր, մագապուր, մարդապուր, դյուրապուր, ապրել, ապրուստ, ապրանք
Տե՛ս նաեւ
Էջ 71, սյունակ 1 Էջ 71
(Ա)ՊՐԻԿ (Ապրիկ) «աման, գավաթ, բաս»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ արաբ. ibriq
փոխատու լեզու՝ արաբ. abarīq «հոգն.»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դաստապրիկ
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 627
Էջ 71, սյունակ 1 Էջ 71
ԱՊՓՈՎԹ «կնոք, լագան»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հուն. áp-phōth
փոխատու լեզու՝ եբր. sippōth «saf «կնոք» բառի հոգնակին»
տառադարձում հունարենից
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 244
Էջ 72, սյունակ 1 Էջ 72
ԱՊՕՍՏՈԼՈՒՍ (ուղղված՝ ապոստոլոս) «առաքյալ, պատգամաբեր» (ԲՀ)
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ լատ. apostulus
փոխատու լեզու՝ հուն. ἀπόστολος
տառադարձում
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 236
Էջ 72, սյունակ 1 Էջ 72
ԱՌ II (-ի, -ից) «առնելը, առում, գրավում, ավար, կահույք»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *ar- «տալ, բաժին հանել, առնել, յուրացնել»
արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
առնում, առեւանգել, տուրեւառ, տուրեւառիկ, առաւ, անառիկ, առեւգնաց, առուկ, վրիժառու, դիւրառու, թափառել, աչառել, ակնառութիւն, անաչառ, անաչառելի, սրտառուչ, ոտնառիչ, շուրջառ, գայլառ, շնառ, մարդառու, առած, առնումն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ավ.
ar-
«տալ, տրամադրել»
հուն.
ἄρνυμαι
«ձեռք բերել, ստանալ»
խեթ.
arnumi
«բերում եմ»
Մատենագիտություն
H. AG 420; Աճ. ՀԱԲ 248
Էջ 73, սյունակ 1 Էջ 73
ԱՌԱՍՏԱՂ (-աց) «առաստաղ, ձեղուն, երկինք, քիմք, հատակ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *stel- «փռել» (անմիջական նախաձեւ՝ *stl-no-) (ա)ստաղ < *stl-no- ձեւից
Կազմված է առ- նախածանցով` բնիկ հնդեւրոպական ծագման (ա)ստաղ <*stl-no- ձեւից` *stel «փռել» արմատից: Աճառյանը (ՀԱԲ 1, 254) բխեցնում է *stel- «դնել, կանգնեցնել» արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
առաստաղակալք, առաստաղակել
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. սլավ.
stelja
«ծածկ, տանիք»
հ. հնդկ.
sthala-m
«բարձունք, ցամաք»
հ. իսլ.
stallr
«նեցուկ, պատվանդան, սեղան»
հայ.
ստեղծանել, ստեղն
Մատենագիտություն
Pok. IEW 1018-1019; Աճ. ՀԱԲ 254
Էջ 74, սյունակ 1 Էջ 74
ԱՌԻՒՔ «առաստաղ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *rei- «հենել» (անմիջական նախաձեւ՝ *rei-k-) *-k ածականով
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
շվեդ. բրբ.
ri
«ձող»
մ. վ. գ.
ric
«հորիզոնական պատվանդան, ձող» (՞)
Մատենագիտություն
Աղայան ԲՍՀ 28