Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Էջ 491, սյունակ 1
ՃԱՒԱՐՍ
«մի տեսակ խաղող»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ արաբ. jāvars
(յուն. κλόρος-ի սխալ ընթերցանութիւնից առաջացած)։
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 194
Էջ 512, սյունակ 1
ՄԱՏ
I
«մոտ, մոտեցում, մերձեցում»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *məd-
Բաղադրութիւններ՝ մատչիլ (-նուլ, -չիլ), մատուցական, մատուցիչ, մատարկայ, թղթամատոյց, ինքնամատոյց, դժուարամատոյց, դժուարամատչելի, առաջամատոյց, նպաստամատոյց, նորնաւամատոյց, խնդրամատոյց: Աճառյանը (ՀԱԲ 3, 266) տալիս է *mād- նախաձեւ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մատչիլ,
մատուցական,
մատուցիչ,
մատարկայ,
թղթամատոյց,
ինքնամատոյց,
դժուարամատոյց,
դժուարամատչելի,
առաջամատոյց,
նպաստամատոյց,
նորնաւամատոյց,
խնդրամատոյց
Մատենագիտություն
ՀԱԲ 266;
Pok. IEW 746
Տե՛ս նաեւ
Էջ 540, սյունակ 1
ՄՈՒՍԱԲԵՐ
««մորենի» (ԲՀ)»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Ինչ-որ աղաւաղուած առաջին եւ -բեր երկրորդ բաղադրիչով բառ (ԲՀ-ում կայ նաեւ մաղաբեր «տերեւ»)։
Էջ 553, սյունակ 1
ՅՂԻ
«հղի, հղիության մեջ գտնվող»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *pel-
«թափել, լցնել / լի»
(անմիջական նախաձեւ՝ *plē-)
հ.-ե. արմատ՝ *po-lo-
«փոքր»
(անմիջական նախաձեւ՝ *pou-)
երկու հնարավոր ստուգաբանությամբ. 1. h.-ե. *pel- «թափել, լցնել», *plē- «լի»։ ... 2. h.-ե. *po-lo-, *pou- «փոքր» ձեւից: Եթե ճիշտ է յղփանալ-ի ստուգաբանությունը, ապա ավելի հավանական է առաջին տարբերակը
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
յղութիւն,
յղանալ,
յղենալ,
յղեկիր,
յղացութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ.
լի
հուն.
πώλος
«մտրուկ, քուռակ, աղջիկ»
գոթ.
fula
հ. իսլ.
foli
«մտրուկ, քուռակ»
ուլ
—
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 400-401;
Pok. IEW 840-841
Տե՛ս նաեւ
Էջ 559, սյունակ 1
Ն-
(3-րդ դեմքի ցուցական արմատ)
«3-րդ դեմքի ցուցական արմատ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *(e)no
*(e)no արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
նա,
ան,
նոյն,
այն,
աւանիկ,
անաւանիկ,
անդ,
անդր,
անդրեն,
անտի,
անդուստ,
անդստին,
անդանաւր
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
*ana
ավ.
ana
հուն.
ένη
«երեկ չէ առաջին օրը, վաղանց»
գոթ.
jains
լիտվ.
anas
ռուս.
он
«նա»
Մատենագիտություն
H. AG 478;
Աճ. ՀԱԲ 416
Էջ 559, սյունակ 1
ՆԱԽ
«սկզբնական, առաջին»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական *nax
հմմտ. պահլ. *naxust, մ. պ., մնք. naxvin
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
նախաբարբառ,
նախանկար,
նախաբոյս,
նախնի,
նախադուռն,
նախնական,
նախադիպիլ,
նախկի,
նախակերպ,
նախկին,
նախավկայ,
նախուստ,
նախամե-,
նորնախաբան,
նախագահական,
նախորդ
Մատենագիտություն
H. AG 200;
Աճ. ՀԱԲ 419;
Bailey, DKS 190;
Ջահ. ՀԼՊ 535
Էջ 561, սյունակ 1
ՆԱՀԱՏԱԿ
(նախատակ)
«առաջամարտիկ, նահատակ, մարտիրոս, քաջ, կտրիճ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական
փոխատու լեզու՝ մ. պ. tak
«վազք, հարձակում»
իրանական աղբիւրից, բայց բուն աղբիւրը չի հավաստուած. -տակ-ի համար հմմտ. մ. պ. tak «վազք, հարձակում»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
նահատակել,
նահատակութիւն,
նախա-նահատակական,
նահատակադիր,
նախա-նահատակութիւն
Մատենագիտություն
Olsen, NBA 896;
Bailey, DKS 190
Էջ 563, սյունակ 1
ՆԱՒԱԿԱՏԻՔ
«բացման հանդես, շնորհանդես, (քրիստ.) նավակատիք»
(քրիստ.)
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական
հաւանական է առաջին բաղադրիչի (նաւա-) իրանական ծագումը։
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ավ.
nava
«նոր»
Էջ 563, սյունակ 1
ՆԱՒԱՍԱՐԴ
(-ի, -աց)
«հայկական տարվա առաջին ամիս (օգոստ. 11-սեպտ. 9)»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական *nava-sārd
«նոր տարի»
Մատենագիտություն
H. AG 202;
Աճ. ՀԱԲ 435
Էջ 578, սյունակ 1
ՇԱՀԱՏԱԿ
«ախոյեան, առաջամարտիկ»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
կազմված է -տակ վերջածանցից, բայց ի՞նչ է շահ-ը
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
շահատակել,
շահատակին,
շահատակաբար,
շահատակութիւն
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։