Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Էջ 433, սյունակ 1
ԿՏՈՒՏ
(կտիտ)
«չարչարանք»
Ստուգաբանություն ()
հ.-ե. արմատ՝ *geid-
«կծել, խայթել, խուտուտ ածել»
Հավանաբար կրկնավոր ձեւ՝ կտ- արմատից, որ, թերեւս, առկա է նաեւ կտկտել բայի մեջ, որը հավանաբար կապված է հնդեւրոպական *geid- արմատի հետ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կտտել,
կտտումն,
կտտանք,
կտտամահ,
նորակտուտ,
չարակտտուտ,
բազմակտտուտ
Էջ 437, սյունակ 1
ՀԱԳԱԾԻԼ
«շվայտանալ, գոփանալ»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հագածելի,
հագածաբանել,
հագածեալ
Էջ 438, սյունակ 1
ՀԱԼԱԾԵԼ
««հալածել, քշել» (մ. հ. «չարչարել, նեղացնել, վաստակել»)»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *pel-
«քաշելով կամ հրելով շարժել, քշել»
Թերեւս բնիկ հնդեւրոպական՝ *pel- «քաշելով կամ հրելով շարժել, քշել» արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հալածական,
հալածանք,
հալածիչ,
հալածումն,
դիւահալած,
անհալածելաւ,
ինքնահալած,
խարազանահալած,
ձիահալած,
կենդանահալած,
սրտալածել,
տարալածել
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ.
pello
«հրել, քշել»
հուն.
πάλλω
«թափահարել»
Էջ 439, սյունակ 1
ՀԱԿԱՏԵԼ
«մտածել, խորհել, պարուրել»
(ԲՀ)
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Անստույգ բառ: Ծագումն անհայտ է (հավանաբար կապ չունի հակ արմատի հետ)
Էջ 446, սյունակ 1
ՀԱՆԵԼ
(-ուլ, -իլ)
«հանել, հափշտակել, բաժին հանել, տարածել, հռչակել, թարմացնել»
Ստուգաբանություն ()
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հանելի,
հանածոյք,
հանելուկ,
հանք,
խաչահանու,
կայծակնահանու,
նորահանուկ,
արիւ-
Էջ 447, սյունակ 1
ՀԱՆՃԱՐ
(ոյ ուշ՝ նաեւ -ի, -ից)
«խելք, իմաստութիւն, հանճար»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական *hančar
ըստ Բոլոնիեզի։ Աճառյանը (ՀԱԲ 3, 41) տալիս է պ. hanjar «կերպ, եղանակ ճանապարհ, ուղի» զուգահեռ
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հանճարագիտութիւն,
հանճարել,
հանճարեղ,
անհանճար,
անհանճարութիւն,
բազմահանճար,
կորովահանճար,
տղայահանճար,
գերահանճար,
հոգեհանճար
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
մ. պ.
hang'r-
«մտածել, խորհել, մտածմունք, խորհրդածութիւն»
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 530;
Աճ. ՀԱԲ 41
Էջ 451, սյունակ 1
ՀԱՐԱՎՈՒՆՔ
(բ. հարմունք)
«վարուցանք, արտ, սերմ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *ar(ə)-
«վարել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *arəu-)
«վարել» արմատից, որտեղից նաեւ արատ. հմմտ. լատ. arvus «վարել», arvum «արտ», կիմր. erw «դաշտ»:
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ.
arvus
«վարել»
լատ.
arvum
«արտ»
կիմր.
erw
«դաշտ»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 63;
Ջահ. ՀԼՊ 113;
Աճ. ՀԱԲ 57
Էջ 452, սյունակ 1
ՀԱՐԿ
III
«հարկ, տուրք»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական *harga-
«հարկ, տուրք»
փոխատու լեզու՝ ավ. harǝk-
«հարձակվել»
Bailly, DKS 469 (հետագա համեմատությունները կասկածելի են): Աճառյանը (ՀԱԲ 3, 60) միացնում է հարոյ, հարկ-անելի եւ հարկաւոր-ի հարկ արմատի հետ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հարկահան,
հարկաժողով
Մատենագիտություն
DKS 469;
Աճ. ՀԱԲ 60
Էջ 464, սյունակ 1
ՀՈԳ
-ոյ
«հոգս, խնամք, հոգաբարություն»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *pouiiō-
«փչել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *pəu-, *pau-)
որտեղից նաեւ հով, հոգի, փութս, փչել
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հոգալ,
հոգածել,
հոգածու,
հոգող,
հոգաբարձ,
հոգաբարձու,
հոգաբարձութիւն,
անհոգ,
անհոգութիւն,
բազմանհոգ,
հոգատար
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 106-107
Տե՛ս նաեւ
Էջ 471, սյունակ 1
ՀՐՁԱԾԵԼ
«պատռել (՞)»
Ստուգաբանություն (անստույգ)
Եթե ճիշտ է որոշված իմաստը, ապա հրձ-ը գալիս է հերձ-ից
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 136
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։