Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Արդյունք՝ 11298 բառահոդված (շտեմարանում ընդհանուր՝ 11298) · Էջ 109 / 1130
Արտահանման համար ընտրեք որեւէ զտիչ (լեզու, ծագում, կասկածելիություն կամ բառ)
Էջ 100, սյունակ 1 Էջ 100
ԱՒԳՈՍՏՈՍ (օգոստոս) «հռոմեական տոմարի ութերորդ ամիս, օգոստոս»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ հուն. αύγουστος < լատ. augustus
Մատենագիտություն
H. AG 367; Աճ. ՀԱԲ 607
Էջ 100, սյունակ 1 Էջ 100
ԱՒԳՈՒՍՏՈՍ (աւգոստոս) «տուռդի ստացուած» (ԲՀ)
Փոխառություն (հավանաբար)
Աղբյուր՝ հուն. αύγουστος < լատ. augustus «սուրբ, վեհափառ, բարձր») բառի տառադարձումն է՝ աղաւաղուած կամ սխալ բացատրութեամբ (հավանաբար)
բառի տառադարձումն է՝ աղավաղված կամ սխալ բացատրությամբ:
Էջ 100, սյունակ 1 Էջ 100
ԱՒԳՈՒՏ (-ի, -ից) «շահ, վաստակ, պիտանութիւն, պիտանի, շատ, առատ, բավականաչափ»
Փոխառություն (թերեւս)
Աղբյուր՝ պրթ. abigūt (թերեւս)
իրանական աղբիւրից։ Ավելի քիչ հաւանական է բառի բնիկ հնդեւրոպական ծագումը *au-u-ից՝ *au- «լավ վերաբերվել, սիրել, տրամադրված լինել»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
աւգտել, աւգտակար, աւգտածարաւ, աւգտակարիլ, աւգտակարապէս, անաւգուտ, անաւգտակար, կենցաղաւգուտ, հասարակաւգուտ
Մատենագիտություն
Benveniste, REA 4; Աճ. ՀԱԲ 607
Էջ 100, սյունակ 1 Էջ 100
ԱՒԴ I (-ոյ, ուշ՝ -ի, -ից) «կոշիկ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *eu- «հագնել» (անմիջական նախաձեւ՝ *ou-dh-) *-dh- ածանցով
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
աւդածետութիւն, աւդագործ, աւդափառ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ավ. aoθra «կոշիկ»
լիտվ. aũti «կոշիկ կրել»
ռուս. об-увь «կոշիկ»
Մատենագիտություն
H. AG 411 (կասկածով); Աճ. ՀԱԲ 607
Տե՛ս նաեւ
Էջ 100, սյունակ 1 Էջ 100
ԱՒԴ II (-ոյ) «օդ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *au- «փչել» (անմիջական նախաձեւ՝ *au-dh-)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
աւդաբան, աւդախաղաց, աւդամուտ, աւդընկալ
Նոր՝
աւդապարիկ, աւդանցք, աւդափոխութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն. ἀημι «փչել»
ավ. ao-ta «ցուրտ»
հ. հնդկ. vāti «փչել»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 608
Էջ 100, սյունակ 1 Էջ 100
ԱՒԴԻ (-իք/-այք, -եաց) «ոչխար»
Բնիկ հնդեւրոպական (՞)
հ.-ե. արմատ՝ *owi- «ոչխար» *-dh- ածականով եւ *-iio ածանցով
հ.-ե. արմատ՝ *dhē(i)- «դիել, սնել» արմատի հաւելմամբ
Նոյն հիմքը *հովի- ձեւով պահպանուած է հովիւ բառի մէջ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
աւդենի, աւդիկ
Էջ 100, սյունակ 1 Էջ 100
ԱՒԴՈԿ (-ի, -աց) «գժուծ, տնանկ» (բբ)
Ծագումն անհայտ է (թերեւս)
Թերեւս կապ ունի աւդոտ հոմանիշի հետ (տե՛ս):
Տե՛ս նաեւ
Էջ 100, սյունակ 1 Էջ 100
ԱՒԴՈՏ «գժուծ կամ տնանկ» (ԲՀ)
Ծագումն անհայտ է
հմմտ նաեւ աւդոկ:
Տե՛ս նաեւ
Էջ 100, սյունակ 1 Էջ 100
ԱՒԴՐԵԼ «իրաւունք շնորհել, արտօնել»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ հ. ֆրանս. otréier
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 609
Էջ 100, սյունակ 1 Էջ 100
ԱՒԵԼ I «աւել, աւելելու գործիք»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *obhel- «աւելել» այլեւ՝ «աւելացնել, շատացնել»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
աւելել, աւիլել, աւելածու, աւելած, աւելուք, աւելուկ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն. ὀφέλλω «աւելել», այլեւ՝ «աւելացնել, մեծացնել» (հայ-հունական զուգաբանութիւն)
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 357