Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«նա» որոնման արդյունք՝ 5512 բառահոդված · Էջ 109 / 552
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 180, սյունակ 1 Էջ 180
ԴԱԼԱԿԵԼ (դարլակել) «ջանքով ձեռք բերել, հայթայթել»
Ծագումն անհայտ է
ԲՀ՝ «կատարել» կամ «ջանալ». -իլ «աշխատել, ջանք թափել»։ Հավանական չէ բխեցնել հնդեւրոպական *dhy-lo-ից, որ ծագում է *dhē- «դնել» արմատից (հմմտ. ռուս. дело «գործ», делать «գործ անել», հ. իռլ. dalidum «նրանք արեցին, կատարեցին»)
Էջ 180, սյունակ 1 Էջ 180
ԴԱԼԱՐ -ոյ «խոտ, կանաչ, բանջար, դալար, կանաչ, թարմ, մատղաշ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *dhel- (անմիջական նախաձեւ՝ *dhāl- կամ *dhl-)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դալարի, դալարանալ, դալարաբար, դալարութիւն, դալարուտ, դալուկ, մշտադալար
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն. θαλλω «կանաչել, փթթել»
հուն. θαλερος «մատղաշ, ծաղկուն»
ալբ. dal «բողբոջել»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 612
Տե՛ս նաեւ
Էջ 180, սյունակ 1 Էջ 180
ԴԱԼՈՒԿՆ -ան (դալունկն, նոր՝ դալուկ) «դեղնացավ, դեղնախտ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *dhel- «ծաղկել, կանաչել» (անմիջական նախաձեւ՝ *dhal- կամ *dhl-) -ուկն ածանցով
Բաղադրություններ՝ դալնկոտ, դալնկագոյն, դալկատոր, նոր՝ դալկոտ, դալկութիւն, դալկահար, դալկանալ
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դալնկոտ, դալնկագոյն, դալկատոր, դալկոտ, դալկութիւն, դալկահար, դալկանալ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ. դալ «դեղնականաչ»
հայ. դեղին
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 613
Էջ 180, սյունակ 1 Էջ 180
ԴԱԼՊՈՒՃԱԿ «դեղձանիկ»
Անստույգ (թերեւս)
դալ «դեղնականաչ, դեղին» + -պուճակ (ասպուճակ-ից առնվա՞ծ), եթե ամբողջական իրանական փոխառություն չէ
Էջ 180, սյունակ 1 Էջ 180
ԴԱԿՈՒ (-ի, -աց) (տակու, դակուր, դագուր) ««սուր գործիք» («ուրագ, կացին կամ դուր»)»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *dhāg- «սրել, ծակել» (անմիջական նախաձեւ՝ *dhāgu(r)-) չկա Pok. IEW-ում
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն. θήγω «սրել»
հուն. θηγάνη «հեսան» (հայ-հունական զուգաբանություն)
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 613
Էջ 180, սյունակ 1 Էջ 180
ԴԱՀ I (դախ) «հնացած, հին, ծեր, կարծր, կոշտ»
Ծագումն անհայտ է
Բաղադրություններ՝ դահական, դահութիւն
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դահական, դահութիւն
Էջ 180, սյունակ 1 Էջ 180
ԴԱՀ II «տասը»
Փոխառություն
Առանձնացված է փոխառյալ դահադրամ բառից (տե՛ս)։ (թթ)
Տե՛ս նաեւ
Էջ 181, սյունակ 1 Էջ 181
ԴԱՀԱՄՆ (-ունք, -ամբ) «նվեր, ընծա, կաշառք»
Փոխառություն
իրանական աղբյուրից
Էջ 181, սյունակ 1 Էջ 181
ԴԱՀԱՆԱԿ (դահակն) «թանկագին քար՝ հասպիս, մալախիտ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ պ. dahāna (dah(a)na)
իրանական աղբյուրից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դահանեկայ
Մատենագիտություն
H. AG 133; Աճ. ՀԱԲ 614
Էջ 181, սյունակ 1 Էջ 181
ԴԱՀԵԿԱՆ (-ի, ուշ՝ -ից) «մի դրամ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ իրանական dahgān (dahgāna)
իրանական աղբյուրից: Աճառյանը (ՀԱԲ 1, 615) հանում է *darhekan («դարեհական») ձեւից (ըստ Հակոբյանի):
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դահեկանահատ
Մատենագիտություն
H. AG 133; Ջահ. ՀԼՊ 522; Աճառյանը (ՀԱԲ 615