Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«եւ» որոնման արդյունք՝ 4539 բառահոդված · Էջ 109 / 454
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 204, սյունակ 1 Էջ 204
ԴՈՒՍՏՐ (-եր, -երք, -երց կամ -երաց) «դուստր, աղջիկ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *dhughter- (անմիջական նախաձեւ՝ *dhukter-)
Բնիկ հնդեւրոպական *dhukter-՝ ավելի նախնական *dhughter- ձեւից։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դստ(ե)րագիր, դստրասէր, դստրիկ, խոստովանադուստր
Նոր՝
արքայադուստր
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. duhetár
ավ. dugədar
պ. duxt(ar)
հուն. θυγάτηρ
գոթ. dauhtar
հ. պ. dьšti, -ere
բոխ. Ա tkācer
Մատենագիտություն
H. AG 440; Աճ. ՀԱԲ 686
Էջ 204, սյունակ 1 Էջ 204
ԴՈՒՐԳՆ -ան «բրուտի անիվ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *dhregh- «վազել, պտտվել» (անմիջական նախաձեւ՝ *dhōrgh-)
Բնիկ հնդեւրոպական *dhōrgh- (ավելի քիչ հավանական է *dhrgh-, որովհետեւ հայերենին *r- > ուր անցումը հատուկ չէ) *dhregh- «վազել» (եւ «պտտվել»)։
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն. τροχός
հ. իռլ. drooh «անիվ»
Մատենագիտություն
H. AG 440; Աճ. ՀԱԲ 687; Pok. IEW 273
Էջ 204, սյունակ 1 Էջ 204
ԴՈՒՐՃ II «խանձարուր (՞)»
Անստույգ (՞)
թերեւս ուղղելի է «տուփ, արկղ»։ Եթե Ն. Բյուզանդացու ֆրանսերեն-հայերեն բառարանի layette բառի
Էջ 205, սյունակ 1 Էջ 205
ԴՈՓԵԼ «դոփել, ոտքը գետնին խփել, կոփել, բախել»
Բնաձայն (թերեւս)
տոփել բայի (տե՛ս) բարբառային ձայնեղացած ձեւը: Աճառյանը համարում է բնաձայնական կազմութիւն:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դոփիւն, դոփումն
Մատենագիտություն
ՀԱԲ 688
Տե՛ս նաեւ
Էջ 205, սյունակ 1 Էջ 205
ԴՌԱԿՈՆ (դռակոն(ռռ)այն) «վիշապ, վիշապաձուկ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ հուն. δράκων
Աղբյուր՝ հուն. δρακαινα
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 689
Էջ 205, սյունակ 1 Էջ 205
ԴՌԻՆՃ «մի բոյս»
Բնիկ հնդեւրոպական (՞)
հ.-ե. արմատ՝ *dher- (անմիջական նախաձեւ՝ *dh(ē)rendio- (՞)) տարբեր բոյսերի համար կասկածով վերականգնուող *dheregh-no-(e)s- հիմքերի կողքին
տարբեր բոյսերի համար կասկածով վերականգնուող *dheregh-no-(e)s- հիմքերի կողքին:
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
կելտ. drageno «փշաբուփ» (<*dhrg'h)
գ. բրբ. dirnlein «հոն»
լիտվ. drigne «բանգի (թունաւոր խոտ)»
ռուս. дерен «հոն»
հուն. τρεχνος «ճյուղ»
Էջ 205, սյունակ 1 Էջ 205
ԴՌՆՉԵԼ (-իլ) «թնդացնել, դողդոջացնել», «ականջը կանչել»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *dhrēn- (անմիջական նախաձեւ՝ *dhrēnkiō-)
Աճառյանը համարում է հայկական բնաձայնական կազմութիւն:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դռնչիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. իռլ. drēch «երգ, պատմութիւն» (<*dhrenkta)
սլովեն. drok «սանդղակոթ, թակ»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 256; Աճառյանը (ՀԱԲ) 689
Էջ 205, սյունակ 1 Էջ 205
ԴՌՈՅԹ (դռութ, դռոթ, դրուդ, գրոհ-ի ազդեցութեամբ՝ դրոհ) «խմբային հարձակում, գրոհ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *dhers- «համարձակվել, հանդգնել, հարձակվել» (անմիջական նախաձեւ՝ *dhērs >դր) -ոյթ ածանցով
Աւելի քիչ հաւանական է բխեցնել *dher- «քրթմնջալ, թնդալ» բնաձայնական արմատից՝ r-ի սաստկական բնոյթի փոփոխութեամբ ու-ի:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դրոթել
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. dharṣati «համարձակ է, հանդգնում է»
հուն. θάρσος «համարձակութիւն»
գոթ. gadaursan «համարձակվել»
հ. անգլ. gedyrst «համարձակութիւն»
հուն. θόρυβος «աղմուկ, ճիչ»
գոթ. drauhts «արշաւանք»
Էջ 205, սյունակ 1 Էջ 205
ԴՌՈՒՆ (բրբ. դըռոն) «մոլոր՝ pterodles»
Բնաձայն (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *dher- (անմիջական նախաձեւ՝ *dher-s)
Բնաձայնական կազմութիւն, որ թերեւս կապուած է հնդեւրոպական *dher-s նախաձեւի հետ՝ *dher- բնաձայնական արմատից:
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ. drensō ««ճչալ» (կարապի մասին)» (գալլերենի՞ց)
Տե՛ս նաեւ
Էջ 206, սյունակ 1 Էջ 206
ԴՍՐՈՎ (դրսով) «նախատինք»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ մ. պ. *dusrav (գրված dusrūb)
Աղբյուր՝ ավ. *duš-srava-
հմմտ. մ. պ. *dusrav (գրված dusrūb), այլեւ՝ ավ. *duš-srava-
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դսրովել, դսրովիչ, դսրովութիւն, ինքնադսրով
Մատենագիտություն
H. AG 145; Աճ. ՀԱԲ 690