Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«աղ» որոնման արդյունք՝ 5731 բառահոդված · Էջ 109 / 574
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 165, սյունակ 1 Էջ 165
ԳՈԳ I (-ոյ) «գիրկ, ծոց. ծովախորշ, ծովածոց, առագաստի ուռած մաս, գոգավոր, փոս ընկած»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *ghegh- «ծռել, գոգավորել» (անմիջական նախաձեւ՝ *ghogho-) կրկնավոր ձեւ
(ըստ Լիդենի, կասկածով)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գոգել, ընդգոգել, գոգած, գոգաձեւ, գոգնոց, անգոգ, երկայնագոգ
Նոր՝
գոգի
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. իսլ. gag
նորվ. gagr «շուռ տված, շրջված»
լիտվ. gõgas «ձիու թամբամաս»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 569; Ջահ. ՀԼՊ 127
Էջ 165, սյունակ 1 Էջ 165
ԳՈԳ II «ասելը, գոչելը»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *ueguh- «հանդիսավոր կերպով խոսել» (անմիջական նախաձեւ՝ *oguh-)
արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գոգել
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. vāghát «աղոթավոր, ուխտավոր»
լատ. voveō «ուխտել»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 570
Էջ 165, սյունակ 1 Էջ 165
ԳՈԴԻ (գօդի, գոթի) ««քոբոտ, ուրուկ» (բրբ. «թոյլ», «ծոյլ», «տկար»)»
Ծագումն անհայտ է
Նմանությունը թյուրք. qotur «քոբ, քոբոտություն» բառի հետ պետք է համարել պատահական:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գոդություն, գոդենոց, գոդատուն, գոդետուն, գոդեստան
Էջ 165, սյունակ 1 Էջ 165
ԳՈԶ «մեգ»
Ծագումն անհայտ է
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գոզել, գոզբերան, գոզարգել, գոզգոզել
Էջ 165, սյունակ 1 Էջ 165
ԳՈԶՐՈՒՄ (գոբոզեն, գոռոզեն, գոբզեն, գոբոզմն) «կատակ, կատակերգություն»
Ծագումն անհայտ է
Անստույգ բառ: Աճառյանը ( ՀԱԲ 1, 571) նշում է նմանությունը գոռոզեն ձեւի հետ, բայց սրա տարբերակ գոռոզեն-ը բերում է առանձին՝ «կտակ» սխալագրությամբ: Ընդհակառակն, Ամալյանը (ԲՀ 69, 357) չի նշում գոռոզեն-ի՝ գոզրում-ի հետ ունեցած կապը:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գոզրումական
Մատենագիտություն
ՀԱԲ 571; ԲՀ 357
Էջ 165, սյունակ 1 Էջ 165
ԳՈԹԻ (-գոդի) «-պաշտ, պաշտող»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *guhedh- «խնդրել, տենչալ, պահանջել» (անմիջական նախաձեւ՝ *guhodhiio-)
արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ծառագոդի, ծառագոբի, ծառաց գոբի
Էջ 166, սյունակ 1 Էջ 166
ԳՈԼ «գոլ տաքություն, շոգի»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *uel- «գոլ, տաք» (անմիջական նախաձեւ՝ *uolo-)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գոլախառն, գոլանալ, գոլո(ր)շի, գոլոշիկ, գոլոշանալ, գոլատր, ջերմագոլ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. վ. գ. walī «տաքություն»
լիտ. vildyti «զովացնել» (հայ-գերմանա-բալթիական զուգաբանություն)
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 571; Solta, DAKIS 298-299
Տե՛ս նաեւ
Էջ 166, սյունակ 1 Էջ 166
ԳՈՀ «գոհ, գոհունակ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ իրանական *duš-gōh (բուն աղբյուրը չի հավաստված)
իրանական ծագման վկայություն պետք է համարել դժգոհ ձեւը, որ հավանաբար բուն իրանական կազմություն է (*duš-gōh °)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գոհանալ, գոհություն, գոհագողություն, դժգոհ, դժգոհիլ
Նոր՝
գոհունակ, գոհունակություն, գոհացուցիչ, ինքնագոհ
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 358
Էջ 166, սյունակ 1 Էջ 166
ԳՈՀԱՐ (գաւհար, զօհար, գուհար) «թանկագին քար, գոհար»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ մ. պ. gōhar
Աղբյուր՝ պ. gōhar
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գոհարավաճառ, գոհարեղեն
Մատենագիտություն
H. AG 128; Աճ. ՀԱԲ 572
Էջ 166, սյունակ 1 Էջ 166
ԳՈՂ -ոյ ««գող» (գող- «անհետացում, ջնջում, գրավում, զավթում»°)»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *uel- «պոկել, շորթել, թալանել» (անմիջական նախաձեւ՝ *uolo-)
Հ. Աճառյանը (ՀԱԲ 1, 573) կապում է զատել «ծածկել» ու գոդել «ծածկել, թաքցնել» ձեւերի հետ եւ բխեցնում *uel- «խաբել» արմատից, որ քիչ հավանական է, թեեւ այն ընդունում է նաեւ Զոլտան (Solta, DAKIS 452)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գողակից, գողություն, գողունի, գողանք, գողացիկ, գողուղի, գողումն, գաղտագողի, զրգողել, մարդագող, գողախեժ, գողախիժաբար
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ. vellō «պոկել, քանդել»
գոթ. wilwan «թալանել»
գոթ. vulwa «գողություն, թալան»
խեթ. ualh «խփել, զարկել, կռվել, հաղթել»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 573; Solta, DAKIS 452