Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«ահ» որոնման արդյունք՝ 1859 բառահոդված
· Էջ 109 / 186
Էջ 452, սյունակ 1
ՀԱՐՑ
(-ի, -ից)
«հարց, հարցում, խնդիր, հարցուփորձ, քննություն»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *perk'-
«հարցնել, խնդրել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *prk'-sk-)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հարցանել,
հարցուփորձ,
հարցումն,
հարցաւոր,
հարցուկ,
հարցութիւն,
գիտահարց,
հարահարց,
գետնահարց,
մեռելահարցութիւն,
հարցախնդիր,
հարցաքննիչ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
pṛccháti «հարցնում է»
լատ.
posco «պահանջել, խնդրել»
հ. վ. գ.
forska «հետազոտություն, հարց»
Մատենագիտություն
H. AG 464;
Աճ. ՀԱԲ 62-63
Տե՛ս նաեւ
Էջ 453, սյունակ 1
ՀԱՑ
(-ի, -ից)
«հաց, կերակուր, ճաշ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *peku-
«եփել, թխել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *poku-ti-)
արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հացակից,
հացամոլ,
հացատար,
հացարարոց,
հացարարութիւն,
հացերեց,
հացեփեաց,
հացկատակ,
հացամեծար,
գարեհաց
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
pakti- «եփում, եփված կերակուր»
լատ.
pektas «տապակած, խորոված»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 798;
Ջահ. ՀԼՊ 142
Էջ 453, սյունակ 1
ՀԱՒ
I
(-ու, ուղ` -ոյ, -աց, -է)
«թռչուն, էգ թռչուն, հավ, աքաղաղ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *hauei-
«թռչուն»
արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հաւադէտ,
հաւալուսն,
հաւախօս,
հաւակեր,
հաւահարց,
հաւահմայ,
քաջահաւ,
երաշտահաւ,
հաւապահ,
հաւթափեալ,
հաւամրգի,
եգիպտահաւ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
vi-
ավեստ.
vay
լատ.
avis «թռչուն»
հուն.
οἰωνός «արծիվ»
Մատենագիտություն
H. AG 465;
Աճ. ՀԱԲ 66
Էջ 453, սյունակ 1
ՀԱՒ
II
(-ու, -ոյ)
«պապ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *hauo-s
«պապ»
նախաձեւից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հաւասկիզբն,
սկզբնահաւ,
նախահաւ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ.
avos «պապ»
գոթ.
avo «տատ»
հ. իսլ.
afi «պապ»
խեթ.
huhhaš «պապ»
Մատենագիտություն
H. AG 465;
Աճ. ՀԱԲ 67
Էջ 453, սյունակ 1
ՀԱՒ
III
(-ի, -աց)
«սկիզբ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *paus-
«թողնել, բաց թողնել, արձակել»
արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հաւանալ,
հաւնումն,
հավակ,
դեռահավակ,
դառնահավ,
հավակավ,
չարահավ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
παύω «պահել, դադարեցնել, վերջացնել»
լատ.
pausa «դադար»
հ. սլ.
pustiti «թողնել, բաց թողնել»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 67
Էջ 453, սյունակ 1
ՀԱՒԱԼ-
«թաքուստ»
Փոխառություն (թերեւս)
Աղբյուր՝ արաբ. havala
(թերեւս)
հին փոխառություն` արաբ. havala բառից, որ առկա է նաեւ պ. havāla-gāh «թաքստոց, թաքնվելու տեղ» բառում (Աճառյանը 5-րդ դ. արաբ. փոխառություններ չի ընդունում)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հաւալոց
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 485-486
Էջ 453, սյունակ 1
ՀԱՒԱՆ
I
(ուղ` -ի, -ից)
«հավանություն, հավանող»
Փոխառություն (թերեւս)
Աղբյուր՝ իրանական (՞)
(թերեւս, բուն աղբյուրը չի հավաստված)
իրանական աղբյուրից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հաւանիլ,
հաւանընկեր,
հաւանութիւն,
անհաւան,
դիւրահաւան,
դժուարահաւան,
미ահաւան,
ինքնահաւան
Էջ 454, սյունակ 1
ՀԱՄԱՍԱՐ
ուշ՝ -ի, -ից, -աց
«հավասար, նման, միատեսակ, ընդհանուր»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ իրանական *hāvasār
հմմտ. պրթ. hāv(a)sār
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հաւասարել,
հաւասարորդ,
հաւասարութիւն,
հաւասարակշիռ,
համահաւասար,
զուգահաւասար,
չաւասարի
Նոր՝
հաւասարակշռութիւն, հաւասարակողմ
հաւասարակշռութիւն, հաւասարակողմ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
պրթ.
hāv(a)sār
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 69;
Ջահ. ՀԼՊ 531
Էջ 454, սյունակ 1
ՀԱՄԱՍՏ
ուշ՝ -ի, -ից
«ստույգ, վավերական»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ իրանական (h)avast
հմմտ. պրթ. 'wstykn (avastēkan)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հաւաստի,
հաւաստիք,
հաւաստապես,
հաւաստութիւն
Նոր՝
հաւաստիանալ, հաւաստիացում
հաւաստիանալ, հաւաստիացում
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
պրթ.
'wstykn (avastēkan)
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 531
Էջ 454, սյունակ 1
ՀԱՎԱՏ
-ոյ
(աւատ)
«հավատ, կրոն, հավատարմություն, վստահություն, ստուգություն»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ խոտա-սակ. hot < *fra-vat-), սողդ. awat «հավատ»
«կարողանալ, ի վիճակի լինել»
հմմտ. խոտա-սակ. hot «կարողանալ, ի վիճակի լինել» (<*fra-vat-), սողդ. awat «հավատ»: - Bailey, DKS 1, 498: Ջահուկյանը նախապես ենթադրել է բնիկ հնդեւրոպական ծագում՝ *hau-` *au- «զգալ, հասկանալ» արմատից, բայց հետո (ՊԲՀ 1995) հանգում է իրանական ծագման վարկածին:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հաւատաւոր,
հաւատարիմ,
հաւատարմութիւն,
առհաւատչեայ,
անհաւատ,
թերահաւատ,
ճշմարտահաւատ,
միահաւատ,
դիւրահաւատ
Նոր՝
հաւատաբնակական, հաւատաքննութիւն, հաւատուրաց, հաւատալ, չաւատալ, չաւատալի, աւատապետ, աւատական
հաւատաբնակական, հաւատաքննութիւն, հաւատուրաց, հաւատալ, չաւատալ, չաւատալի, աւատապետ, աւատական
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
խոտա-սակ.
hot «կարողանալ, ի վիճակի լինել» (<*fra-vat-)
սողդ.
awat «հավատ»
Մատենագիտություն
Bailey, DKS 498
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։