Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«ական» որոնման արդյունք՝ 4658 բառահոդված · Էջ 109 / 466
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 191, սյունակ 1 Էջ 191
ԴԵԳՆԻ «դիրտ, մրուր»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *dheu- «պտտվել, ցրիվ գալ, փոշի, ծուխ, գոլորշի»
թրք. դեգ- «աղբ, թրիք, տղմուկերթ» համեմատությամբ։ cognates with *-m- suffix (fimus, dumblas) and *-l- suffix (dubli).
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ. fimus «գոմաղբ, աղբ. կեղտ» (*-m- կազմիչով)
լիտվ. dumblas «տղմ, տղմնում»
լատվ. dubli «տղմ. կեղտ» (*-l- կազմիչով)
Էջ 191, սյունակ 1 Էջ 191
ԴԵԴԵՒԻԼ (-ել) «դեսուդեն շարժվել, երերալ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *dheu- «պտտվել, ցրիվ գալ» Կրկնավոր կազմություն
Կրկնավոր կազմություն բնիկ հնդեւրոպական արմատից։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դեդեւան, դեդեւկոտ, մատնադեդեւ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. dhūnōti, dhunati «ցնցում է, դեսուդեն է շարժում»
հ. հնդկ. dōdhavīti «ուժեղ ցնցում է»
ալբ. dej «հարբեցնել»
Մատենագիտություն
H. AG 438; Աճ. ՀԱԲ 645
Էջ 191, սյունակ 1 Էջ 191
ԴԵԺՊՈՒՀԻ ««էգ շուն» (այլ մեկնաբանությամբ՝ «էգ ձի, զամբիկ»)»
Ծագումն անհայտ է
Արդյոք պե՞տք է առանձնացնել իգականիշ -ուհի ածանցը։
Էջ 191, սյունակ 1 Էջ 191
ԴԵԿԱՆ «փողային միավոր»
Ստուգաբանություն
Դահեկան բառի ժողովրդական կրճատված ձեւ։
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 646
Էջ 192, սյունակ 1 Էջ 192
ԴԵՀ I (ուշ՝ նաեւ դիհ) «կողմ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ մ. պ. deh «երկիր. քաղաք. գյուղ»
Աղբյուր՝ պ. dih, deh «գյուղ»
Մատենագիտություն
H. AG 139; Աճ. ՀԱԲ 646
Էջ 192, սյունակ 1 Էջ 192
ԴԵՀ II «կիզում, այրում»
Բնիկ հնդեւրոպական (՞)
հ.-ե. արմատ՝ *dhegu̯h- «այրել»
Կապ ունի՞ արդյոք հնդեւրոպական *dhegu̯h- «այրել» արմատից ծագող որեւէ ձեւի հետ։ հայերենին մոտ է հ. հնդկ. dāhā «հրդեհ» ձեւը, բայց ինչպե՞ս կարող էր այն հայերենի աղբյուր լինել
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հրդեհ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ավ. daxša «հրդեհ»
հ. հնդկ. dāhā «հրդեհ»
Էջ 192, սյունակ 1 Էջ 192
ԴԵՀԿԱՆ «կուսակալ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ իրանական dēhkān «գյուղապետ, կուսակալ»
Աղբյուր՝ ասոր. dahqānā
Աղբյուր՝ արաբ. dihqan «գավառակապետ»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դեհկանութիւն
Մատենագիտություն
H. AG 139; Աճ. ՀԱԲ 647
Էջ 192, սյունակ 1 Էջ 192
ԴԵՀՈՒՊ «նպաստ» կամ «նվաստ» (ԲՀ)
Ծագումն անհայտ է (՞)
Անստույգ բառ
Տե՛ս նաեւ
Էջ 192, սյունակ 1 Էջ 192
ԴԵՀՊԵՏ (դեհապետ, դեհեպետ) «կուսակալ, իշխող»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ մ. պ. dehpat
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
անդնդեհպետ
Մատենագիտություն
H. AG 139; Աճ. ՀԱԲ 647
Տե՛ս նաեւ
Էջ 192, սյունակ 1 Էջ 192
ԴԵՂ I (-ոյ, -աւք, ուշ՝ նաեւ -ի, -ից) «(կանաչ, դալար) խոտ, դեղաբույս, բուժախոտ, դեղ, դարման, թույն, կախարդանք, մարմինն օծելու անուշահոտ յուղ, աչքի ծարիր, թանաք, արեբ, կպչան»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *dhel- «ծաղկել, կանաչել»
Այստեղից է նաեւ դեղին գույնանունը: *dhel- «ծաղկել, կանաչել» արմատից՝ *dhal- ձեւի կողքին, որից դալար
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դեղատու, դեղել, դեղագիտութիւն, դեղագործ, դեղոց, դեղախոյնկ, դեղահունդ, դեղաբուխ, դեղուն, անդեղեայ, անդեղայ, անթեղայ, մաղձադեղ, մկնդեղ, սեւադեղ, դառնադեղ, թմրադեղ, կապնդեղ, հացադեղ, խաշնդեղ, ծակնդեղ, դեղագիր, դեղատոմս, դեղատուն, դեղավաճառ, դեղատուփ, դեղափոշի, դեղին
Տե՛ս նաեւ