Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«որ» որոնման արդյունք՝ 4475 բառահոդված
· Էջ 108 / 448
Էջ 218, սյունակ 1
ԵՌԱՆԴ
I
«երեկվա նախորդ օրը»
Բնիկ հնդեւրոպական
Կազմված է եռ եւ անդ բաղադրիչներից: Աճառյանը (ՀԱԲ 2, 32) մերժում է այս մեկնութիւնը այն պատճառաբանութեամբ, որ եռ-ով բաղադրված բառերը հետոսկեդարյան են. սակայն ոսկեդարյան եւ հետոսկեդարյանի նման հակադրութիւնը օրինաչափ չէ. հետոսկեդարյան համարված շատ ձեւեր հանդիպում են «ոսկեդարյան» կոչված շրջանում:
Մատենագիտություն
Աճառյան (ՀԱԲ) 32;
Վ. Առաքելյան, ԱՀԳԼՊ 91-106
Էջ 218, սյունակ 1
ԵՍ
իմ, ինձ, զիս, յինէն, ինեւ (զինեաւ), մեք, մեր, մեզ, ի մէնջ, մեւք (մեաւք)
«ես»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *eg-
(անմիջական նախաձեւ՝ *es)
u-ն բաղաձայնից առաջ գտնված դիրքում՝ հետագա տարածմամբ
u-ն բաղաձայնից առաջ գտնված դիրքում՝ հետագա տարածմամբ
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
եսական,
եսամոլ,
եսամոլութիւն,
եսապաշտ,
եսապաշտական,
եսապաշտութիւն,
եսասէր,
եսասիրական,
եսասիրութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
εγω
գոթ.
ik
լիտվ.
aš, eš
պրուս.
as, es
Մատենագիտություն
H. AG 442;
Աճ. ՀԱԲ 32
Էջ 219, սյունակ 1
ԵՐԱԳԱԶ
-ի, -ից, նաեւ -անք
(արագազ)
«որսացանց, թակարդ»
Փոխառություն (հավանաբար)
Աղբյուր՝ արխ. aragua
(հավանաբար)
«թակարդ, ծուղակ»
Հավանաբար փոխառություն, բայց կովկասյան ծագման (հմմտ. արխ. aragua «թակարդ, ծուղակ» - Ջահ. ՀԼՊ 603-612) եւ իրանական ծագման (իրան. *razg) < հ.-ե. *rezg- «հյուսել, ոլորել» (Փերիխանյան, ՄԷՍԴՅԱ 39-42) վարկածները համոզիչ չեն:
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 603-612;
Փերիխանյան, ՄԷՍԴՅԱ 39-42
Էջ 219, սյունակ 1
ԵՐԱԶԳԱՅ
-ի, -ից (Երազգա-որս)
«?»
Փոխառություն
հ.-ե. արմատ՝ *rezg-
«հյուսել, ոլորել»
Աղբյուր՝ իրան. razg/ragz
Փերիխանյանը (ՄԷՍԴՅԱ 32-49) միացնում է երագազ (արագազ) «որսացանց, թակարդ» բառի հետ եւ բխեցնում իրան. razg/ragz < հ.-ե. *rezg- «հյուսել, ոլորել» արմատից:
Մատենագիտություն
ՄԷՍԴՅԱ 32-49
Տե՛ս նաեւ
Էջ 219, սյունակ 1
ԵՐԱԽԱՅ
(նոր` երեխայ)
«անկնունք, չմկրտված մարդ, նորածին մանուկ, մանկամիտ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ իրան. (՞)
(բուն աղբյուրը չի հավաստված)
Աղբյուր՝ մ. պ. raxīk (rahīk)
(բուն աղբյուրը չի հավաստված)
«տղա, ծառա»
Աղբյուր՝ ասոր. *raxā
(բուն աղբյուրը չի հավաստված)
Փոխառություն, բայց բուն աղբյուրը չի հավաստված. հմմտ. մ. պ. raxīk (rahīk) «տղա, ծառա»: Աճառյանը (ՀԱԲ 2, 35) ենթադրում է ասոր. *raxā ձեւ, որից փոխառված են հայ. ձեւը եւ մ. պ. raxīk-ը: Սրա հետ թերեւս նույնն է Բեհիստունի արձանագրության մեջ պարսկական Դարեհ թագավորի հիշատակած Արախա-ն` Հալդիտայի որդու անունը: Հազիվ թե կապ ունենա ակկադ. rehu(m) «ծնել» բայից ածանցված որեւէ ձեւի հետ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
երախայական,
երախայանալ,
երախայապես,
երախայամիտ,
երեխայություն
Մատենագիտություն
ՀԱԲ 35
Էջ 220, սյունակ 1
ԵՐԱԽՏ
«երախտիք»
Փոխառություն (՞)
Աղբյուր՝ իրանական *raxti (՞)
(ամբողջական փոխառութիւ՞ն)
եւ այլն
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
երախտիք,
երախտագործ,
երախտակորոյս,
երախտաւոր,
երախտառու,
ապերախտ,
բազմերախտ,
աներախտիք,
երախտել,
երախտանք
Նոր՝
երախտագէտ, երախտաճանաչ, երախտապարտ
երախտագէտ, երախտաճանաչ, երախտապարտ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
raktá «բարեհաճ, համակիր»
Մատենագիտություն
H. AG 510;
Աճ. ՀԱԲ 36;
Mayrhofer, KEWA 36
Էջ 220, սյունակ 1
ԵՐԱԿ
(-ի, -աց)
«երակ, արեան ուղի, ջիղ, երակաձեւ բան»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ իրանական *rak
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
երակահատ,
երակաձեւ,
երակառու,
շնչերակ,
միջերակ,
փողերակ
Նոր՝
բազկերակ, զարկերակ
բազկերակ, զարկերակ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
պրթ.
rhk
սողդ.
r'k
մ. պ.
rg
պ.
rag
քրդ.
rek
Մատենագիտություն
H. AG 147;
Աճ. ՀԱԲ 36;
Ջահ. ՀԼՊ 524
Էջ 220, սյունակ 1
ԵՐԱԿԱՆ
«?»
Ծագումն անհայտ է
Անստոյգ բառ («Կային աննուազ, բայց ի միոյ երական անձին» - Շնորհ. Տաղ.)
Էջ 220, սյունակ 1
ԵՐԱՄԱՂ(Ի)
(երամող)
«տղայախումբ (?)»
Անստույգ (՞)
Եթէ ճիշտ է երամող տարբերակը (Նարեկացի, «Տաղեր եւ գանձեր», 1981, էջ 89), որ կարող է կազմուած լինել *երամիլ «խմբուել» բայից, ապա երամաղ-ը երամող դերբայական ձեւի աղաւաղումն է
Էջ 220, սյունակ 1
ԵՐԱՆ
I
(-ի, -աց (հաճախակի անեզ.))
(արան-ք, արանց)
«ազդր, ազդրի վերնամաս, ամորձիք»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ իրանական *rān
Աղբյուր՝ մ. պ. rān
«ազդր»
Աղբյուր՝ պ. rān
«ազդր»
Մատենագիտություն
H. AG 148;
Աճ. ՀԱԲ 38
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։