Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«մի» որոնման արդյունք՝ 2396 բառահոդված
· Էջ 108 / 240
Էջ 404, սյունակ 1
ԿԻՃ
I
«խայթոց»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *gidio-
«կծել, խայթել, խուտուտ ածել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *geid-)
Աճառյանը (ՀԱԲ 2, 586) միացնում է կիճ-ի հետ, բայց Պոկոռնին տարբերում է *geig-՛ եւ *geid- արմատները
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կճել,
կճան,
կճատոր,
կճիկ,
կճիշ,
կճի,
կճմթել,
կմճթել
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ.
կետ «կետ»
հայ.
կետ «իշամեղու»
հ. անգլ.
citelian
հ. սաքս.
kitilōn
հ. վ. գ.
kizzilon «խուտուտ ածել»
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 124;
ՀԱԲ 586
Էջ 405, սյունակ 1
ԿԻՄԻՆ
««չաման» (ԲՀ)»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ հուն. κύμινον
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 588
Էջ 405, սյունակ 1
ԿԻՄԻՐ-
«՞»
Անստույգ
Աղբյուր՝ հուն. κιμμέριος
«կիմերներ»
Բաղադրություն՝ կիմիրական (երկնքի յոթ գոտիներից մեկը)։ Արդյոք կիմերների անունը չէ՞։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կիմիրական
Էջ 405, սյունակ 1
ԿԻՆ
(-ոջ, -աւ, կան-ամբ, կան-այք, -անց, -ամբք)
«կին»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *gʷen-
«կին»
(անմիջական նախաձեւ՝ *gʷenā-)
Աղբյուր՝ ակկադ. qinnatum
(թերեւս)
«հետույք, հետեւի կողմ»
Աղբյուր՝ վրաց. ukan
(թերեւս)
«հետո, հետեւում»
Աղբյուր՝ մեգր. keni
(թերեւս)
«դեպի հետ»
Բնիկ հնդեւրոպական՝ *gʷenā- «կին» արմատից։ սեմական կամ քարթվելական աղբյուրից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կնութիւն,
զ-կնի,
կնահան,
զկնընթացաբար,
կնամոլ,
կնամոլի,
կնասեր,
կնամարդ,
կնամարդի,
կնատրութիւն,
կնատիլ,
կնահաճոյ,
կնոջածին,
կնոջական,
կնոջասեր,
կանամբի,
կանանի,
կանանոց,
կանանցաբարոյ,
կանանցածին,
կանանցական,
կանանցահանդերձ,
կանացի,
կանացաբար,
անկին,
բազմակնութիւն,
երկկին,
միակին,
կննարմատ,
քեռակին,
տագերակին
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
gna ((*gʷnā-))
հուն.
γυνή
հ. իռլ.
ben
հ. վ. գ.
qena
պրուս.
gena
հ. սլ.
žena
Մատենագիտություն
H. AG 460;
Աճ. ՀԱԲ 589;
Pok. IEW 473-474
Էջ 405, սյունակ 1
ԿԻՆԱԲԱՐԻՍ
(կինաբառիս)
«կինաբար (մի տեսակ կարմիր ներկ)»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ հուն. κιννάβαρι(ς)
Մատենագիտություն
H. AG 356;
Աճ. ՀԱԲ 590
Էջ 405, սյունակ 1
ԿԻՆՃ-
(կունճ-, կանճ-՞)
«կաղկանձում, վնգստում»
Բնաձայն (թերեւս)
բնաձայնական արմատ, որ Աճառյանը (ՀԱԲ 2, 496) միացնում է կաղկանձել-ի հետ՝ վերջինիս արմատը համարելով կանձ-ը։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կնճկնճալ,
կնճկըռալ,
կնկնծալ,
կնճկնծտալ,
կզկնծըտալ,
կնճաձայն
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 496
Տե՛ս նաեւ
Էջ 405, սյունակ 1
ԿԻՆՏՈՌ
«հունական մի պաշտոնյա»
Փոխառություն
Էջ 406, սյունակ 1
ԿԻՏԱՒԵՏ
(կիտօն)
«բյուզանդական մի տիտղոս»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ հուն. κοιτωνίτης
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 593
Էջ 406, սյունակ 1
ԿԻՏՐ
(բբ)
«վարունգ»
(բարբառային)
Փոխառություն (հավանաբար)
Աղբյուր՝ հուն. κιτριον
(հավանաբար)
Սրա սկզբնական κιτον ձեւից է հայ. կիտրոն-ը։ Լատ. եւ հուն. բառերը նշանակել են նաեւ կիտրոնից տարբեր տեսակներ, այդ թվում կինդրին (կիթրին) «սերկեւիլ» եւ կիտր «վարունգ»։ Վերջին իմաստը առկա է նաեւ վրացերենում՝ kitri։ Թուրքերենում kitre նշանակում է «գազ, խաղիրան»։ Աճառյանը (ՀԱԲ 2, 593) հայերեն կիտր-ը բխեցնում է վրացերենից, բայց հավանաբար վերջինս հայերենի հետ միասին հունարենից ծագած բառին տվել է միեւնույն «վարունգ» իմաստը։
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
վրացերեն
kitri «վարունգ»
թուրքերեն
kitre «գազ, խաղիրան»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 593
Էջ 406, սյունակ 1
ԿԻՏՐՈՆ
«մի պտուղ. կիտրոն»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ հուն. κίτρον
Աղբյուր՝ լատ. citrum
Մատենագիտություն
H. AG 357;
Աճ. ՀԱԲ 593
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։