Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«ամ» որոնման արդյունք՝ 3432 բառահոդված · Էջ 108 / 344
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 248, սյունակ 1 Էջ 248
ԸՆԴԻԿՏԻՈՆ (-ի) (դիքտիոն, ընդիքտիոն, ինդիկտիոն, ինդիքտիոն) «տասնհինգամյակ, տասնհինգ տարվա շրջան»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ հուն. ινδικτιών < լատ. indictio
Մատենագիտություն
H. AG 518; Աճ. ՀԱԲ 125
Էջ 248, սյունակ 1 Էջ 248
ԸՆԴ ԻՐՍ (ընդիրանգիրս) ««անմարմինս» (ԲՀ)»
Անստույգ
Աճառյանը (ՀԱԲ 2, 125) ունեցել է ընդիրանգիրս տարբերակը։ Երեմիայի բառարանի քննական հրատարակության մեջ Ամալյանը բերում է ընդ իրս ձեւը։
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 125
Էջ 248, սյունակ 1 Էջ 248
ԸՆԴՎԻՍԱՆԱԼ ««խոկալ» կամ «հնանալ» (ԲՀ)»
Անստույգ (թերեւս)
նույնն է նախորդի հետ, բայց երկու ձեւերից ո՞րն է ճիշտ:
Էջ 248, սյունակ 1 Էջ 248
ԸՆԹԱՆԱԼ «վազել, գնալ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *sent- «ուղղվել, գնալ»
արմատից. հմմտ. ավ. hant
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ընթաց(ք), ընթացութիւն, ընթացակից, առընթանալ, արագընթաց, երագընթաց, թեթեւընթաց, խոտորընթաց, գիշերընթաց, դիւրընթաց, երկընթաց, զուգընթաց, համընթաց, մակընթացութիւն, նորընթացիկ, ընթացաւարտ, նախընթաց, աննախընթաց
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ավ. hant
Էջ 249, սյունակ 1 Էջ 249
ԸՆԾԱՅ (ընձայ) (-ի, -ից) «նվեր»
Անստույգ (թերեւս)
Կասկածելի է համեմատութիւնը հ. հնդկ. ahati «ընծա, նվեր» բառի հետ, որ Մայրհոֆերը (KEWA 1, 14) բխեցնում է *anu-(d)hiti բայանունից (վեդ. anu-dhā «նվիրել, ընծայել»):
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ընծայել, ընծայութիւն, ընծայանալ, ընծայատար, ընծայաւոր, ընծայաբեր, ընձաբեր, ընծայատրութիւն, նորընծայ, յառաջընծայ, նախընծայել, էնընծայ, զուարճընծայք, կենընծայ, տաւնընծայ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. ahati «ընծա, նվեր»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 128; KEWA 14
Էջ 250, սյունակ 1 Էջ 250
ԸՆԿՈՅԶ (-ոյ) (ընգոյզ, անկոյզ) «ընկոյզ»
Բնիկ հնդեւրոպական (՞)
հ.-ե. արմատ՝ *geu- «ծռել, կորացնել, կամար կազմել» (անմիջական նախաձեւ՝ *geugho-) ըն(դ) նախածանցով եւ *-g'(h) ածականով
Աճառյանը (ՀԱԲ 2, 130) հնարավոր է համարում որպես աղբյուր դիտել ուրարտերենը, որից տարածվել է Առաջավոր Ասիայում:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ընկուզազարդ, ընկուզի, ընկուզաստան, ընկուզուտ
Նոր՝
ընկուզենի, հնդկընկույզ, մշկընկույզ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
պ. gūzak «ոտքի կոճ» (?)
լիտվ. gùžas «կոճ, կոնգոմ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 130
Տե՛ս նաեւ
Էջ 250, սյունակ 1 Էջ 250
ԸՆՁԱՆԱԿ «կավե աման»
Ստուգաբանություն
Պետք է ուղղել ընկանակ < անկանակ (տե՛ս անկան)
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 131
Տե՛ս նաեւ
Էջ 250, սյունակ 1 Էջ 250
ԸՆՁՈՒԻԼ (ընձուիլ) «ծագել, բխել»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *g'el- «բողբոջել, ընձյուղել» ըն(դ)- ածանցով, *-ս ածականով
Այստեղ է պատկանում նաեւ ընձիւղ (ընձիւղ): Կազմված է ըն(դ)- ածանցով՝ բնիկ հնդեւրոպական *g'el- արմատից՝ *-ս ածականով:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ընձիւղ, ընձիւղ
Մատենագիտություն
Աղայան, ԲՍՀ 69-70; Pok. IEW 355
Էջ 250, սյունակ 1 Էջ 250
ԸՆՁԱՆ «մի աման» (բբ)
Փոխառություն
Աղբյուր՝ արաբ. injāna «կոնք»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 131
Էջ 250, սյունակ 1 Էջ 250
ԸՆՏԻՐ (-ոյ, ուշ՝ նաեւ -ի, -ից) (ընդիր)
Ստուգաբանություն
Կազմված է ըն(դ)- նախածանցով՝ դիր (դնել) հիմքից՝ դ-ի խլացմամբ
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ընտրել, ընտրիչ, ընտրանք, ընտրելակից, ատենընտիր, այրաընտիր, հատընտիր, իրաւընտիր, անընտիր, գեղընտիր, նորընտիր
Նոր՝
երկընտրանք, ընտրաշրջան, ընտրացուցակ
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 132